Παράλιο Άστρος
logo: Το Άστρος της Θαλάσσης
Αναζήτηση Go

Η ιστορία του κομπολογιού

Κατηγορία Ιστορία | Αναρτήθηκε 23-07-2014 02:07:34 pm | από nskarmoutsos

Η ανάγκη του ανθρώπου για την ερμηνεία της ζωής και της δημιουργίας του σύμπαντος, ο φόβος και το δέος που γεννά το άγνωστο περιβάλλον στον άνθρωπο, μαζί με τον εγωισμό του, τον οδηγούν στην ιδέα του Θεού δημιουργού και σωτήρα, στον οποίο προσεύχεται και τον δοξάζει προκειμένου να τον λυτρώσει από τα βάσανά του.Οι αντίξοες συνθήκες της ζωής του ανθρώπου φανερώνουν τις ανάγκες του. Για την κάλυψη των αναγκών, το μυαλό του ανθρώπου γεννά ιδέες και ο άνθρωπος σαν εν δυνάμει θεός - δημιουργός, πραγματώνει τις ιδέες του και υλοποιεί τα αντικείμενα που καλύπτουν τις ανάγκες του.

Έτσι δημιουργήθηκε το αντικείμενο που μετράει προσευχές το προσευχητάρι το οποίο οι Ινδοί ονόμασαν τσαπαμάλα, οι καθολικοί ροζάριο, οι ορθόδοξοι δεητικό στεφάνι της Παναγιάς και Πατερημί. Ο κάθε λαός λοιπόν όταν έφτασε στην ιδέα του θεού έφτιαξε και το εργαλείο με το οποίο συνδέεται μ' Αυτόν, προσεύχεται σ' Αυτόν προκειμένου να εξασφαλίσει τον παράδεισο.

Στην κοινωνία, η κάθε τάξη και ομάδα δημιουργεί τα διακριτικά της σύμβολα. Και πολλές φορές επειρεάζει η μια ομάδα την άλλη με τα σύμβολά της και έτσι έχουμε παραπλήσιες παραλλαγές του προσευχηταρίου το οποίο στα χέρια κάθε τάξης παίρνει άλλο όνομα, άλλη μορφή και παίζει διαφορετικό ρόλο.

Ο μύθος γύρω από την γέννηση, διάδοση και ιστορία του κομπολογιού λέει:ότι το 500 π.Χ. στην βόρεια Ινδία ένας πνευματικός δάσκαλος είχε κάποιο μαθητή που δεν ήξερε να μετράει.Ετσι ο δάσκαλος είχε την ιδέα να τρυπήσει 108 κουκούτσια (όσες και οι προσευχές που έπρεπε να πει ο μαθητής) και να τα περάσει σε ένα σπάγκο που έδεσε τις δύο άκρες. Τότε δημιουργήθηκε το «τσαπαμαλα» όπως το είπαν οι Ινδοί, ροζάριο οι καθολικοί, πατερημί οι ορθόδοξοι, κ.τ.λ. Εμάς αυτός ο μύθος δεν μας πείθει πια! Εμείς πιστεύουμε ότι όπου υπάρχει ανάγκη δημιουργείται η ιδέα, και η ιδέα υλοποιείται από τον άνθρωπο. Και όπου υπάρχει πρόσφορο έδαφος διαδίδεται και το υλοποιημένο αντικείμενο. Με βάση λοιπόν αυτό τον σκεπτικό, το εργαλείο που μετράει προσευχές, το προσευχητάρι, γεννήθηκε σε όσες χώρες οι συνθήκες της ζωής ήταν αντίξοες και οδήγησαν τον άνθρωπο στην ιδέα του θεού που οι άνθρωποι του μετράνε προσευχές για να τους σώσει.

Το όνομα του Κομπολογιού
Αυτό το εργαλείο το προσευχητάρι δηλαδή, οι ορθόδοξοι χριστιανοί το είπαν δεητικό στεφάνι της Παναγιάς. Και επειδή αυτό ήταν ένα σχοινάκι γεμάτο κόμπους, οι μη θρησκευόμενοι, ειρωνευόμενοι προφανώς, το είπαν κομποσκοίνι. Ο θρησκευόμενος κρατώντας το κομποσκοίνι ακουμπώντας τον κάθε κόμπο λέγει μια ευχή. Από το ΚΟΜΠΟ ΛΕΓΕΙ προέκυψε το ΚΟΜΠΟΛΟΓΙ - ΚΟΜΠΟΛΟΪ.
Στην κοινωνία, η κάθε κοινωνική τάξη ή ομάδα δημιουργεί τα δικά της «δεητικά στεφάνια», τα διακριτικά της σύμβολα! Και οι άλλες κοινωνικές τάξεις, οι εκτός των αφιερωμένων στον θεό, που επηρεάστηκαν από το προσευχητάρι δημιούργησαν παρόμοια στεφάνια, κομπολόγια και μπεγλέρια. Στα χέρια της κάθε κοινωνικής τάξης ή ομάδας, το κομπολόι παίρνει άλλη μορφή, άλλο όνομα και παίζει διαφορετικό ρόλο. 

Το Ελληνικό Κομπολόι
Κομπολόι: Μια γιρλάντα από χάντρες για τους αργόσχολους; Μια γιρλάντα προσευχών για τους θρησκευόμενους; Ενα φετίχ για τους συλλέκτες; Ενα φυλαχτό για τους προληπτικούς, υγιεινιστές και φυσιολάτρες; Ενα ..... ή μήπως μια φιλοσοφία ζωής άγνωστη στους περισσότερους;
Τα δεητικά στεφάνια της Παναγιάς ή πατερημά ή κομποσκοίνια τα επινόησαν οι θρησκευόμενοι μοναχοί. Αντίστοιχα μ' αυτά, τα ονομαζόμενα τεσπίχ έφεραν στην Ελλάδα οι Τούρκοι. Οι αξιουματούχοι τους όμως έφεραν τις από καθαρό ακριβό κεχριμπάρι γιρλάντες, τις οποίες κρατούσαν για χαλάρωση, προσευχή, κύρος και επιβολή. 

Οι έλληνες προύχοντες - άρχοντες - κοτσαμπάσηδες τους μιμούνται και αποκτούν και αυτοί σύμβολα κύρους. Η μεσαία τάξη φτιάχνει και αυτή στεφάνια - κομπολόγια από απομίμηση κεχριμπαριού:τα Φατουράν, «μαστίχες» κ.λ.π.
Οι ανένταχτοι, οι μάγκες, οι κουτσαβάκηδες φτιάχνουν τα μπεγλέρια. Μια γιρλάντα με 16 χάνδρες. Οπου το σκοινί είναι πολύ μεγαλύτερο από το συνολικό μήκος των χανδρών αν τις βάλουμε στην σειρά. Η νεολαία φτιάχνει το μπεγλέρι με 2 χάνδρες περασμένες σε ένα σπάγκο και δεν δένει τις άκρες με αποτέλεσμα να μην σχηματίζεται στεφάνι. Μ'αυτό κάνει ακροβατικά με τα δάχτυλα του χεριού.
Η δομή της προσωπικότητας των Ελλήνων εξαιρουμένων των μοναχών είναι τέτοια όπου δαιφοροποίησε το δεητικό στεφάνι της Παναγιάς και το τεσπίχ των Τούρκων. Ετσι από βοήθημα για προσευχές το έκανε ένα αντικέιμενο, παιχνίδι στα χέρια που βασικά κάνει ακροβατικά, χορεύει, παίζει μουσική, στολίζει, συμβολίζει, διασκεδάζει, χαλαρώνει, θεραπεύει ......
Το ολοκληρωμένο σύγχρονο Ελληνικό κομπολόι αποτελείται από μονό αριθμό χανδρών (πολλαπλάσιο του τέσσερα συν ένα), από θυρεό, από παπά και φούντα. Το σκοινάκι που είναι περασμένες οι χάνδρες είναι μεγαλύτερο από το ολικό μήκος όλων των χανδρών και αυτό που περισεύει έχει το μέγεθος του πλάτους της παλάμης του κατόχου. 

Ανάγκη ή μόδα το Κομπολόι;
Σήμερα στην εποχή της ταχύτητας, του ανταγωνισμού, του άγχους και του εκνευρισμού, της αλλοτρίωσης και της απαισιοδοξίας, καθώς και της κατάθλιψης, του τσιγάρου, των ποτών, του αδιέξοδου και του "shopping" έρχεται εκ νέου στο προσκήνιο, σαν αντίδοτο σε όλα αυτά, το μέχρι πριν λίγο καιρό παρεξηγημένο κομπολόι, το οποίο ακολουθει παρόμοια πορεία μέ το μέχρι πρόσφατα παρεξηγημένο μπουζούκι.
Ασφαλώς το κομπολόι δεν είναι υπόθεση μόνο των ανδρών. Τώρα που η γυναίκα απελευθερώνεται από την φαλλοκρατική κοινωνία και μπαίνει και αυτή στις θέσεις των ανδρών, χρειάζεται και αυτή το σύμβολό της, το σκήπτρο της, το αγχολυτικό της, το κόσμημά της, το συλλεκτικό της, το...το... το κομπολόι της.

Πηγή: argolikeseidhseis.gr

Σωτήρης Πέτρουλας

Κατηγορία Ιστορία | Αναρτήθηκε 21-07-2014 12:25:00 am | από nskarmoutsos

Στις 21 Ιούλη του 1965, το βράδυ έπεφτε νεκρός στην Αθήνα από τα χτυπήματα των αστυνομικών ο νεολαίος αγωνιστής, στέλεχος της Δημοκρατικής Νεολαίας Λαμπράκη Σωτήρης Πέτρουλας. Το όνομα του γίνεται τραγούδι.

