Παράλιο Άστρος
logo: Το Άστρος της Θαλάσσης
Αναζήτηση Go

Τα πρώτα φυτά εμφανίσθηκαν πάνω στη Γη πριν από 500 εκατ. χρόνια

Κατηγορία Ιστορία | Αναρτήθηκε 20-02-2018 12:28:55 pm | από nskarmoutsos

(Φωτ. απολιθώματα φυτών)

Σχεδόν 100 εκατομμύρια χρόνια νωρίτερα από ό,τι πίστευαν έως τώρα οι επιστήμονες, εμφανίσθηκαν τα πρώτα φυτά της ξηράς, σύμφωνα με νέες βρετανικές εκτιμήσεις, που τοποθετούν το αρχικό πρασίνισμα του πλανήτη μας πριν από τουλάχιστον 500 εκατομμύρια χρόνια. Τα πρώτα αυτά φυτά έπαιξαν ζωτικό ρόλο στην αύξηση του οξυγόνου που σήμερα αναπνέουμε, στην εξέλιξη όλων των ζώων και στην αλλαγή του κλίματος της Γης οδηγώντας μείωση της θερμοκρασίας.
Οι ερευνητές των πανεπιστημίων του Μπρίστολ και του Κάρντιφ, καθώς και του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου, με επικεφαλής τη δρα Τζένιφερ Μόρις της Σχολής Γεωεπιστημών του Μπρίστολ, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ (PNAS), συνδύασαν γενετικές τεχνικές (τη μέθοδο του «μοριακού ρολογιού») και τη μελέτη των φυτικών απολιθωμάτων για να δημιουργήσουν μια νέα εξελικτική χρονολόγηση.

Στη διάρκεια των τεσσάρων πρώτων δισεκατομμυρίων ετών της ύπαρξής του, ο πλανήτης μας δεν είχε άλλες μορφές ζωής πέρα από τα μικρόβια. Έως τώρα -με βάση τα αρχαιότερα απολιθώματα που έχουν βρεθεί- θεωρείτο ότι τα πρώτα φυτά της ξηράς εμφανίσθηκαν πριν από περίπου 420 εκατ. χρόνια, αποτελώντας μετεξέλιξη φυτών που ζούσαν μέσα στο νερό.
«Η μελέτη μας δείχνει ότι οι ηλικίες των πρώτων απολιθωμάτων υποεκτιμούν την προέλευση των φυτών της ξηράς και γι' αυτό τα σχετικά εξελικτικά μοντέλα πρέπει να αναθεωρηθούν» δήλωσε η Μόρις.
«Το αρχείο των απολιθωμάτων είναι πολύ σποραδικό και ελλιπές για να αποτελέσει αξιόπιστο οδηγό, όσον αφορά την χρονολόγηση των φυτών της ξηράς» δήλωσε ο ερευνητής Μαρκ Πούτικ. «Αντί να εξαρτιόμαστε μόνο από τα απολιθώματα», πρόσθεσε, «χρησιμοποιήσαμε το 'μοριακό ρολόι' για να συγκρίνουμε τις διαφορές στα γονίδια ανάμεσα στα ζωντανά είδη των φυτών και μετά να μετατρέψουμε αυτές τις γενετικές διαφορές σε χρονολογήσεις, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τις ηλικίες των απολιθωμάτων. Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι ο πρώτος πρόγονος των φυτών της ξηράς ζούσε στη μέση Κάμβρια περίοδο, είχε δηλαδή ηλικία παρόμοια με τα πρώτα γνωστά ζώα».