Γεννήθηκε στο Οίτυλο της Μάνης το 1943 και σε νεαρή ηλικία οργανώθηκε στη Νεολαία Ε.Δ.Α. Φοίτησε στη Μέση Εμπορική Σχολή Αθηνών και συνέχισε τις σπουδές του στην Α.Σ.Ο.Ε.Ε.. Αποβλήθηκε για ένα χρόνο από τη σχολή για πολιτικούς λόγους ενώ είχε εκλεγεί μέλος της διοικούσας επιτροπής της Νεολαίας Ε.Δ.Α. Πρωταγωνίστησε σε όλες τις φοιτητικές κινητοποιήσεις και αργότερα προσχώρησε στην Δημοκρατική Νεολαία Λαμπράκη, στης οποίας το ιδρυτικό συνέδριο συμμετείχε.

Την 21η Ιουλίου 1965 συμμετείχε σε μεγάλη διαδήλωση φοιτητών στην Αθήνα την οποία κατά τις πρώτες βραδυνές ώρες προσπάθησε η Αστυνομία να διαλύσει κάνοντας χρήση γκλομπς και δακρυγόνων. Στη σύγκρουση αυτή φέρεται να τραυματίστηκαν και να συνελήφθησαν περίπου 250 διαδηλωτές, μεταξύ των οποίων και ο Σωτήρης Πέτρουλας, στη διασταύρωση των οδών Σταδίου και Λαδά, γύρω στις 22.00. Η πρώτη καταγραφή του χτυπημένου Πέτρουλα αναφέρεται στις 03:00 το πρωί της 22ας Ιουλίου στο Σταθμό Α΄ Βοηθειών του Ε.Σ. στην οδό Γ΄ Σεπτεμβρίου όπου και διαπιστώνεται ο θάνατός του. Το ψευδές επίσημο πόρισμα της ιατροδικαστικής εξέτασης που έκαναν αστυνομικοί με στολές γιατρών έκανε λόγο για θάνατο που προκλήθηκε από ασφυξία λόγω δακρυγόνου, εκδοχή η οποία αφήνει ανεξήγητα τα ολικά σχισίματα στο λαιμό του που διαπίστωσαν οι δικοί του όταν πήραν τον νεκρό. Παρότι η επίσημη αφήγηση των γεγονότων δεν άλλαξε ποτέ, μεταγενέστερη ιατροδικαστική εξέταση από γιατρούς της οικογένειας έδειξε πως ο Πέτρουλας στραγγαλίστηκε. Η αστυνομία επεδίωξε την ταφή του κρυφά από τους γονείς του και πριν ανατείλει ο ήλιος. Ο παπάς αρνήθηκε να κάνει την ταφή. Η κηδεία του στη συνέχεια πήρε τη μορφή διαδήλωσης.

Τότε ο Γεώργιος Παπανδρέου, καταγγέλλοντας δημόσια την κυβέρνηση Νόβα, έκανε την ακόλουθη δήλωση:

«Η κυβέρνηση Νόβα δεν ηρκέσθη να είναι κυβέρνησις προδοσίας. Έγινε και κυβέρνησις αίματος

Πρέπει να εξαφανισθή από προσώπου της γης και να λογοδοτήσει δια τα εγκλήματά της.»

Το 1975 το Δ.Σ. του φοιτητικού συλλόγου της Ανωτάτης Σχολής Οικονομικών και Εμπορικών Επιστημών αποφάσισε να ονομάσει τον σύλλογο φοιτητών "Σωτήρης Πέτρουλας" και να τον ανακηρύξει επίτιμο μέλος του. Ο δε Μίκης Θεοδωράκης έγραψε για τον τραγικό θάνατό του το ομώνυμο τραγούδι.
Επίσης, ο Δήμος Αθηναίων, τιμώντας τον Σ. Πέτρουλα, έδωσε το όνομά του σε δημοτικό αθλητικό κέντρο της Αθήνας που βρίσκεται ΒΔ της Πανεπιστημιούπολης.

Το «πρώτο» ημερολόγιο ηλικίας 10.000 ετών

Κατηγορία Ιστορία | Αναρτήθηκε 16-07-2013 12:10:18 am | από nskarmoutsos

Το αρχαιότερο ημερολόγιο ηλικίας 10.000 ετών εντόπισαν βρετανοί αρχαιολόγοι στην περιοχή Αμπερντινσάιρ

Ενα γιγάντιο «ρολόι» του έτους, ικανό να καταμετρά τους σεληνιακούς μήνες και την αλλαγή των εποχών ανακάλυψαν αρχαιολόγοι στο Μπάντσορι του Αμπερντινσάιρ, στη Βρετανία. Πρόκειται για το αρχαιότερο ημερολόγιο που έχει βρεθεί μέχρι σήμερα.

Το πρώτο ημερολόγιο σύμφωνα με τους επιστήμονες έχει διπλάσια σε ηλικία από εκείνη των ημερολογίων της Μεσοποταμίας που εκτιμάται ότι είχαν εμφανισθεί πριν από περίπου 5.000 χρόνια.

«Η ικανότητα της καταγραφής του χρόνου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα των ανθρώπινων κοινωνιών και το πότε ξεκίνησε αυτή είναι μείζονος σημασίας για την κατανόηση της ανάπτυξής τους» εξηγεί ο επικεφαλής της μελέτης και καθηγητής Αρχαιολογίας του τοπίου στο Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ, Βίνσεντ Γκάφνι.

Ημερολόγιο… εδάφους

Οι ερευνητές εξέτασαν μια σειρά από λάκκους, διαφορετικού μεγέθους και βάθους και με περίπλοκο σχεδιασμό στον πυθμένα τους. Διαπίστωσαν λοιπόν, ότι οι πρωτότυπες δομές ήταν ευθυγραμμισμένες με συγκεκριμένα αστρονομικά γεγονότα, όπως π.χ. με τις διάφορες φάσεις της Σελήνης και την χειμερινή ανατολή του ήλιου.

Κατά τους επιστήμονες, αρκετά πρώιμα ημερολόγια ήταν σχεδιασμένα ώστε να καταγράφουν τους μήνες, όμως δεν υποδείκνυαν το πέρας του έτους. Κάτι τέτοιο συμβαίνει, γιατί όπως εξηγούν, το σεληνιακό ημερολόγιο διαφέρει από τον χρόνο που απαιτεί το «ταξίδι» της Γης γύρω από τον Ήλιο. Οι περισσότερες αρχαίες φυλές δεν λάμβαναν υπόψη το γεγονός αυτό, με αποτέλεσμα τα ημερολόγιά τους να «χάνουν» χρόνο.

Οι αρχαίοι κάτοικοι του Αμπερντινσάιρ ωστόσο φαίνεται ότι εντόπισαν το πρόβλημα και δημιούργησαν ένα ημερολόγιο με το οποίο μπορούσαν να προσδιορίσουν το χειμερινό ηλιοστάσιο.

«Το συγκεκριμένο ημερολόγιο όπως φαίνεται προσέφερε μια ετήσια αστρονομική “διόρθωση” με σκοπό τη διατήρηση του συσχετισμού ανάμεσα στην σεληνιακή υπόδειξη της ροής του χρόνου και στο ασυγχρόνιστο ηλιακό έτος και τις εποχές» υποστηρίζει ο δρ Γκάφνι.

Πηγή: tovima.gr

Αρχαία Ολυμπία : Παγκόσμιο ενδιαφέρον για την πήλινη πλάκα με στίχους του Οδυσσέα

Κατηγορία Ιστορία | Αναρτήθηκε 14-07-2018 10:19:07 am | από nskarmoutsos

Η Αρχαία Ολυμπία αναδεικνύεται για ακόμη μια φορά, ως ένα μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, λένε στο Αθηναϊκό - Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων εκπρόσωποι φορέων της Ηλείας, με αφορμή την πρόσφατη ανακάλυψη πήλινης πλάκας, στην οποία αναγράφονται 13 στίχοι της ξ ραψωδίας της «Οδύσσειας» του Ομήρου, η οποία χρονολογείται στη ρωμαϊκή εποχή και πιθανώς πριν από τον 3ο αι. μ.Χ.
Ο δήμαρχος Αρχαίας Ολυμπίας Ευθύμιος Κοτζάς, ο αντιπεριφερειάρχης Ηλείας Γιώργος Γεωργιόπουλος και ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Κώστας Νικολούτσος μιλούν στο Πρακτορείο για «μία τεραστίων διαστάσεων ανακάλυψη από τον μεγάλο πλούτο που φυλάσσει στο υπέδαφος της η Αρχαία Ολυμπία» και υπογραμμίζουν την ανάγκη να αναδεικνύεται συνεχώς η σπουδαιότητα της, ώστε να προσελκύει ακόμα περισσότερους επισκέπτες, γεγονός που μπορεί να συμβάλλει σημαντικά στην περαιτέρω ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής.
Παράλληλα, σημειώνεται ότι η σημαντική αυτή ανακάλυψη συμπίπτει χρονικά με την έναρξη των διαδικασιών για την επαναλειτουργία του μουσείου σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων, μέσα στο οποίο φυλάσσονται σπουδαία κειμήλια.

Μεγαλύτερη αξία

Ειδικότερα, ο δήμαρχος Αρχαίας Ολυμπίας Ευθύμιος Κοτζάς, μιλώντας στο ΑΠΕ - ΜΠΕ, υπογράμμισε ότι «παρά το γεγονός ότι η Αρχαία Ολυμπία είναι ένας τόπος με μεγάλη ιστορία και μεγάλο όνομα, η ανακάλυψη αυτού του σημαντικού αρχαιολογικού ευρήματος, της προσδίδει ακόμη μεγαλύτερη αξία και μπορεί να προσελκύσει περισσότερους επισκέπτες, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής».
Όσον αφορά στην επαναλειτουργία του μουσείου, ο δήμαρχος σημειώνει ότι «έχει μεγάλη αξία για την Αρχαία Ολυμπία και θα ωφελήσει τον τόπο μας, αφού, όπως εκτιμούμε, τα σημαντικά εκθέματα θα αποτελέσουν πόλο έλξης μεγάλου αριθμού επισκεπτών».

Από την πλευρά του, ο αντιπεριφερειάρχης Ηλείας Γιώργος Γεωργιόπουλος τόνισε μιλώντας στο ΑΠΕ - ΜΠΕ ότι «πρόκειται για μία τεραστίων διαστάσεων ανακάλυψη από τον μεγάλο πλούτο που φυλάσσει στο υπέδαφος της η Αρχαία Ολυμπία», προσθέτοντας ότι «η σπουδαιότητα αυτού του ευρήματος είναι ακόμα πιο μεγάλη, αφού αναδεικνύει για μια ακόμη φορά την Αρχαία Ολυμπία, ως ένα μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς».
Παράλληλα, ανέφερε ότι «η ανακάλυψη αυτή πρέπει να δώσει το έναυσμα, προκειμένου οι διεθνείς οργανισμοί του σύγχρονου ολυμπιακού κινήματος να κινητοποιηθούν και να δώσουν στην Αρχαία Ολυμπία την θέση που της ανήκει».
Όπως εξήγησε, «δεν θα πρέπει να μένουμε μόνο στο γεγονός της αφής και της παράδοσης της Φλόγας, αλλά είναι αναγκαίο να αναδεικνύεται διαρκώς η σπουδαιότητα της Αρχαίας Ολυμπίας σε όλο τον αρχαίο κόσμο μέσα από τα ευρήματά της και τις αξίες της που ενσωματώνονται στη σύγχρονη εποχή».
Όσον αφορά στην αποκατάσταση και την αναβάθμιση του μουσείου σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων, ο Γιώργος Γεωργιόπουλος λέει στο ΑΠΕ - ΜΠΕ ότι «η υλοποίηση αυτού του έργου είναι σημαντική για την ανάπτυξη της περιοχής, αφού θα προσελκύει μεγαλύτερο αριθμό επισκεπτών, με δεδομένο ότι στο μουσείο φυλάσσονται σπουδαίοι θησαυροί από το σύγχρονο ολυμπιακό κίνημα, δηλαδή από το 1896 μέχρι σήμερα, όπως μετάλλια μεγάλων ολυμπιονικών, δάδες από το 1936 και άλλα σπουδαία κειμήλια».

Ανασκαφικός τουρισμός

Ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Ηλείας Κώστας Νικολούτσος, μιλώντας στο ΑΠΕ - ΜΠΕ χαρακτηρίζει ως ιδιαίτερα σημαντικό γεγονός την ανακάλυψη πήλινης πλάκας με την εγχάρακτη επιγραφή, προσθέτοντας ότι «το Επιμελητήριο πρέπει να είναι πάντα κοντά στην Αρχαία Ολυμπία, διότι προφανώς έχει ακόμα πάρα πολλούς θησαυρούς».
Για αυτόν το λόγο, συνεχίζει «πρέπει να συμβάλλουμε στην ενίσχυση του ανασκαφικού τουρισμού, όπως επίσης και στην επαναλειτουργία του μουσείου σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων, όπου εκεί θα μπορούν να εκτίθενται για παράδειγμα μετάλλια και αθλητικές εμφανίσεις μεγάλων ολυμπιονικών».
Ακόμη, σύμφωνα με τον Κώστα Νικολούτσο, «είναι αναγκαία η αναβάθμιση του οδικού δικτύου που συνδέει το λιμάνι του Κατάκολου και με άλλους σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους, όπως τον ναό του Επικούρειου Απόλλωνα, αφού κάθε χρόνο αποβιβάζεται από τα κρουαζιερόπλοια μεγάλος αριθμός τουριστών, οι οποίοι έχουν μέχρι τώρα ως κύριο προορισμό την Αρχαία Ολυμπία».
Η πήλινα πλάκα: Ένα αναπάντεχο εύρημα
Σε δηλώσεις που είχε κάνει στο ΑΠΕ - ΜΠΕ η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ηλείας Ερωφίλη Κόλια, υπό τη διεύθυνση της οποίας διεξήχθη το ερευνητικό πρόγραμμα «Ο πολυδιάστατος χώρος της Ολυμπίας», σε συνεργασία με το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο και τρία γερμανικά Πανεπιστήμια, είχε περιγράψει αναλυτικά το πώς εντοπίστηκε το αρχαιολογικό εύρημα, αναφέροντας μεταξύ άλλων τα εξής:
«Πρόκειται για ένα αναπάντεχο εύρημα, δεν περιμέναμε σε επιφανειακή έρευνα να βρούμε επιγραφή. Στην αρχή όταν πρωτοαντικρίσαμε την πλάκα ήταν καλυμμένη από άλατα και επικαθίσεις από την έκθεση στις καιρικές συνθήκες, από τη βλάστηση κ.ά. Δεν αντιληφθήκαμε εξ αρχής γιατί ακριβώς επρόκειτο. Και, βεβαίως, όταν καταλάβαμε ότι είναι επιγραφή δεν περιμέναμε ότι είναι απόσπασμα από την Οδύσσεια. Καθαρίστηκε στα εργαστήρια συντήρησης, η επιγραφή είναι σε καλή κατάσταση, μπορούμε να πούμε ότι έχει χαραχτεί, ενώ ήταν ακόμα νωπός ο πηλός. Δεν είμαι σε θέση ακόμα να σας δώσω ερμηνεία γιατί είναι «περίεργο» το εύρημα και μοναδικό. Το πρόγραμμα τελείωσε, συνεχίζουμε με τη μελέτη και τη δημοσίευση των ευρημάτων. Το αποτέλεσμα ότι ταυτίστηκε, πρόσφατα, με τμήμα της ραψωδίας ξ της Οδύσσειας, και μια πρώτη χρονολόγηση πιθανολογείται τον 2ο αιώνα μ. Χ. είναι πολύ σημαντικό, αλλά, ίσως, με την επικείμενη συστηματική έρευνα περιμένουμε να φανεί αν πρόκειται για το παλαιότερο γνωστό απόσπασμα ομηρικών επών».

Πηγή: tovima.gr

Αρχαία σαρκοφάγος ανακαλύφθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου

Κατηγορία Ιστορία | Αναρτήθηκε 14-07-2018 09:57:05 am | από nskarmoutsos

Το αιγυπτιακό υπουργείο Αρχαιοτήτων ανακοίνωσε την ανακάλυψη μιας ασυνήθιστα μεγάλης και άθικτης σαρκοφάγου στην πόλη της Αλεξάνδρειας που χρονολογείται στην πτολεμαϊκή περίοδο, πριν από 2.000 και πλέον χρόνια. Ο τάφος ανακαλύφθηκε κατά τη διάρκεια εργασιών για την θεμελίωση ενός νέου κτιρίου.

Προκειμένου να κατασκευαστεί ένα νέο οικοδόμημα, στις περισσότερες περιοχές της Αλεξάνδρειας χρειάζεται να είναι παρών ένας αξιωματούχος του υπουργείου Αρχαιοτήτων προκειμένου να παρακολουθεί τις εργασίες εκσκαφής. Σε αυτή την περίπτωση, μια από τις μεγαλύτερες σαρκοφάγους που ανακαλύφθηκε ποτέ στην πόλη βρέθηκε σε βάθος περίπου 5 μέτρων.

Η σπάνια σαρκοφάγος από μαύρο γρανίτη έχει ύψος περίπου 1,8 μέτρα, πλάτος 1,5 μέτρα και μήκος 2,6 μέτρα. Ανάμεσα στο καπάκι και το σώμα της σαρκοφάγου, υπάρχει ένα στρώμα κονιάματος, το οποίο υποδηλώνει ότι δεν έχει ανοιχτεί από τότε που σφραγίστηκε, σύμφωνα με τον Δρα Αϊμάν Ασμαουί, επικεφαλής του κλάδου Αιγυπτιακών Αρχαιοτήτων, σε ανακοίνωση του υπουργείου.

Ο Ασμαουί δήλωσε στο CBS News ότι λαμβάνοντας υπόψη το μέγεθος της σαρκοφάγου, ίσως ανήκει σε κάποιο σημαντικό πρόσωπο. Μέχρι στιγμής, η ταυτότητα του προσώπου παραμένει μυστήριο.

Στον τάφο βρέθηκε και μια ημιτελής αλαβάστρινη προτομή. Σύμφωνα με το υπουργείο, το πιθανότερο είναι να ανήκει στον ιδιοκτήτη της σαρκοφάγου.

Οι αξιωματούχοι ελπίζουν να μάθουν περισσότερα όταν ανοίξει ο τάφος, αλλά αυτή η διαδικασία δεν θα είναι εύκολη.

"Είναι δύσκολο να σηκώσουμε τη σαρκοφάγο καθώς ζυγίζει περίπου 30 τόνους και ο χώρος είναι πολύ στενός, άρα ίσως πρέπει να την ανοίξουμε μέσα στον τάφο, να σηκώσουμε πρώτα το καπάκι και στη συνέχεια να σηκώσουμε το σώμα της σαρκοφάγου", δήλωσε ο Δρ Μουσταφά Ουαζίρι, γενικός γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Αρχαιοτήτων στο CBS News.

"Η σαρκοφάγος χρονολογείται πριν από περίπου 2.000 χρόνια. Δεν μπορούμε αυτή τη στιγμή να κάνουμε εικασίες για την ταυτότητα του ιδιοκτήτη, καθώς το εξωτερικό της σαρκοφάγου δεν έχει σκαλίσματα ή σχέδια. Θα πρέπει να περιμένουμε έως ότου ανοίξουμε τη σαρκοφάγο τις επόμενες ημέρες και ίσως η απάντηση να βρίσκεται εκεί. Ίσως το όνομά του να είναι γραμμένο στο εσωτερικό ή ίσως να υπάρχει κάποια επιγραφή, ίσως να βρούμε μία μούμια ή ένα ξύλινο φέρετρο, ή ίσως να μην βρούμε και τίποτα", πρόσθεσε ο Ουαζίρι.