Πηγή: tovima.gr

Η ιστορία της νεροκολοκύθας

Κατηγορία Ιστορία | Αναρτήθηκε 13-02-2014 12:15:34 am | από nskarmoutsos

Πώς η νεροκολοκυθιά πρόλαβε τον Κολόμβο κατακτώντας την Αμερική πριν από χιλιάδες χρόνια;
Μάλλον δεν μεταφέρθηκε από ανθρώπους μέσω της Σιβηρίας, όπως έλεγαν παλαιότερα οι οι επιστήμονες.
Η «τελική» απάντηση είναι ότι τα φλασκιά παρασύρθηκαν μέχρι το Νέο Κόσμο επιπλέοντας.
Η νεροκολοκυθιά ή φλασκιά (Legenaria siceraria), μέλος της ίδιας οικογένειας με την κολοκυθιά, την αγγουριά και την καρπουζιά, είναι γνωστό από αρχαιολογικά ευρήματα ότι καλλιεργούνταν από τους ιθαγενείς της Αμερικής πριν από 10.000 χρόνια -οι αποξηραμένοι, κούφιοι καρποί της είναι ιδανικοί για σκεύη και άλλα εργαλεία.
Σήμερα η φλασκιά είναι εξαιρετικά σπάνια στη φύση, ωστόσο ο άνθρωπος καλλιεργεί δύο υποείδη της, μια αφρικανική και μια ασιατική ποικιλία.
Γενετική μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2005 στην επιθεώρηση PNAS κατέληγε στο συμπέρασμα ότι οι προκολομβιανές νεροκολοκυθιές του Νέου Κόσμου συγγενεύουν περισσότερο με το ασιατικό υποείδος.
Και αυτό οδηγούσε στο συμπέρασμα ότι το φυτό πρέπει να μεταφέρθηκε στην Αμερική από τους πρώτους αποίκους της, οι οποίοι πέρασαν μια γέφυρα ξηράς που συνέδεε τότε την Αμερική με τη Σιβηρία.
Όμως ακόμα και οι ερευνητές της μελέτης παραδέχονταν ότι άφηναν πολλά ερωτήματα αναπάντητα: πώς κατάφερε ένα τροπικό φυτό να επιζήσει το ταξίδι στην Αρκτική
 και, αφού το φυτό υπήρχε τότε στη Σιβηρία, γιατί δεν υπάρχουν αρχαιολογικές ενδείξεις για την παρουσία του σε αυτή την περιοχή;
Νέα γενετική μελέτη, την οποία συνυπογράφουν στο PNAS και ορισμένοι από τους ερευνητές της προηγούμενης έρευνας, ανατρέπει το αρχικό συμπέρασμα. Η νέα προσπάθεια βασίστηκε σε σύγχρονες γενετικές τεχνικές και εξέτασε περισσότερα σημεία του γονιδιώματος της φλασκιάς.
Συγκεκριμένα, εξέτασαν 86.000 σημεία του DNA των χλωροπλαστών, το οποίο είναι αντίστοιχο με το DNA στα μιτοχόνδρια των ζώων.
Τελικά, η προκολομβιανή νεροκολοκυθιά της Αμερικής είναι στενότερος συγγενής του αφρικανικού υποείδους, καταλήγουν οι ερευνητές. Και αυτό καθιστά πολύ πιθανότερη την εξήγηση ότι η φλασκιά διέσχισε τον Ατλαντικό επιπλέοντας.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι κούφια φλασκιά έφτασαν στις δυτικές ακτές της Αφρικής επιπλέοντας σε ποτάμια. Πέρασαν στον ωκεανό σε γεωγραφικό πλάτος 20 μοιρών εκατέρωθεν του ισημερινού και έφτασαν στην περιοχή της Βραζιλίας περίπου εννέα μήνες αργότερα κατά μέσο όρο.
Το μυστήριο του υπερατλαντικού ταξιδιού δείχνει να έχει λυθεί οριστικά, υπάρχουν όμως και ερωτήματα που μένουν αναπάντητα, όπως το πώς έφτασε η νεροκολοκυθιά στην Ασία, και γιατί σήμερα το φυτό είναι σχεδόν άφαντο στη φύση.
Μια πιθανή εξήγηση, λένε οι ερευνητές, είναι ότι οι άγριες φλασκιές εξαφανίστηκαν όταν χάθηκαν από τον πλανήτη τα μαστόδοντα και άλλα γιγάντια φυτοφάγα ζώα, τα οποία έτρωγαν τα φρέσκια φλασκιά και διέσπειραν τους σπόρους της με την κοπριά τους.
ΠΗΓΗ: in.gr

Η ρύπανση της ατμόσφαιρας ξεκίνησε πριν από τη βιομηχανική επανάσταση

Κατηγορία Ιστορία | Αναρτήθηκε 11-02-2015 12:18:32 am | από nskarmoutsos

Τα ορυχεία των Ίνκας μόλυναν με βαρέα μέταλλα τον παγετώνα του Κελκάγια στις Άνδεις

Η ατμοσφαιρική ρύπανση δεν είναι προϊόν μόνο του 20ού αιώνα, αποκαλύπτουν χημικές αναλύσεις σε παγετώνα των περουβιανών Άνδεων. Ήδη από την Εποχή του Χαλκού, οι αυτόχθονες κάτοικοι της Αμερικής μόλυναν τον αέρα με βαρέα μέταλλα. H κατάσταση επιδεινώθηκε μετά την άφιξη των ευρωπαίων κατακτητών και κορυφώθηκε, όπως ήταν αναμενόμενο, τον 20ό αιώνα.
Η ανακάλυψη
Ερευνητές στις ΗΠΑ και τη Δανία εξέτασαν δείγματα πάγου από τον παγετώνα του Κελκάγια στις περουβιανές Άνδεις, ο οποίος βρίσκεται σε υψόμετρο 5.500 μέτρων. Το κλίμα της περιοχής χαρακτηρίζεται από βροχερές και ξηρές περιόδους που αφήνουν τα ίχνη τους στους πάγους: τα στρώματα κατάλευκου πάγου που δημιουργήθηκαν κατά τις υγρές περιόδους εναλλάσσονται με στρώματα «βρόμικου» πάγου λόγω της σκόνης που φέρνουν οι άνυδροι μήνες.
Μέσα σε αυτά τα στρώματα, οι ερευνητές βρήκαν παγιδευμένα σωματίδια που δείχνουν την κατάσταση της ατμόσφαιρας στην πορεία του χρόνου. Σωματίδια μολύβδου, ενός τοξικού βαρέος μετάλλου, άρχισαν να πέφτουν στον παγετώνα τον 15ο αιώνα μετά Χριστόν, αναφέρει η ερευνητική ομάδα στην ανοιχτή επιθεώρηση «PNAS».
Οι Ισπανοί έκαναν την... ζημιά
Το εύρημα αυτό βρίσκεται σε συμφωνία με προηγούμενες αρχαιολογικές μελέτες, οι οποίες είχαν δείξει ότι οι Ίνκας έμαθαν να εξορύσσουν και να κατεργάζονται τον χαλκό και τον άργυρο τον 15ο αιώνα. Το μετάλλευμα όμως περιέχει συχνά και μόλυβδο, ο οποίος απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα όταν το μετάλλευμα λιώσει στο χυτήριο.
Οι ερευνητές χαρακτηρίζουν «αμελητέα» την επίπτωση της μεταλλουργίας των Ίνκα στην ατμόσφαιρα.  Η ρύπανση πραγματικά εκτινάχθηκε σε νέα επίπεδα τον 16ο αιώνα με την άφιξη των ισπανών Κονκισταδόρ. Πηγή του κακού ήταν πιθανότατα το ορυχείο του Ποτόσι στη Βολιβία, το οποίο εκμεταλλευόταν το μεγαλύτερο κοίτασμα αργύρου στον κόσμο καθ΄όλη τη διάρκεια της αποικιακής περιόδου.
Από το 1450 έως το 1900 μΧ, τα επίπεδα μολύβδου στον παγετώνα του Κελκάγια τριπλασιάστηκαν και τα επίπεδα του μετάλλου αντιμονίου αυξήθηκαν κατά 3,5 φορές, αναφέρουν οι ερευνητές. Η ατμοσφαιρική ρύπανση υποχώρησε ελαφρώς τον 19ο αιώνα, πιθανότατα λόγω των πολέμων που μείωσαν την εξορυκτική δραστηριότητα στη Νότιο Αμερική. Εκτινάχθηκε όμως σε πρωτοφανή επίπεδα των 20ό αιώνα, όταν νέα ορυχεία χαλκού και μολυβδαίνιου ήρθαν να προστεθούν στις ατμομηχανές που έκαιγαν κάρβουνο και τα αυτοκίνητα που κινούνταν με βενζίνη που περιείχε μόλυβδο.
Το Ανθρωπόκαινο
Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα ευρήματα της ανάλυσης δείχνουν ότι το λεγόμενο Ανθρωπόκαινο, μια προτεινόμενη γεωλογική εποχή που χαρακτηρίζεται από τις ανθρωπογενείς επιπτώσεις στο περιβάλλον, ξεκίνησε πριν από τη βιομηχανική επανάσταση.
Ειδικά για την περίπτωση της Νοτίου Αμερικής, λέει η ερευνητική ομάδα, το Ανθρωπόκαινο θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι άρχισε 240 χρόνια νωρίτερα από την επίσημη έναρξη της βιομηχανικής επανάστασης, όταν άνοιξε το γιγαντιαίο ορυχείο του Ποτόσι. Η αλήθεια πάντως είναι ότι οι ρύποι που καταγράφει η νέα μελέτη δεν είναι οι αρχαιότεροι που έχουν βρεθεί. Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση «Science» το 1994, οι παγετώνες της Γροιλανδίας περιέχουν σωματίδια μετάλλου από τα ορυχεία της αρχαίας Ελλάδας και της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Του Βαγγέλη Πρατικάκη