Πηγή: capital.gr

..ένα μπάνιο παλιά, στον Ατσίγγανο

Κατηγορία Ιστορία | Αναρτήθηκε 13-07-2013 10:43:02 am | από nskarmoutsos

Δεκαετία του 60, ο Ατσίγγανος στο Παράλιο Άστρος

 Χρόνια πίσω καύσωνας και από το πρωί στην αφετηρία των λεωφορείων στην Τρίπολη.
Δεν ήταν μόνο οι επιβάτες αλλά και τα παγκάζια....βλέπεις εκεί θα έτρωγες...
θα έκανες την ανάγκη σου.....
θα την έπεφτες για μεσημέρι και θα γύριζες με το σούρουπο.
Οι παππούδες και οι γιαγιάδες από κοντά....
Το «υπερπόντιο» μαρτυρικό ταξίδι τελείωνε και άρχιζε η απόβαση των μυρίων
στην παραλία....
" Τρέχα Γιαννάκη πιάσε εκείνο το δέντρο ...."
Ποιό δέντρο ένας θάμνος σε ανάπτυξη αλλά έπρεπε να χωθεί ο παππούς.
Πετάγανε τα σεντόνια για να σηματοδοτήσουν τον χώρο τους ενώ τα πιτσιρίκια
είχαν προλάβει να μπουν στην θάλασσα.
Ποιό μαγιό....με το βρακί ....
"Προσέχετε βρέεε  θα πιείτε νερό και θα πνιγείτε και θα σας κάνω μαύρους στο ξύλο..."
Φώναζε η μάνα αλλά ποτέ δεν κατάλαβα γιατί θα μας έδερνε ...πνιγμένους ανθρώπους.
Μέχρι το μεσημέρι η θάλασσα είχε γίνει χαβούζα...είχε αλλάξει χρώμα.
"Προσέχετε το καρπούζι..." φώναζε ο διπλανός που το είχε βάλει να το χτυπάει
το κύμα για να ....παγώσει με το δροσερό κατουρόνερο..
Μια κουμούτσα μεγάλη με φέτα τυρί και ντομάτα για δεκατιανό και το υπόλοιπο
το μεσημέρι πάνω στο σεντόνι με τους κιοφτέδες τις ελιές πασπαλισμένα με μπόλικη άμμο που όμως δεν την έπαιρνες χαμπάρι καθ΄ότι τις μπουκιές-γατοκέφαλα τις κατάπινες...για να στηλωθείς.
"Ο παππούς κοιμήθηκε και τον βαράει ο ήλιος...ξυπνήστε τον και βάλτε τον παραπέρα..."
Το βράδυ στο σπίτι οι γυναίκες συζητούσαν για το πώς περάσανε ενώ ταυτόχρονα βάζανε γιαούρτι στις πλάτες των παιδιών που είχαν καεί από τον ήλιο.
Αξέχαστα χρόνια....

Το αρχαιότερο παντελόνι

Κατηγορία Ιστορία | Αναρτήθηκε 03-06-2014 07:08:36 pm | από nskarmoutsos

Πόδια σε ίσια γραμμή, χαμηλός καβάλος, κορδόνι στη μέση και γεωμετρικά σχέδια στα μπατζάκια. Πιθανώς δεν θα μάθουμε ποτέ ποιος ήταν ο προϊστορικός μόδιστρος που έφερε την επανάσταση του παντελονιού πριν από περίπου 3.000 χρόνια. Φαίνεται όμως ότι το ενδυματολογικό θαύμα δημιουργήθηκε ειδικά για καβαλάρηδες.
Τα αρχαιότερα γνωστά παντελόνια ανακαλύφθηκαν στη Λεκάνη του Ταρίμ στη βορειοδυτική Κίνα, αναφέρει διεθνής ομάδα ερευνητών στην επιθεώρηση Quaternary International.
Εφεύρεση για ιππασία
«Η μελέτη οπωσδήποτε στηρίζει την ιδέα ότι τα παντελόνια εφευρέθηκαν για ιππασία από νομάδες κτηνοτρόφους και εισήχθησαν στη Λεκάνη του Ταρίμ από έφιππους λαούς» σχολιάζει ο Βίκτορ Μάιρ, γλωσσολόγος και ειδικός στην αρχαία Κίνα στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια.
Τα δύο μάλλινα παντελόνια της μελέτης βρέθηκαν φορεμένα σε δύο άνδρες που είχαν μουμιοποιηθεί λόγω του ξηρού κλίματος και του ζεστού καλοκαιριού στην περιοχή Γιανγκχάι της Λεκάνης του Ταρίμ -από το 1970 έως σήμερα οι αρχαιολόγοι έχουν ανακαλύψει σε αυτό το νεκροταφείο πάνω από 500 αρχαίους τάφους.
Μέχρι σήμερα, το αρχαιότερο γνωστό παντελόνι ήταν αυτό που είχε βρει ο δρ Μάιρ στον τάφο ενός άνδρα που πέθανε στο Ταρίμ πριν από 2.600 χρόνια.
Ήταν λίγο παλαιότερο από τα παντελόνια που φορούσαν οι Σκύθες νομάδες της Δυτικής Ασίας πριν από περίπου 2.500 χρόνια.
Ο ερευνητής πιστεύει ότι η ιππασία πρωτοεμφανίστηκε πριν απο 3.400 χρόνια και το παντελόνι ακολούθησε λίγο αργότερα στις υγρές περιοχές στα βόρεια και τα δυτικά της Λεκάνης του Ταρίμ, εκεί όπου οι βροχές θα έκαναν τους απλούς χιτώνες άβολους. Τα αρχαία παντελόνια από αυτές τις περιοχές, πιθανώς τα πρώτα του κόσμου, είναι απίθανο να έχουν διατηρηθεί ως σήμερα όπως συνέβη στην ξηρή περιοχή του Γιανγκχάι.
Κτηνοτρόφοι και πολεμιστές
Οι δύο άνδρες που φορούσαν τα αρχαία παντελόνια, ηλικίας περίπου 40 ετών, πιθανότατα είχαν διπλό ρόλο ως κτηνοτρόφοι και πολεμιστές. Ο ένας είχε ταφεί μαζί με ένα δερμάτινο χαλινάρι, ένα πολεμικό τσεκούρι και ένα δερμάτινο περιβραχιόνο για προστασία, ενώ στον τάφο του δεύτερου βρέθηκαν ένα μαστίγιο, μια διακοσμημένη ουρά αλόγου, ένα τόξο και μια φαρέτρα.
Τα ευρήματα χρονολογήθηκαν στα 3.000 με 3.300 χρόνια με τη μέθοδο του ραδιενεργού άνθρακα σε ίνες μαλλιού από τα παντελόνια και σε τρία ακόμα αντικείμενα σε έναν από τους τάφους.
Όσον αφορά το πατρόν του ενδύματος, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το ύφασμα δεν είχε κοπεί: Τα τρία τμήματα του παντελονιού -τα πόδια και η περιοχή του καβάλου- φτιάχτηκαν σε αργαλειό στο τελικό τους μέγεθος και ενώθηκαν με ραφές.

Του Βαγγέλη Πρατικάκη

Πηγή: tovima.gr

Το αρχαιότερο ερωτικό «γκράφιτι» στον κόσμο ανακαλύφθηκε στην Αστυπάλαια

Κατηγορία Ιστορία | Αναρτήθηκε 07-07-2014 08:52:13 am | από nskarmoutsos

Ο Δρ. Ανδρέας Βλαχόπουλος , ειδικός της προϊστορικής αρχαιολογίας πραγματοποιεί ανασκαφές στο νησί της Αστυπάλαιας τα τελευταία τέσσερα χρόνια.
Εκεί ήταν παρών και στην εύρεση του αρχαιότερου ερωτικού 'γκραφίτι' που έχει ανακαλυφθεί διεθνώς μέχρι σήμερα. Πρόκειται για μερικές άσεμνες επιγραφές και μεγάλα φαλλικά σύμβολα που βρέθηκαν χαραγμένα πάνω σε βράχο της χερσονήσου της Αστυπάλαιας, και πιο συγκεκριμένα στην τοποθεσία Βαθύ.

Οι βραχογραφίες χρονολογούνται στον 5ο -6ο π.Χ αιώνα, και δεν εκφράζουν μόνο την σεξουαλική επιθυμία, αλλά κάνουν λόγο και για την ίδια την πράξη, γεγονός εξαιρετικά σπάνιο σύμφωνα με τον Δρ. Βλαχόπουλο.

"Θα μπορούσαμε να πούμε ότι αποτελούν κάποιου είδους 'θριαμβευτικές' επιγραφές", είπε ο ίδιος στην Guardian.

 Μία απ' αυτές αναγράφει: Ο Nικασίτιμος συνουσιαζόταν με τον Τιμίονα (Νικασίτιμος οἶφε Τιμίονα). "Γνωρίζουμε ότι στην αρχαία Ελλάδα η σεξουαλική επιθυμία μεταξύ ανδρών δεν ήταν ταμπού", συνεχίζει ο κ. Βλαχόπουλος.

Το 'γκραφίτι' αυτό βρέθηκε στο υψηλότερο σημείο του ακρωτηρίου, σε ένα βραχώδες ύψωμα με θέα στον κόλπο του Βαθύ, στο βορειο-δυτικό άκρο του νησιού, πράγμα που οδηγεί τους αρχαιολόγους στο συμπέρασμα ότι επρόκειτο πιθανόν για σημείο φρουράς στρατιωτών.

Δύο πέη χαραγμένα σε ασβεστόλιθους ανακαλύφθηκαν πιο χαμηλά στο ίδιο ακρωτήρι, και σύμφωνα με τον αρχαιολόγο υπαινίσσονται παρόμοια ομοφυλοφιλική συμπεριφορά.

Σύμφωνα με τον ειδικό μελετητή των επιγραφών, κ. Άγγελο Ματθαίου, εκτός από μια ματιά στην πολύ ιδιωτική ζωή των αρχαίων, οι πρόσφατες αυτές ανακαλύψεις μας προσφέρουν και μία ακόμα σημαντική πληροφορία:

"Οι προτάσεις των επιγραφών μαρτυρούν ανθρώπους εξαιρετικά μορφωμένους, πράγμα που αποδεικνύει ότι δεν ήταν μόνο οι φιλόσοφοι, οι μελετητές και οι ιστορικοί που εκπαιδεύονταν στην τέχνη της γραφής, αλλά και οι απλοί άνθρωποι που ζούσαν στα νησιά, όπως αυτοί εδώ οι φρουροί."

 Σύμφωνα, τέλος, με τον αρχαιολόγο κ. Βλαχόπουλο, ελάχιστα από τα ελληνικά νησιά έχουν διερευνηθεί επαρκώς μέχρι σήμερα, και τα ευρήματα αυτά είναι ενδεικτικά του πόσο σημαντικές είναι οι ανασκαφές σ' αυτά.

Πηγή: lifo.gr

Η ιστορία των «παντρεμένων»

Κατηγορία Ιστορία | Αναρτήθηκε 07-07-2014 06:39:36 pm | από nskarmoutsos

Είναι κοντά μας εδώ και αιώνες. Από εμάς τους γνώρισαν η υπόλοιπη Ευρώπη και η Αμερική. Ομως το «πούθε κρατάει η σκούφια τους» ήταν πάντα ένα μυστήριο για εμάς, αλλά και... για τους ίδιους. Διότι, πολύ απλά, οι άνθρωποι της «φυλής των νοικοκυραίων» δείχνουν να μη γνωρίζουν την έννοια της λέξης «νόστος»: ποτέ δεν πόνεσαν για τη χαμένη πατρίδα τους, ποτέ δεν θέλησαν να γυρίσουν σε αυτήν, ποτέ δεν τη διεκδίκησαν ως πατρώα γη. Αλλά γιατί; Τι μπορεί να είναι τόσο δυνατό ώστε να ξεριζώσει από έναν λαό τη θύμηση της πατρίδας; Ποιο είναι το μυστικό που κρύβει η ταυτότητα των μποέμ μελαχρινών νομάδων, που άλλοτε τους έλεγαν Αθίγγανους, Τσιγγάνους και Γύφτους, αλλά εδώ και μια δεκαετία Ρομά; «Το Βήμα» ξεφυλλίζει τα πιο ετερόκλητα κιτάπια της Ιστορίας για να βρει την απάντηση, όπως και τις πιο πρόσφατες γονιδιακές μελέτες που τη διασταυρώνουν. Και αυτή η απάντηση... είναι γεμάτη εκπλήξεις.
Είναι ο μόνος λαός που ποτέ του δεν διεκδίκησε την επιστροφή στα πατρώα εδάφη. Και, ακόμη πιο μυστηριωδώς για μας τους υπολοίπους, διέγραψε από τη συλλογική του μνήμη ως και το ποια ήταν αυτή η πατρίδα. Δεν κράτησε στις λαϊκές  παραδόσεις του όχι μόνο κάποιο έπος του αλλά ούτε το ελάχιστο δημοτικό τραγούδι που θα διηγούνταν το από πού, πότε και πώς συνέβη ο ξεριζωμός του. Το μόνο που διεκδίκησε - μόλις το 1971 - ήταν να μην τον ονομάζουν πια με τα διάφορα ονόματα που διάλεγαν οι άλλοι αλλά με εκείνα που ο ίδιος προτιμούσε: Ρομά ο λαός τους και Ρομανί οι ίδιοι.

Το αίτημά του έγινε δεκτό από τους διεθνείς οργανισμούς και με το πέρασμα στον νέο αιώνα συνειδητοποιήσαμε όλοι αίφνης πως το πολιτικώς ορθόν ήταν πλέον να αποκαλούμε Ρομά όσους παλαιότερα ονομάζαμε Αθίγγανους, Τσιγγάνους ή Γύφτους. Αλλά γιατί είναι έτσι το σωστό και όχι αλλιώς; Και αν εκείνα τα ονόματα ήταν λάθος, πώς προέκυψαν; Και αφού οι ίδιοι «δεν ξέραν πούθε κρατάει η σκούφια τους», ποιος μας λέει ότι το νέο όνομα είναι και το αρχικό τους; Χώρια που το Ρομανί ηχεί περίεργα οικείο σε όλες τις πάλαι ποτέ κτήσεις των Ρωμαίων στα μέρη μας: Ρωμυλία ή Ρούμελη λεγόταν η Στερεά Ελλάδα, Ανατολική Ρωμυλία η Βόρεια Θράκη, Ρωμανία η τωρινή Ρουμανία. Να 'ναι, λοιπόν, ένα όνομα που προσεταιρίστηκαν εκ των υστέρων επειδή από τα μέρη αυτά πρωτοπάτησαν στην Ευρώπη; Εκείνοι απορρίπτουν την καχυποψία μας μετά βδελυγμίας: Ρομά, λένε, σημαίνει στη γλώσσα τους «άνθρωπος» και μάλιστα «παντρεμένος», «νοικοκύρης».

Το επιχείρημα θα αρκούσε αν κρίναμε μόνο βασιζόμενοι στις εντυπώσεις από εξέχοντα μέλη του λαού αυτού, όπως ο Τσάρλι Τσάπλιν, ο Μπομπ Χόσκινς και ο ημέτερος πολυαγαπημένος Κώστας Χατζής. Λέμε όμως να ψάξουμε το θέμα επιστημονικά, τόσο ιστορικά και γλωσσολογικά όσο και γονιδιακά. Και αυτό είναι ένα... κουβάρι ιδιαίτερα μπερδεμένο.
Το όνομα
«Τσιγγάνοι» προέρχεται είτε από παραφθορά της λόγιας λέξης «αθίγγανοι» είτε από το τουρκικό «τσιγκάν»,που σημαίνει πάμπτωχος, ή... από όνομα που τους συνόδευσε από τη χώρα καταγωγής τους

Λαθρομετανάστες του Μεσαίωνα

Λίγο πριν από την πρώτη χιλιετία μ.Χ. το πολύπαθο Βυζάντιο έγλειφε τις πληγές του από τις απανωτές επιθέσεις Ρώσων, Αράβων και Βουλγάρων, χωρίς να φαντάζεται ακόμη τη διαλυτική εμφάνιση των Σταυροφοριών και τη μετεγκατάσταση των Τούρκων στη Μ. Ασία. Τότε, το 800 μ.Χ., σημειώνεται και η πρώτη αναφορά στο όνομα Ατσίγγανοι: κατά τη διάρκεια ενός λιμού η Αγία Αθανασία έδωσε τροφή σε «ξένους που ονομάζονταν Ατσίγγανοι» κάπου στη Θράκη. Λίγο μετά, το 803 μ.Χ., ο Θεοφάνης ο Εξομολογητής έγραψε πως ο αυτοκράτωρ Νικηφόρος βοηθήθηκε από τους Ατσίγγανους στην καταστολή μιας εξέγερσης «μέσω της μαγικής τους γνώσης». Και ύστερα, το 1054 μ.Χ., στο αγιορείτικο κείμενο «Η ζωή του Αγίου Γεωργίου του Αναχωρητή» γράφτηκε πως ο αυτοκράτωρ Κωνσταντίνος ΙΧ ο Μονομάχος απαλλάχθηκε από άγρια θηρία που έτρωγαν τα κοπάδια του με δηλητηριασμένα δολώματα που έβαλαν οι Ατσίγγανοι.

Με το όνομα όμως αυτό ήταν γνωστή στα ίδια χρόνια μια μανιχαϊστική αίρεση περιβόητη για τις τελετές μαγείας της. Να είχαν δώσει αυτό το όνομα και στους μελαψούς ξένους λόγω της «παρόμοιας τέχνης»; Πάντως εφεξής οι βυζαντινοί λόγιοι τους ανέφεραν ως Αθίγγανους (δηλαδή, αυτοί που δεν τους αγγίζεις), πράγμα που παραπέμπει ευθέως στον ορισμό των κατώτερων τάξεων της κοινωνίας των Ινδών. Το όνομα «Τσιγγάνοι» που υιοθέτησε στη συνέχεια γι' αυτούς ο απλός λαός προέρχεται είτε από παραφθορά της λόγιας λέξης είτε από το τουρκικό «τσιγκάν», που σημαίνει πάμπτωχος ή... από όνομα που τους συνόδευσε από τη χώρα καταγωγής τους.

Οι Δυτικοευρωπαίοι άρχισαν να τους αναφέρουν δύο αιώνες μετά: το 1322 μ.Χ. ο φραγκισκανός μοναχός Σίμων Σιμεώνις περιέγραψε «Ατσίγγανους» που ζούσαν στην Κρήτη, το 1350 ο Λουντόλφους Ζουντχάιμ τους ανέφερε ως «Μαντιπόλους» (μάντεις περιφερόμενους από πόλη σε πόλη) που κατέληξαν σκλάβοι στην Ηπειρο και κατέφυγαν στην ενετική Κέρκυρα. Εκεί έγιναν κολίγοι που ανήκαν στο Feudum Acinanorum. Αλλά το από πού είχαν έρθει αυτοί οι άνθρωποι φαίνεται ότι δεν το γνώριζε κανείς. Οι προσκυνητές των Αγίων Τόπων που μεταστάθμευαν στη Μεθώνη τους έβλεπαν εκεί να φτιάχνουν σπαθιά και υπέθεταν ότι είχαν έρθει από την Αίγυπτο (Αιγύπτιοι - Γύφτοι - Gypsies). Αλλωστε και οι ίδιοι φρόντιζαν να λένε στους Δυτικούς μια βολική ιστορία που τους έκανε συμπαθείς: ήταν, λέει, μια φυλή καταραμένη από τον Θεό να περιπλανιέται επειδή είχε απαρνηθεί τον Θεάνθρωπο Χριστό και τώρα ήταν κυνηγημένη από τους αλλόπιστους, Αραβες και Τούρκους. Η ιστορία αυτή τους έδωσε «διαβατήριο» για τις χώρες των χριστιανών, αλλά ίσως έτσι ξεκίνησε και η φημολογία ότι «οι Γύφτοι σκάρωσαν τα καρφιά που σταύρωσαν τον Χριστούλη».    