Πηγή: to vima.gr

Τα μενού των προγόνων μας

Κατηγορία Ιστορία | Αναρτήθηκε 19-12-2013 12:09:26 am | από nskarmoutsos

Νέες ενδιαφέρουσες μελέτες αποκαλύπτουν τι έτρωγαν οι μακρινοί μας πρόγονοι αλλά και τα «εξαδέλφια» μας και γιατί. Oπως φαίνεται, η λεγόμενη «παλαιολιθική δίαιτα» ήταν ιδιαιτέρως πλούσια, ενώ οι Νεάντερταλ είχαν πολύ πιο «εξελιγμένη» κουζίνα από όσο πιστεύαμε.

Οι νησίδες-«παράδεισοι»

Ομάδα ειδικών των πανεπιστημίων του Σαουθάμπτον στη Βρετανία και Queens στην Ιρλανδία πραγματοποίησε μια μελέτη για τις διατροφικές συνήθειες των ανθρώπων που ζούσαν στη Βρετανία και στη Γαλλία πριν από 200.000-500.000 έτη. Εκείνη την εποχή ζούσε ο Homo heidelbergensis, ένα εξαφανισμένο είδος του γένους Homo που πιθανότατα υπήρξε άμεσος πρόγονος του Homo neanderthalensis στην Ευρώπη αλλά και του Homo sapiens.

Σύμφωνα με τη μελέτη, οι H. heidelbergensis, σε αντίθεση με ό,τι θα πίστευε κάποιος, απέφευγαν να εγκατασταθούν σε δάση, λόφους καθώς και σε διάφορα σημεία κοντά στους ποταμούς ή στις εκβολές τους. Η περιοχή που σύμφωνα με τους ερευνητές προτιμούσαν ήταν οι πεδιάδες - εγκαθίσταντο σε αυτές αμέσως μετά από πλημμύρες.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι συγκεκριμένες περιοχές ήταν πλούσιες σε χλωρίδα και αποτελούσαν πόλο έλξης για πολλά φυτοφάγα ζώα. Συγκεντρώνονταν εκεί υδρόβια είδη (ζώα και πτηνά), ενώ στα ρυάκια και στους παραποτάμους που δημιουργούνταν υπήρχαν θαλάσσια είδη, όπως χέλια, τα οποία επίσης αποτελούσαν πρώτης τάξεως τροφή για τον H. heidelbergensis. Τέλος, αναπτύσσονταν εκεί υδρόβια φυτά που διέθεταν βρώσιμες ρίζες μεγάλης θρεπτικής αξίας.

Ετσι ο H. heidelbergensis είχε καθημερινά στο μενού του μια ποικιλία τροφών που του προσέφεραν μια ισορροπημένη «παλαιοντολογική δίαιτα», όπως την ονομάζουν οι ειδικοί. Μια διατροφή στην οποία δεν κυριαρχούσαν μόνο οι πρωτεΐνες από την κατανάλωση κρέατος και αβγών, αλλά και οι υδατάνθρακες, τα λίπη και άλλα συστατικά.

Επιπλέον, οι περιοχές αυτές παρείχαν υλικά στον H. heidelbergensis (π.χ. πυρόλιθους) για την κατασκευή εργαλείων αλλά και για το άναμμα της φωτιάς.

Βέβαια, η ευκολία και η ποικιλία στην αναζήτηση τροφής που παρείχαν αυτές οι περιοχές τις καθιστούσαν και ιδιαίτερα επικίνδυνες για τον άνθρωπο, αφού αποτελούσαν, όπως είναι ευνόητο, και πόλο έλξης για μεγάλα σαρκοβόρα της εποχής. Γι' αυτόν τον λόγο και, σύμφωνα με τους ερευνητές, όσοι επέλεγαν να ζήσουν σε αυτές τις περιοχές δεν διασκορπίζονταν σε όλη τους την έκταση αλλά περιορίζονταν στις μικρές νησίδες που σχηματίζονταν σε διάφορα σημεία ώστε να προστατεύονται από τα σαρκοφάγα ζώα (τα οποία συνήθως αποφεύγουν να έρχονται σε πολύ στενή επαφή με το νερό).