Πώς έγιναν «μποέμ»

Στους αιώνες που η Οθωμανική Αυτοκρατορία εξαπλωνόταν στις χώρες που πριν ανήκαν στους Βυζαντινούς οι Ατσίγγανοι / Αθίγγανοι / Γύφτοι / Ρομά προπορεύονταν ως λαθρομετανάστες: με το που κατέλαβαν οι Τούρκοι τη Μολδοβλαχία, το 1410, κύματα Τσιγγάνων πέρασαν στη Βοημία. Ο αυτοκράτωρ Σιγισμούνδος της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας του Γερμανικού Εθνους εντυπωσιάστηκε τόσο από τα ταλέντα τους ως διασκεδαστών της αυλής που τους εξέδωσε διαβατήρια για ελεύθερη διέλευση προς όποια ευρωπαϊκή χώρα ήθελαν. Ετσι έγιναν γνωστοί στη Γαλλία ως Βοημοί (ο όρος μποέμ για τους γλεντζέδες προέρχεται από εκείνη την εποχή) και έφθασαν και στη Γερμανία, στην Ιταλία, στην Ισπανία και στην Πορτογαλία.

Από τότε και έπειτα οι Τσιγγάνοι εξαπλώθηκαν στη Βρετανία, στη Σκανδιναβία, στη Ρωσία και στην... Αμερική. Η εξέταση DNA σκελετών τους όμως που βρέθηκαν στη Νορβηγία έδειξε ότι κάποιοι από αυτούς είχαν πρωτοφτάσει εκεί τον 11ο αιώνα ως υπηρέτες συνταξιούχου τινός της Βαραγγιανής Φρουράς του βυζαντινού αυτοκράτορα!

Πιο καθαροί από τους άλλους

Ενόσω οι Τσιγγάνοι πληθύνονταν, η αμφιβολία των Ευρωπαίων γι' αυτή την περίεργη φάρα ανθρώπων μεγάλωνε. Ο σπόρος είχε πέσει στα χρόνια του Μεγάλου Θανατικού (της επιδημίας που σκότωσε εκατομμύρια), όταν όλοι αρρώσταιναν εκτός από τους Τσιγγάνους. Από το μυαλό κανενός δεν περνούσε τότε ότι ευθυνόταν η κατά πολύ υποδεέστερη προσωπική υγιεινή  των Δυτικοευρωπαίων έναντι εκείνης που παραδοσιακά τηρούσαν οι Τσιγγάνοι. Και όταν έπειτα άρχισαν να φτάνουν με τα κάρα τους και στο τελευταίο χωριό, άρχισε και η αντιστροφή του «καλωσορίσματος»: στην αρχή τούς κατηγόρησαν για «κατασκόπους των Τούρκων» και μετά για όλα τα παραφερνάλια της ταχυδακτυλουργίας και της μαγείας - απατεωνιά, κλεψιά, αλητεία... Στην ίδια τη Βοημία που κάποτε τους έμπασε στην Ευρώπη ψηφίστηκε το 1538 ο πρώτος νόμος περιστολής τους, για να ολοκληρωθεί το 1545 με το διάταγμα των Αψβούργων που έλεγε ότι «όποιος σκοτώνει Γύφτο δεν διαπράττει έγκλημα». Στα επόμενα 400 χρόνια οι Τσιγγάνοι έζησαν ουσιαστικά ως σκλάβοι - τόσο στην Ευρώπη όσο και στη Ρωσία -, για να κορυφωθεί ο ρατσισμός εναντίον τους κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, όταν εξοντώθηκαν περίπου 220.000 Τσιγγάνοι στα στρατόπεδα συγκέντρωσης των ναζί.
Οι αριθμοί

10.000 οργανοπαίκτες ήταν η πρώτη «εξαγωγή» από την Ινδία

1.500oC (κατάλληλους για ατσάλι) έπιαναν τα χυτήρια των Γύφτων

400 χρόνια έζησαν οι Τσιγγάνοι ως σκλάβοι στην Ευρώπη και στη Ρωσία

220.000 Τσιγγάνοι εξοντώθηκαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης των ναζί

Η αναζήτηση της κοιτίδας

Ο πρώτος ευρωπαίος επιστήμονας που υποψιάστηκε ότι οι Γύφτοι δεν ήταν από την Αίγυπτο αλλά από πολύ μακρύτερα ήταν ο καθηγητής του γερμανικού πανεπιστημίου Halle Γιόχαν Ρούντιγκερ: το 1782 δημοσίευσε άρθρο υπό τον τίτλο «Περί της ινδικής γλώσσας και καταγωγής των Γύφτων», όπου συνέκρινε τη γραμματική δομή της γλώσσας τους με εκείνες των ινδοάριων γλωσσών του Ινδουστάν (στο σημερινό Πακιστάν). Από τότε και ως το 2003 έχουν δημοσιευθεί πάνω από 2.500 γλωσσολογικές εργασίες επί του θέματος (βλ. benjamins.com/#catalog/books/lisl.28/main). Ποιο είναι το συμπέρασμα στο οποίο συγκλίνουν; Οτι η κοιτίδα αυτού του λαού βρίσκεται μάλλον στο σημερινό Ανατολικό Πακιστάν και στη Δυτική Ινδία, στην κοιλάδα του Ινδού και στην περιοχή Μουλτάν του Πουντζάμπ (Πενταποταμία). Η δε παλαιότερη ονομασία του ήταν στα αρχαία σανσκριτικά κείμενα Ντομπά, δηλαδή «μουσικοί από χαμηλή κάστα».

Ως προς το «πότε ξεκληρίστηκαν από 'κεί», οι γλωσσολόγοι σημειώνουν την ιδιαιτερότητα της γλώσσας τους να μην έχει ουδέτερο γένος. Αυτή η διαφοροποίησή τους από τη γλωσσική εξέλιξη των υπολοίπων κατοίκων της Ινδικής χερσονήσου τοποθετεί την «απόσχιση» το αργότερο στον 10ο-13ο αιώνα μ.Χ. Είναι ακριβώς οι αιώνες που οι Σελτζούκοι Τούρκοι εισέβαλαν στην Περσική και στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, για να έρθει ξοπίσω τους η λαίλαπα των μογγολικών ορδών. Γλωσσολόγοι και ιστορικοί συμφωνούν τώρα ότι η μετανάστευση του λαού των Τσιγγάνων πρέπει να έγινε σε τρία κύματα κατά την ταραγμένη εκείνη περίοδο, με το τελευταίο σπρώξιμό τους προς το Βυζάντιο ίσως στον 13ο αιώνα, όταν τις κτήσεις Τούρκων και Περσών αιματοκυλούσαν οι ορδές του Ταμερλάνου.

Τι δείχνει το DNA

Το πιο πρόσφατο επιστημονικό πόρισμα για την προέλευσή τους δημοσιεύθηκε στις 16 Μαΐου 2012 στο περιοδικό «Nature» από μια διεθνή ομάδα έγκριτων γενετιστών: συγκρίνοντας το DNA των Ρομά της Ευρώπης με εκείνο αντιπροσωπευτικού δείγματος 10.000 ατόμων από τις 214 φυλές της Ινδίας, κατέληξαν στο ότι όντως κατάγονται από τους Ντομπά της Ινδίας. Οι Ντομπά (γνωστοί και ως Ντομ ή Νταλίτ) είναι παρίες-Αθίγγανοι, ακόμη και στη σημερινή Ινδία. Αλλά τι το ιδιαίτερο είχε ο συγκεκριμένος λαός ώστε να τον «πάρουν μαζί τους» οι μετά τον Αλέξανδρο κατακτητές αυτής της τεράστιας χώρας;

Η απάντηση αρχίζει να ξεδιπλώνεται όταν ξεφυλλίσουμε τα αρχαιότερα κιτάπια που αναφέρθηκαν σε αυτούς στις χώρες που γειτονεύουν με την κοιλάδα του Ινδού.

Οργανοπαίκτες στα χωράφια

Επί της βασιλείας του πέρση ηγεμόνα Μπαχράμ (420-438 μ.Χ.), ο ινδός βασιλιάς Σανγκούλ του έκανε δώρο 10.000 οργανοπαίκτες από τη φυλή των Λούρι. Ο Μπαχράμ τούς μοίρασε σπόρους και χωράφια για τα προς το ζην. Αλλά οι Λούρι έφαγαν τους σπόρους και ύστερα ζήτησαν από τον βασιλιά κι άλλους. Τότε ο Μπαχράμ τούς ξαπόστειλε αηδιασμένος στα πέρατα της Γης. Τάδε έφη στη «Βίβλο των Βασιλέων» ο πέρσης ποιητής Φερντοσί το 1011 μ.Χ.

Τους Λούρι αυτούς τους συναντάμε αμέσως μετά στα περίχωρα της Βαγδάτης, όπου οι Αραβες τους αποκαλούν Τζατ. Η εκεί παρασιτική παρουσία τους καταλήγει σύντομα σε πολεμική σύρραξη, με αποτέλεσμα να φθάσουν καταδιωγμένοι κάποτε στην Αίγυπτο. Πιθανόν κάποιοι από αυτούς να έφθασαν και στα μέρη μας, οπότε έγιναν γνωστοί ως Αιγύπτιοι - Γύφτοι. Αλλά ήταν απλά το «πρώτο κύμα».