Οι «γκουρμέ» Νεάντερταλ

Οπως και στην περίπτωση των πιο μακρινών προγόνων μας, έτσι και για τα διασημότερα εξαδέλφια μας, τους Νεάντερταλ, οι ειδικοί πίστευαν ότι τρέφονταν σχεδόν αποκλειστικά με κρέας. Μια έρευνα όμως επιστημόνων του Τμήματος Ανθρωπολογίας και του Εργαστηρίου Αρχαιοβιολογίας του Εθνικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Σμιθσόνιαν της Ουάσιγκτον ανατρέπει αυτή την πεποίθηση.

Αναλύσεις που διεξήχθησαν στα δόντια Νεάντερταλ αποκάλυψαν δύο πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία. Κατά πρώτον, ότι οι Νέαντερταλ περιελάμβαναν στο καθημερινό τους διαιτολόγιο φυτά αλλά και λαχανικά. Η δεύτερη και εξίσου σημαντική αποκάλυψη είναι ότι σε ορισμένες περιπτώσεις τα φυτά και τα λαχανικά είχαν μαγειρευτεί σε φωτιά.

Το γεγονός αυτό δείχνει ότι οι Νεάντερταλ δεν είχαν και τόσο πρωτόγονες διατροφικές συνήθειες. Επιπλέον υποδηλώνει ότι ήλεγχαν τη φωτιά εξίσου καλά με τους προγόνους των σύγχρονων ανθρώπων (Ηomo sapiens). Αυτό πιθανώς ανατρέπει και τη θεωρία ότι ένας από τους παράγοντες της επικράτησης των σύγχρονων ανθρώπων έναντι των Νεάντερταλ ήταν η ανώτερη διατροφή τους.

Η διατροφική εξέλιξη που... πονά

Η διατροφή που ακολουθεί ο σύγχρονος άνθρωπος ευθύνεται για τα αυξημένα προβλήματα στοματικής υγιεινής που αντιμετωπίζει, εκτιμούν οι επιστήμονες.

Ειδικοί ανέφεραν σε συνέδριο για την Εξέλιξη των Ανθρώπινων Δοντιών και Σιαγόνων, το οποίο πραγματοποιήθηκε πριν από λίγο καιρό στη Βόρεια Καρολίνα, στις ΗΠΑ, πως το γεγονός ότι σήμερα έχουμε περισσότερα σφραγίσματα ενδεχομένως να σχετίζεται με το ότι οι τροφές που καταναλώνουμε είναι υπερβολικά μαλακές σε σχέση με εκείνες που κατανάλωναν οι πρόγονοί μας που ήταν κυνηγοί - τροφοσυλλέκτες.

Από μελέτες που διεξήχθησαν σε αρχαία ευρήματα δοντιών, εξελικτικοί βιολόγοι, διατροφολόγοι και οδοντίατροι κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η σύγχρονη διατροφή είναι τόσο διαφορετική από εκείνη των προγόνων μας ώστε η εμφάνιση εκτεταμένης τερηδόνας και ορθοδοντικών προβλημάτων ήταν απλά αναπόφευκτη.

Πηγή: Helios Plus

«Χορεύοντας» με τον Εγκέλαδο - Οι σεισμοί της Αθήνας από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα

Κατηγορία Ιστορία | Αναρτήθηκε 30-01-2018 09:18:31 am | από nskarmoutsos

Tου Δρos Γεράσιμου Α. Παπαδόπουλου * Σεισμολόγου

Η Αθήνα έχει μακραίωνη ιστορία και διαχρονικά αποτελεί παγκόσμιο φάρο πολιτισμού και ανάτασης του ανθρώπινου πνεύματος. Μέσα από τη διήγηση του Πελοποννησιακού Πολέμου, ο μεγάλος ιστορικός της αρχαιότητας Θουκυδίδης περιλαμβάνει αρκετές πληροφορίες για τα σεισμικά φαινόμενα εκείνης της εποχής. Αυτό, όμως, δεν χαρακτηρίζει ολόκληρη την ιστορική διαδρομή της Αθήνας για δύο λόγους. 

Ο πρώτος είναι ότι η Αθήνα γεωγραφικά βρίσκεται σε περιοχή σχετικά χαμηλής σεισμικότητας σε σύγκριση με άλλες περιοχές της πατρίδας μας. Ο δεύτερος λόγος έγκειται στο ότι η Αθήνα μετά τους κλασικούς χρόνους παρήκμασε σταδιακά και σχεδόν απουσίασε από την ιστορία για περισσότερα από 1.000 χρόνια. Συνεπώς, για μεγάλο χρονικό διάστημα οι όποιοι σεισμοί έγιναν στην περιοχή της διέφυγαν την ιστορική καταγραφή. Ας δούμε, όμως, μερικά χαρακτηριστικά συμβάντα σεισμών.

Περίοδος κλασικής αρχαιότητας 

Οι πρώτες ιστορικές πληροφορίες για τους σεισμούς της Αθήνας προέρχονται από την περιγραφή του Θουκυδίδη: Την ίδια εποχή [χειμώνας 427-426 π.Χ.] έγιναν και πολλοί σεισμοί στην Αθήνα, στην Εύβοια και στη Βοιωτία, ιδιαίτερα στον βοιωτικό Ορχομενό. Δεν προκύπτει, όμως, αν οι σεισμοί υπήρξαν βλαβεροί. Σε άλλο σημείο ο Θουκυδίδης λέει: Στην αρχή του καλοκαιριού που ακολούθησε, την πρώτη μέρα του καινούριου φεγγαριού, έγινε μερική έκλειψη του ήλιου και σε λίγες μέρες, τον ίδιο μήνα, σεισμός. Αλλά δεν είναι σαφές αν ο σεισμός έγινε στην Αθήνα ή σε άλλο μέρος της χώρας. Η έκλειψη αυτή έγινε στις 21 του δικού μας Μαρτίου του 424 π.Χ. 

Το καλοκαίρι του 420 π.Χ. οι Αθηναίοι είχαν συγκαλέσει σύναξη του λαού για να ακούσουν αντιπροσωπεία των Αργιτών με σκοπό να αποφασίσουν αν θα κάνουν συμμαχία με το Άργος εναντίον των Σπαρτιατών. Ο Πλούταρχος λέει: «ἐβοήθησε δὲ τῷ Νικίᾳ σεισμός τις διὰ μέσου γενόμενος καὶ διαλύσας τὴν ἐκκλησίαν». Φαίνεται ότι λόγος της διάλυσης της εκκλησίας (δηλ. της συγκέντρωσης) δεν ήταν τόσο η σφοδρότης του σεισμού αλλά το ότι αυτός θεωρήθηκε ως διοσημία, δηλαδή αρνητικό σημάδι των θεών. 

Η επικρατούσα συνήθεια στην Αθήνα ήταν οι διοσημίες να επιφέρουν διάλυση της εκκλησίας του δήμου. Μάλιστα υπήρχε τέτοια υπερβολή στη συνήθεια αυτή ώστε ο Αριστοφάνης, στους Αχαρνείς, σατιρίζει τη συνήθεια βάζοντας τον Δικαιόπολη να απαγορεύει να γίνει συζήτηση για το μισθό των Θρακών, επειδή έσταξε σταγόνα βροχής πάνω του και αυτό θεωρήθηκε διοσημία. 

Ο σκοτεινός μεσαίωνας 

Πέρασαν πολλά χρόνια και η Αθήνα παρέμενε πλέον εκτός της ιστορίας. Γι’ αυτό απουσιάζουν και οι πληροφορίες για σεισμούς για πολλούς αιώνες. Υπάρχει η αναφορά για έναν σεισμό γύρω στα 1321 μ.Χ. αλλά αυτός είναι αμφίβολος. Και φθάνουμε στο σεισμό του 1705. 

Ο σεισμός του 1705

Ο σεισμός αυτός έγινε μάλλον στις 3 Σεπτεμβρίου του 1705 και αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα των πολλών συζητήσεων και διαφορετικών απόψεων που μπορεί να προκαλέσει ένα ιστορικό κείμενο, ελλιπές ως προς τις πληροφορίες που παρέχει, γύρω από ένα σεισμικό συμβάν της ιστορικής περιόδου. Πράγματι, οι συζητήσεις μεταξύ των σεισμολόγων και των ιστορικών, σχετικά με το πότε έγινε το συμβάν και αν επρόκειτο για σεισμό ή για καταστροφικό γεγονός εξαιτίας επιδρομέων, διάρκεσαν επί σχεδόν ενάμιση αιώνα. 

Από όλα τα διαθέσιμα στοιχεία προκύπτει ότι ο σεισμός έβλαψε την Ακρόπολη, την εκκλησία του Αγίου Διονυσίου και την οικία του μητροπολίτη, που ευρίσκοντο στη βόρεια πλαγιά του βράχου του Άρειου Πάγου, που εντοπίζεται ανάμεσα στην Ακρόπολη και τους λόφους της Πνύκας και του Αγοραίου Κολωνού. 

Στην αρχαιότητα ο βράχος αυτός ήταν ο τόπος της Βουλής του Αρείου Πάγου, δηλαδή του δικαστικού σώματος της αρχαίας Αθήνας. Γύρω στα μέσα του 16ου αιώνα στην κορυφή του λόφου κτίσθηκε ναός προς τιμήν του Διονυσίου του Αρεοπαγίτη που υπήρξε ο πρώτος επίσκοπος της Αθήνας και σήμερα είναι ο πολιούχος αυτής. Ο χριστιανικός ναός ήταν τρίκλιτος σε ρυθμό βασιλικής. Στα ΒΔ του ναού αυτού υπήρχε η μητροπολιτική οικία που επλήγη από τον σεισμό. Επίσης, ζημιές υπέστησαν τα κελιά του μοναστηριού του Νικοδήμου, που βρισκόντουσαν μάλλον πλησίον της σημερινής Ρωσικής Εκκλησίας, και η Βασιλική Εκκλησία που πιθανώς βρισκόταν πλησίον του Σταδίου. 

Όμως, το γεγονός ότι δεν αναφέρθηκαν θύματα από τον σεισμό οδηγεί στο συμπέρασμα ότι μάλλον δεν επρόκειτο για πολύ ισχυρό σεισμό. Δεν έχουμε επαρκή στοιχεία ούτε για το επίκεντρο ούτε για το μέγεθος του σεισμού. 

1785 και 1805

Από ιστορικά βιβλία μαθαίνουμε ότι στις 24 Ιουνίου του 1785 έγινε σεισμός στην Αθήνα. Από οθωμανικό έγγραφο προκύπτει ότι, την ίδια εποχή, στη Χαλκίδα, ζημιές υπέστησαν από τον σεισμό το κάστρο και ο δρόμος προς τη γέφυρα και ότι χρειάζονταν επισκευή. Μάλλον επρόκειτο για τον ίδιο σεισμό που έγινε αισθητός στην Αθήνα. Από διήγηση του Άγγλου περιηγητή Dodwell μαθαίνουμε ότι το 1805 μερικά τμήματα, προφανώς μαρμάρινα, του δυτικού τυμπάνου του Παρθενώνα έπεσαν εξαιτίας κάποιου σεισμού που έγινε στις 17 Σεπτεμβρίου ή Νοεμβρίου εκείνου του έτους. 