Τα συντάγματα Τσικανίε και το πέρασμα στην Ευρώπη

Εξι αιώνες μετά, το 1001 μ.Χ., ένας τούρκος στρατηγός του αραβικού χαλιφάτου των Αββασιδών, ο Μαχμούντ Γκάζνι, έχει γίνει διοικητής του σημερινού Αφγανιστάν και αρχίζει αλλεπάλληλες επιδρομές στην κοιλάδα του Ινδού. Η πρώτη επαρχία που χτυπάει είναι το Μουλτάν, η θεωρούμενη κοιτίδα των Τσιγγάνων. Τα στρατιωτικά χρονικά της εποχής του λένε ότι επέστρεψε με πολλές χιλιάδες αιχμαλώτων που ενέταξε στον στρατό του. Μία μάλιστα πηγή - αδιασταύρωτη - αναφέρει ότι «είχε μαζί του τέσσερα συντάγματα Τσικανίε, μαζί με τα γυναικόπαιδά τους».

Τα πολυτάραχα εκείνα χρόνια είναι οι αιώνες της αραβικής επέκτασης ως τον Καύκασο και την Ινδία αλλά και της καθόδου των τουρκικών και μογγολικών ορδών από την κεντροασιατική στέπα. Οι τρεις αυτοί ιπποτοξότες κατακτητές αντιμάχονται μεταξύ τους χρησιμοποιώντας τους κατακτημένους λαούς ως πεζικό. Οι Τσιγγάνοι της Περσίας ισχυρίζονται ότι τότε βρέθηκε η φυλή τους (Λομά) μετεγκατεστημένη στην επαρχία Βασπουρακάν της Αρμενίας. Το 1021 ο ηγέτης της επαρχίας ονόματι Σενεκερίμ Αρντζρούνι αντάλλαξε τη Βασπουρακάν με εδάφη στη Σεβάστεια της βυζαντινής Κιλικίας, απέναντι από την Κύπρο. Σημειώνουμε ότι η μετανάστευση αυτή συμπίπτει χρονολογικά με την πρώτη εμφάνιση Αθίγγανων στην Κωνσταντινούπολη. Στο αρμένικο Βασίλειο της Κιλικίας όμως έφτασαν σύντομα οι Σελτζούκοι Τούρκοι, οι Σταυροφόροι και οι Μογγόλοι. Επί δύο αιώνες οι Τσιγγάνοι της Αρμενίας έγιναν «μπαλάκι» στα χέρια τους, μέχρι που το 1375 το βασίλειο αυτό κατέρρευσε οριστικά και Αρμένιοι και Τσιγγάνοι κατέφυγαν με γενοβέζικα πλοία στη σημερινή Μολδαβία ιδρύοντας το βασίλειο της Βεσσαραβίας. Δίπλα τους ήταν η σημερινή Ρουμανία, όπου οι Τσιγγάνοι βρήκαν άδεια βοσκοτόπια για τα άλογά τους, αλλά κατέληξαν σκλάβοι στους ντόπιους βοεβόδες.

Οι σφαγές του Ταμερλάνου

Μεγάλος αριθμός μελών της φυλής των Λομά κατέληξε επίσης στο σημερινό Αζερμπαϊτζάν. Στον Βίο του Ταμερλάνου που έγραψε ο Σύριος Αχμάντ ιμπν Αραμπσάχ (1389-1450) διαβάζουμε για περίεργα περιστατικά που συνέβησαν στα πρώτα χρόνια εξουσίας του μεγάλου στρατηλάτη (θυμίζουμε ότι αυτός ο μουσουλμάνος Μογγόλος ξεπάστρεψε στη συνέχεια 17 εκατομμύρια ανθρώπους, ήτοι το 5% του τότε παγκόσμιου πληθυσμού). Τρεις φορές, λέει, ξεκίνησε ο στρατηγός για εκστρατεία, για να βρει και τις τρεις φορές τους Τσιγγάνους να έχουν καταλάβει την πρωτεύουσά του. Τελικά κατέσφαξε τους περισσοτέρους και οι υπόλοιποι διασκορπίστηκαν. Το 1398, όμως, όταν ο Ταμερλάνος εισέβαλε στο Μουλτάν της Ινδίας, βρήκε απέναντί του μια στρατιά από Τζατ, ομόφυλους των Λομά. Επακολούθησε νέα μεγάλη σφαγή αυτών των «καταραμένων» και ξεριζωμός όσων γλίτωσαν. Και λίγο πριν από την τρομερή τελική μάχη του Δελχί ο ανελέητος Μογγόλος αποκεφάλισε μπροστά στον ινδό βασιλιά 100.000 αιχμαλώτους του! Το ηθελημένο ή συμπτωματικό κυνηγητό των Λομά/Τζατ/Τσιγγάνων από τις ορδές του Ταμερλάνου συνεχίστηκε όταν αυτός ήρθε σε σύρραξη με τους Σελτζούκους Τούρκους. Ετσι μοιάζει τελείως λογικό το ότι η καταδιωκόμενη αυτή φυλή συνέχισε να κινείται δυτικά, προς το Βυζάντιο και την Ευρώπη, ξεγράφοντας σταδιακά από τη θύμησή της τον τόπο καταγωγής της και την προοπτική επιστροφής σ' αυτόν.   
Ποιες είναι οι φυλές των Τσιγγάνων;
Γλωσσολογικά οι Τσιγγάνοι διαχωρίζονται σε τρεις φυλές: τους Ρομά, τους Ντομά και τους Λομά. Οι Ρομά είναι η πολυπληθέστερη φυλή, απαρτιζόμενη από αρκετές υποδιαιρέσεις της: τους Καλντέρα, τους Καλντεράς και τους Κουρά- ρα, που είναι κυρίως σιδηρουργοί, ξυλουργοί και καλαθοπλέκτες, αλλά και τους Λοβάρα, που είναι εκτροφείς αλόγων. Τους συναντάμε στην Τουρκία, στα Βαλκάνια, στην Κεντρική και στην Ανατολική Ευρώπη. Στους Ρομά εντάσσονται επίσης οι Κάλε, που ζουν κυρίως στη Νότια Γαλλία και στην Ιβηρική χερσόνησο, με εξειδίκευση στο τραγούδι, στο θέατρο και στον χορό φλαμένκο, και οι Σίντι, που βρίσκονται συγκεντρωμένοι στα σύνορα Γαλλίας – Γερμανίας (ιδιαίτερα στην Αλσατία) και είναι εξειδικευμένοι στην ακροβασία και στις τέχνες του τσίρκου. Τέ λος, οι Ρομάνισελ, που απαντώνται κυρίως στη Μεγάλη Βρετανία και στις ΗΠΑ και παραδοσιακά ήταν εκτροφείς αλόγων.

Οι Τσιγγάνοι που συναντάμε σε Μαρόκο, Τυνησία, Αλγερία στις χώρες δηλαδή της περιοχής Μαγκρέμπ (οι Νταρ-μπούσι-φαλ), στην Αίγυπτο (οι Γκάγκαροι), στη Μέση Ανατολή και στη ΝΑ Τουρκία ανήκουν γενικά στη φυλή των Ντομά και εξειδικεύονται στα ακροβατικά και στην ταχυδακτυλουργία. Εντυπωσιακό είναι το ότι οι Ντομά της Αιγύπτου είναι στην πλειονότητά τους χριστιανοί κόπτες.

Στην Αρμενία, στη Γεωργία και στο Ιράν συναντούμε την τρίτη και πιο ολιγάριθμη φυλή, των Λομά, που εξειδικεύεται στην εκτροφή αλόγων. Συνολικά ο πληθυσμός τους ανά τον κόσμο εκτιμάται στα 12 εκατομμύρια.

Γιατί τους λέμε «κατσίβελους»;

Στη Θράκη κυρίως αλλά και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας παραδοσιακά αποκαλούν τους Ρομά «κατσίβελους». Το γιατί... ελάχιστοι πια το γνωρίζουν.

Η προέλευση της λέξης είναι από τη λατινική captivus (αιχμάλωτος, σκλάβος), που στα μεσαιωνικά λατινικά έγινε cattivello (σκλαβωμένος, δύστυχος). Το προφανές θα ήταν να πούμε πως οι λατινόφωνοι Βλάχοι έδωσαν από λύπηση αυτό το προσωνύμιο στους ρακένδυτους Τσιγγάνους όταν τους πρωτογνώρισαν. Αλλά υπάρχει και μια πιο ιστορική ερμηνεία: τους πρώτους αιώνες παρουσίας τους στα Βαλκάνια οι πολυπληθείς Τσιγγάνοι της Ρουμανίας ζούσαν υπό καθεστώς σκλαβιάς στη λατινόφωνη εκείνη χώρα. Οι Ελληνες Βλάχοι ανεβοκατέβαιναν, ως γνωστόν, τα Βαλκάνια για εμπορικές δοσοληψίες. Πιθανότατα λοιπόν τους γνώρισαν ως σκλάβους και «σκλάβους» τους ονόμασαν, στα λατινικά.

Τούρκοι και Ρομά

Μπορεί οι παραδόσεις μας να λένε ότι οι Τούρκοι χρησιμοποίησαν την «άστεγη φυλή» άλλοτε ως σιδεράδες του στρατού τους, άλλοτε ως απαγωγείς παιδιών για τα χαρέμια και άλλοτε ως κοινούς κατασκόπους, αλλά η μεταξύ τους σχέση δεν ήταν ποτέ σχέση εμπιστοσύνης. Ενδεικτικό είναι το ακόλουθο δημώδες ανέκδοτο που κυκλοφορεί από αιώνες στη γειτονική χώρα:

Πηγαίνει μια μέρα ο Γύφτος στο τζαμί. Κατά τύχη βρίσκει θέση μόνο δίπλα στον νταή του χωριού, τον Καρά Ρουστέμ. Οταν τελειώνει η λειτουργία και όλοι στρέφουν το κεφάλι δεξιά - κατά πώς κάνει ο ιμάμης -, ο Γύφτος το στρέφει αριστερά, προς τον Καρά Ρουστέμ. Βγαίνοντας από το τζαμί, κάποιος τον ρωτάει γιατί γύρισε το κεφάλι ανάστροφα. Τότε εκείνος του απαντά: «Ο Αλλάχ συγχωρεί, αλλά ο Καρά Ρουστέμ ποτέ!».