1837 και 1853

Πολύ ισχυρός σεισμός έγινε στον Σαρωνικό κόλπο, κοντά στην Ύδρα και τον Πόρο, στις 9.45 το πρωί της 20ης Μαρτίου 1837. Σύμφωνα με τον Γερμανό διευθυντή του Αστεροσκοπείου Αθηνών Julius Schmidt, ο οποίος συνέλεξε πληροφορίες για τον σεισμό αυτό, από αυτόπτες μάρτυρες και εφημερίδες της εποχής, ο σεισμός προκάλεσε μεγάλη ταραχή στην Αθήνα όπου πολλοί άνθρωποι βγήκαν φοβισμένοι από τα σπίτια τους και σταυροκοπήθηκαν. Από το δυτικό τμήμα του Τετρακιώνιου της Αγοράς έπεσαν μεγάλα μαρμάρινα τμήματα. Ο σεισμός είχε μέγεθος γύρω στο 6,0 της κλίμακας Richter. Γύρω στις 8.30 το πρωί της 18ης Αυγούστου του 1853 η Θήβα επλήγη από καταστροφικό σεισμό μεγέθους γύρω στο 6,5. O σεισμός έγινε έντονα αισθητός στην Αθήνα αλλά δεν αναφέρθηκαν βλάβες. 

22 Ιανουαρίου 1889

Ο σεισμός αυτός έγινε έντονα αισθητός στην Αθήνα. Προκλήθηκαν βλάβες στο Μοναστήρι του Δαφνίου, κυρίως κατακόρυφες ρωγμές στον τρούλο και τους τοίχους της εκκλησίας και μερικών κελιών. Η ακτίνα αισθητότητας περιέλαβε την Αθήνα, τον Πειραιά, την Αράχωβα, τη Θήβα και τη Λειβαδιά. Είχαν προηγηθεί δύο ασθενέστεροι προσεισμοί που έγιναν αισθητοί στην Αθήνα και τον Πειραιά. Δύο μέρες μετά έγινε αισθητός ένας μετασεισμός. 

23 Μαΐου 1893

Γύρω στα μεσάνυχτα της 23ης Μαΐου του 1893 η Θήβα επλήγη και πάλι από καταστροφικό σεισμό, μεγέθους γύρω στο 6,5. O σεισμός έγινε έντονα αισθητός στην Αθήνα αλλά δεν αναφέρθηκαν βλάβες.

Οι μεγάλοι σεισμοί της Αταλάντης, 20 και 27 Απριλίου του 1894 

Οι δύο μεγάλοι σεισμοί, με μέγεθος 6,6 - 6,7, έσεισαν όλη τη χώρα και έγιναν έντονα αισθητοί στην Αθήνα και τον Πειραιά. Ο Κ. Μητσόπουλος, καθηγητής Γεωλογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, σε δημοσίευσή του αναφέρει ότι την ώρα του πρώτου σεισμού βρισκόταν στην Αθήνα και βάδιζε. Δεν αισθάνθηκε τον σεισμό αλλά για μερικές στιγμές κατελήφθη από παράδοξη ζάλη και ναυτία, σαν να βρισκόταν σε πλοίο ταλαντευόμενο. Την αιτία την κατάλαβε αμέσως βλέποντας ανθρώπους να βγαίνουν τρέχοντας από κατοικίες και καφενεία. Επρόκειτο περί ισχυρού σεισμού που συγκλόνισε την Αθήνα. Πολλοί μάλιστα ισχυρίστηκαν ότι ήταν τόσο δυνατός, ώστε μπόρεσαν και είδαν τόσο την κλίση που πήραν τα κτίρια όσο και τις κυματοειδείς κινήσεις του εδάφους. 

Ο σεισμός αυτός, σύμφωνα με τον Κ. Μητσόπουλο, προκάλεσε δικαίως τον τρόμο στους Αθηναίους γιατί από τον βίαιο εδαφικό κραδασμό ράγισαν πολλές κατοικίες. Στο κτίριο του ορυκτολογικού μουσείου του πανεπιστημίου, στην οδό Ακαδημίας, παρουσιάστηκαν πολλές ρωγμές. Μία πλάκα της πύλης του Αδριανού κατέπεσε. Όλη τη νύχτα και την επόμενη μέρα γινόντουσαν αισθητές δονήσεις συνεχώς. Στον Πειραιά κατέπεσαν μερικές στέγες, καπνοδόχοι και τοίχοι. Διηγούνται ότι από τη βιαιότητα της δόνησης οι καμπάνες χτύπησαν μόνες τους στους ναούς του Αγίου Κωνσταντίνου και του Αγίου Σπυρίδωνος, προκαλώντας αλγεινή εντύπωση στους κατοίκους. 

Ο Κ. Μητσόπουλος συνεχίζει τη διήγησή του με την προσωπική του εμπειρία κατά τον δεύτερο ισχυρό σεισμό. Εκείνη τη στιγμή βρισκόταν στο ηλεκτρικό ρολόι της πλατείας Συντάγματος και παρακολουθούσε την πομπή του επιταφίου που ανέβαινε την οδό Ερμού. Ξαφνικά τινάχτηκε βίαια από τη στήλη του ρολογιού επί της οποίας στηριζόταν. Αμέσως αισθάνθηκε ότι ταλαντευόταν σαν να βρισκόταν σε λέμβο. Η δόνηση διάρκεσε 8 δευτερόλεπτα. Όλοι ενστικτωδώς σίγησαν και κατελήφθησαν από ρίγη αισθανόμενοι την μεν πλατεία να έχει μεταβληθεί σε ταλαντευόμενη σχεδία, τα δε σπίτια να γέρνουν όπως τα δέντρα που τα χτυπά ο πνέων άνεμος.