Το μυστικό του ατσαλιού
Μια ολότελα απίστευτη εξήγηση για τον ξεριζωμό των Τσιγγάνων από την Ινδία προέκυψε ως πιθανή πριν από 11 χρόνια, όταν διερευνούσαμε σε άρθρο μας «Το μυστήριο του δαμασκηνού σπαθιού». Εκεί σημειώναμε μεταξύ άλλων τα εξής:

Είναι εντυπωσιακό ότι το ατσάλι, το ισχυρότατο αυτό κράμα σιδήρου και άνθρακα, μας έδωσε το πρώτο δείγμα του σε ένα μαχαίρι που βρέθηκε στην Κύπρο, χρονολογούμενο περί το 1.200 π.Χ. Στα σίγουρα, πάντως, τα σπαθιά από ατσάλι τα πρωτοσυναντάμε ιστορικά στα χρόνια του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Ο ίδιος ο Αριστοτέλης είχε εξυμνήσει τις αρετές των εγχειριδίων της Ανατολής και μας είναι γνωστό ότι ο Αλέξανδρος είχε δώσει εντολή να κατάσχεται κάθε μεταλλείο και μεταλλουργείο που βρισκόταν στα εδάφη που κατακτούσε. Οταν ο ινδός βασιλιάς Πώρος συνθηκολόγησε μαζί του, του χάρισε τριάντα λίβρες από το καλύτερο ινδικό ατσάλι και ένα σπαθί.

Η απορία είναι γιατί οι Μακεδόνες - και οι Ρωμαίοι που τους διαδέχθηκαν - δεν επωφελήθηκαν από την τεχνογνωσία σφυρηλάτησης ομογενούς ατσαλιού των χωρών που γνώρισαν. Η απάντηση των επιστημόνων μεταλλουργών ήταν ότι τα χυτήρια των Ευρωπαίων, από την Αρχαιότητα ως και τον Μεσαίωνα, έφθαναν ως τους 1.200 βαθμούς Κελσίου και όχι στους 1.500 που χρειαζόταν αυτή η κατεργασία. Ηταν άγνωστο πώς οι ινδοί μεταλλουργοί το κατάφερναν και... σίγουρα κράτησαν καλά το μυστικό τους.

Το 1999 μια νέα αρχαιολογική ανακάλυψη έριξε φως στο μυστήριο αφήνοντας περιθώριο για νέες εικασίες ως προς τον ρου της Ιστορίας: στα ερείπια της πόλης Γκιαούρ Καλά του Τουρκμενιστάν βρέθηκαν τρία καμίνια του 1.000 μ.Χ., με πήλινο φούρνο, τροφοδοτούμενο με αέρα από κάτω, που όντως μπορούσε να φθάσει τους 1.500 βαθμούς. Ο υπεύθυνος των ανασκαφών δρ Ντάφιντ Γκρίφιθς, του Πανεπιστημιακού Κολεγίου του Λονδίνου, δήλωσε ότι πρόκειται για την πιο εξεζητημένη μεταλλουργική τεχνολογία που έχει ανασκαφεί ποτέ. Ποια είναι όμως η Γκιαούρ Καλά και γιατί βρέθηκε εκεί αυτή η τεχνογνωσία; Οπως υποψιάζεται κανείς από το όνομα, πρόκειται για ελληνιστική πόλη: ήταν η πρωτεύουσα της Βακτριανής, Σογδιανής, Μαργιανής και μετέπειτα Σελεύκειας.

Το αν οι κατοπινοί κατακτητές της υπήρξαν κοινωνοί του μυστικού του ατσαλιού δεν μας είναι ιστορικά γνωστό. Πάντως, ως την πρόσφατη ιστορική εποχή η εθνική ημέρα των Τούρκων περιελάμβανε το άναμμα ενός καμινιού, εις μνήμην της πηγής της δύναμής τους. Το 626 μ.Χ. κατηφόρισαν προς τα εδάφη των Αράβων, πολέμησαν άγρια μαζί τους για 90 χρόνια και έπειτα προσχώρησαν στη μουσουλμανική κυριαρχία του χαλιφάτου της Δαμασκού. Σύντομα βρέθηκαν να κυριαρχούν στον στρατό του χαλίφη και γύρω στο 1000 μ.Χ. κατέλαβαν επ' ονόματί του το Ινδουστάν.

Στα χρόνια της τουρκικής κατάκτησης της Ινδίας σημειώθηκε και η πρώτη ερήμωση των εκεί μεταλλείων σιδήρου. Οι εργάτες τους υποχρεώθηκαν να ακολουθήσουν τον τουρκικό στρατό και η φυλή-παρίας των μεταλλωρύχων της Χαϊντεραμπάντ απογυμνώθηκε από όσους γνώριζαν το μυστικό κατεργασίας του ατσαλιού. Να έχει αυτό άμεση σχέση με την παλιά μας αντίληψη για τον «σιδερά γύφτο» που υπηρετούσε τα οθωμανικά ασκέρια στα Βαλκάνια;

Μια ένδειξη για τέτοια σχέση μάς έδωσε η λεπτομερής περιγραφή των σιδεράδων γύφτων της Μεθώνης από τον Arnold von Harff το 1499: σημείωσε γεμάτος απορία ότι χύτευαν το σίδερο σε «χωνευτά καμίνια», σκαμμένα κάτω από τα πόδια τους, στο χώμα. Εκείνο που δεν γνώριζε ο γερμανός περιηγητής ήταν ότι μια τέτοια διάταξη λειτουργούσε σαν... χύτρα ταχύτητας που ανέβαζε πολύ υψηλά τη θερμοκρασία. Οι σημερινοί μερακλήδες μεταλλουργοί που επιχειρούν να φτιάξουν ατσάλινα σπαθιά με την παραδοσιακή «δαμασκηνή μέθοδο» καταφεύγουν ακριβώς στο ίδιο κόλπο.

Τέλος, τώρα μαθαίνουμε ότι στα γειτονικά μας Σκόπια μια φυλή Τσιγγάνων λέγεται «Κοβάτσια», που στην ινδική διάλεκτο του Πουντζάμπ σημαίνει «Σιδηρουργοί». Μια άλλη ονομάζεται «Μπαρουτσιέ», δηλαδή «Πυριτιδοκατασκευαστές», και μια τρίτη «Τοπχανσά», δηλαδή «Χυτευτές κανονιών». Είναι οι φυλές των Τουρκόγυφτων, που, σύμφωνα με τη στρατιωτική ιστορία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, παρείχαν τέτοιου είδους υπηρεσίες στον Σουλτάνο ως το 1912. Αν μη τι άλλο, στον τομέα των όπλων ο ξεριζωμένος αυτός λαός «μορφώθηκε» περνώντας από τα σπαθιά στα κανόνια.

Του Τάσου Καφαντάρη

Πηγή: tovima.gr

Το μυστικό των Ρωμαίων: Γιατί τα τσιμέντα τους διατηρούνται μέχρι σήμερα

Κατηγορία Ιστορία | Αναρτήθηκε 05-07-2017 09:57:33 am | από nskarmoutsos

Οι σύγχρονες τσιμεντένιες κατασκευές μέσα σε λίγες μόλις δεκαετίες εμφανίζουν σοβαρές φθορές. Όμως εκείνες των αρχαίων Ρωμαίων διατηρούνται ακόμη, παρά το πέρασμα των αιώνων, άθικτες. Γιατί, όμως, συμβαίνει αυτό; 

Η απάντηση κρύβεται στα στοιχεία που χρησιμοποιούσαν τότε: το μείγμα ηφαιστειακής τέφρας, λάιμ (που περιείχε οξείδιο του ασβεστίου), θαλασσινού νερού και η ενσωμάτωση ηφαιστειακών πετρωμάτων κρατούσαν στη θέση τους προβλήτες, κυματοθραύστες και λιμάνια. Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι σε αντίθεση με τις σύγχρονες, οι παράλιες κατασκευές της αρχαιότητας χρόνο με το χρόνο γίνονταν πιο δυνατές! 

Οι επιστήμονες θεωρούν ότι η αντίδραση του θαλασσινού νερού με τα ηφαιστειακά μέταλλα στο κονίαμα δημιουργούσαν νέα μέταλλα που το ενίσχυαν. 

Σύμφωνα με την έρευνα, αλλά και τη λογοτεχνική κληρονομιά των αρχαίων Ρωμαίων, όπου εξυμνούνται αυτές τους οι κατασκευές, οι μηχανικοί τους ήξεραν ήδη από τότε τις αξίες που είχε το κονίαμα που έφτιαχναν. 

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το θαλασσινό νερό διερύγνυε τους ηφαιστειακούς κρυστάλλους, και το ασβέστιο αντιδρούσε με τα στοιχεία που εκλύονταν και σχημάτιζε νέους. Όσο οι κρύσταλλοι και τα νέα μέταλλα αυξάνονταν σε μέγεθος, απέτρεπαν τις ρωγμές να μεγαλώσουν ενδυναμώνοντας διαρκώς την κατασκευή!

Στις σύγχρονες τσιμεντένιες κατασκευές, προβλέπεται τα υλικά να πάρουν την τελική μορφή τους μόλις στερεοποιηθούν και έκτοτε να μην υποστούν αλλαγές. Αυτό σημαίνει πως οι όποιες αντιδράσεις μεταξύ των στοιχείων και των μετάλλων σημειωθούν απλά θα προκαλέσουν φθορές. 

Πηγή: tvxs.gr

Προηγούμενες αναρτήσεις