11 Αυγούστου 1903

Πρόκειται περί πολύ ισχυρού σεισμού που έγινε στις 6.33 το πρωί στην περιοχή των Κυθήρων προκαλώντας σημαντικές βλάβες, κυρίως στο χωριό Μητάτα, όπου σκοτώθηκαν τέσσερις άνθρωποι. Επρόκειτο για σεισμό ενδιάμεσου βάθους, δηλ. η εστία του βρισκόταν σε βάθος περίπου 60-70 χλμ. Από τις πληροφορίες που συνέλεξε το Αστεροσκοπείο Αθηνών προκύπτει ότι στην Αθήνα ο σεισμός έγινε έντονα αισθητός. Προηγήθηκε βουητό και κατέπεσαν αμμοκονιάματα από τοίχους σπιτιών και διάφορα κινητά αντικείμενα. Το μέγεθος του σεισμού έχει υπολογιστεί ότι ήταν 6,7 στην κλίμακα Richter. O σεισμός αυτός είναι πανομοιότυπος με εκείνον που έγινε ημέρα Κυριακή μεσημέρι, στις 8 Ιανουαρίου του 2006, πάλι στα Κύθηρα, στο ίδιο εστιακό βάθος, και ήταν πολύ έντονα αισθητός στην Αθήνα και σε μεγάλο μέρος της χώρας. Ίσως πολλοί από μας να τον θυμούνται. 

17 Οκτωβρίου 1914

Γύρω στις 6.22 το πρωί της 17ης Οκτωβρίου του 1914 η Θήβα και τα γύρω χωριά της επλήγησαν, για τρίτη φορά μέσα σε περίπου εξήντα χρόνια, από καταστροφικό σεισμό μεγέθους γύρω στο 6,0. Επακολούθησαν πολλοί μετασεισμοί, ορισμένοι εκ των οποίων έγιναν αισθητοί και στην Αθήνα. Σύμφωνα με τις πληροφορίες του Αστεροσκοπείου Αθηνών, ο σεισμός είχε διάρκεια περίπου 15 δευτερολέπτων στην Αθήνα και συνοδεύτηκε από βοή. Ο σεισμός αυτός προξένησε μέγα φόβο στους κατοίκους Αθηνών και Πειραιώς από τους οποίους πολλοί βγήκαν από τα σπίτια τους. Στην Αθήνα παρατηρήθηκαν μικρές ρηγματώσεις σε μερικά σπίτια, στο ξενοδοχείο Μυριστός, στο καφενείο Ζαχαράτου, στα καταστήματα της Νομαρχίας και Δημαρχίας, ακόμη και στο κεντρικό κτίριο του Αστεροσκοπείου στο Θησείο. Στον Πειραιά διερράγησαν ελαφρά μερικές οικοδομές, κατέπεσε ένας παλαιός τοίχος του Ξενοδοχείου «Ευρώπη» και στην Καστέλα μετακινήθηκε ογκώδης βράχος ενώ έπεσε και μία καπνοδόχος.

Στα χρόνια που ακολούθησαν έγιναν πολλοί σεισμοί αισθητοί στην Αθήνα, αλλά κανείς δεν υπήρξε βλαβερός, μέχρι που έγινε ο σεισμός των Αλκυονίδων. 

24 Φεβρουαρίου 1981

Εκείνη τη νύχτα, γύρω στις 11 το βράδυ, έγινε ο πιο έντονα αισθητός σεισμός στην Αθήνα στη σύγχρονη εποχή. Είχε μέγεθος 6,7 και επίκεντρο στον κόλπο των Αλκυονίδων, στον ανατολικό Κορινθιακό κόλπο. Προκάλεσε εκτεταμένες καταρρεύσεις και βλάβες σε χιλιάδες σπιτιών στην Κορινθία, τη Βοιωτία, τη Φωκίδα και την Αττική. Σκοτώθηκαν 20 άνθρωποι και τραυματίστηκαν 500. Στην ευρύτερη περιοχή της Αθήνας ζημιές υπέστησαν πολυκατοικίες και άλλα κτίρια κυρίως στο Περιστέρι, τον Αγ. Ιωάννη Ρέντη και στο Χαλάνδρι. Μικρές βλάβες παρατηρήθηκαν και σε μερικά κτίρια μέσα στην Αθήνα. Οι κάτοικοι φοβήθηκαν πολύ γιατί ο σεισμός ήταν πολύ έντονος και γιατί ακολούθησαν πολλοί δυνατοί μετασεισμοί. Όσοι τον έζησαν σίγουρα ακόμη τον θυμούνται. Ο σεισμός επιτάχυνε και τη βελτίωση αντισεισμικής οργάνωσης του κράτους. Αμέσως ιδρύθηκε η Υπηρεσία Αποκατάστασης Σεισμοπλήκτων, το 1983 ιδρύθηκε ο ΟΑΣΠ (Οργανισμός Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας), στο Γεωδυναμικό Ινστιτούτο προσλήφθηκε προσωπικό, ενώ το 1984 αναθεωρήθηκε ο Αντισεισμικός Κανονισμός.

7 Σεπτεμβρίου 1999 

Αυτός είναι ο τελευταίος έντονα αισθητός σεισμός στην Αθήνα, που προκάλεσε μεγάλες, καταστροφικές συνέπειες στις δυτικές συνοικίες της πρωτεύουσας. Υπήρξαν ολικές καταρρεύσεις πολυώροφων και μονώροφων οικοδομών στο Μενίδι, τη Μεταμόρφωση, τις Αδάμες, τη Φυλή και αλλού. Σκοτώθηκαν 143 άνθρωποι και τραυματίστηκαν εκατοντάδες. Το επίκεντρο του σεισμού εντοπίστηκε περίπου 20 χλμ. βορειοδυτικά του κέντρου της Αθήνας, δεδομένου ότι ο σεισμός προήλθε από το ρήγμα της Φυλής στις δυτικές παρυφές της Πάρνηθας. Μέσα στην Αθήνα επικράτησε πανικός και μεγάλη ανησυχία.

Σύμφωνα με έκθεση της επονομαζόμενης ομάδας ΒΑΝ επρόκειτο να γίνει και άλλος πολύ ισχυρός σεισμός σε άλλο σημείο της χώρας σε περίπου 40-45 μέρες μετά τον σεισμό αυτό. Αυτή η εκτίμηση δεν επαληθεύτηκε, αλλά κράτησε σε αγωνία τη χώρα επί εβδομάδες. Ο σεισμός της Πάρνηθας αποτελεί ορόσημο για την πρωτεύουσα γιατί είναι η πρώτη φορά στη μακραίωνη ιστορία της που μάθαμε ότι απειλείται από τόσο κοντινούς σεισμούς. 

Ο Δρ Γεράσιμος Α. Παπαδόπουλος είναι διευθυντής Ερευνών Σεισμολογίας, στο Γεωδυναμικό Ινστιτούτο, Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών καθώς και πρόεδρος του Συστήματος Προειδοποίησης για Τσουνάμι στον Ευρω-Μεσογειακό Χώρο, UNESCO.

Πηγή: topontiki.gr

Η πολύπλοκη ζωή ξεπήδησε από τα βάθη της θάλασσας

Κατηγορία Ιστορία | Αναρτήθηκε 07-05-2015 02:44:27 pm | από nskarmoutsos

Αν η εμφάνιση της ζωής στον πλανήτη μας αποτελεί μέγα μυστήριο, εξίσου μυστηριώδης είναι η κατοπινή εμφάνιση της πολύπλοκης ζωής. Τώρα, οι επιστήμονες φαίνεται πως ρίχνουν περισσότερο φως στο απώτατο σκοτεινό παρελθόν μας, καθώς ανακάλυψαν στον βυθό του βόρειου Ατλαντικού, μεταξύ Γροιλανδίας και Νορβηγίας, σε βάθος 2.352 μέτρων, ένα νέο άγνωστο μέχρι σήμερα μικρόβιο, το οποίο θεωρείται ο χαμένος κρίκος στην εξελικτική αλυσίδα της πολύπλοκης ζωής.

Η μετάβαση

Η ανακάλυψη θεωρείται σημαντική -αν όχι ορόσημο- για τη βιολογία, καθώς φωτίζει καλύτερα με ποιο τρόπο, πριν από περίπου δύο δισεκατομμύρια χρόνια, τα πολύπλοκα κύτταρα, από τα οποία προέκυψαν όλοι οι οργανισμοί (άνθρωποι, ζώα, φυτά, μύκητες κ.α.), εξελίχθηκαν από τα απλούστερα μικρόβια, που προϋπήρχαν ήδη πριν από 3,5 δισεκατομμύρια χρόνια.

Τα κύτταρα αποτελούν τους θεμέλιους λίθους όλης της ζωής στον πλανήτη μας. Η εξελικτική πορεία των κυττάρων από την πιο απλή στη σημερινή πολύπλοκη μορφή τους αποτελεί ένα από τα μεγάλα επιστημονικά μυστήρια. Η ανακάλυψη μιας νέας κατηγορίας μικροοργανισμών, που ονομάσθηκαν «Λόκι» (όνομα του πανούργου θεού της σκανδιναβικής μυθολογίας), εξηγεί καλύτερα τι συνέβη στον κόσμο των κυττάρων.

Ο κλάδος

Είχε προηγηθεί στη δεκαετία του '70, η ανακάλυψη από τον διάσημο βιολόγο Κάρλ Βέζε ενός ξεχωριστού κλάδου στο «δέντρο της ζωής», των Αρχαίων, κυττάρων απλούστερων από τα ευκαρυωτικά, που είναι πιο πολύπλοκα κύτταρα με πυρήνα. Τα βακτήρια και τα Αρχαία ανήκουν στην κατηγορία των προκαρυωτικών οργανισμών χωρίς πυρήνα.

Εδώ και δεκαετίες, αιωρείται το ερώτημα πώς τα μεγάλα και πολύπλοκα κύτταρα ξεπήδησαν από τα μικρότερα και απλούστερα Αρχαία και βακτήρια; Η ανακάλυψη των Λόκι, που εντάσσονται στην ευρύτερη ομάδα των Αρχαίων, φωτίζει πλέον αυτή την μετάβαση, καθώς αποτελούν τον κοντινότερο προκαρυωτικό συγγενή των ευκαρυωτικών οργανισμών.

Ο χαμένος κρίκος

Το «Λόκι», αν και προκαρυωτικός οργανισμός, διαθέτει τουλάχιστον 100 γονίδια κοινά με τους ευκαρυωτικούς, πράγμα που σημαίνει ότι αποτελεί μια εξελικτική «γέφυρα» ανάμεσα στην απλή και στην πολύπλοκη ζωή. Είναι η πρώτη φορά που τέτοια εξελιγμένα γονίδια ανακαλύπτονται σε έναν οργανισμό χωρίς πυρήνα, δηλαδή προκαρυωτικό.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον εξελικτικό μικροβιολόγο Θις Ετέμα του Τμήματος Κυτταρικής και Μοριακής Βιολογίας του σουηδικού Πανεπιστημίου της Ουψάλα δήλωσαν ότι «η ανάλυση του γονιδιώματος δείχνει πως το Λόκι αντιπροσωπεύει μια ενδιάμεση μορφή ανάμεσα στα απλά κύτταρα των μικροβίων και στα πολύπλοκα κύτταρα των ευκαρυωτών».

Η ανακάλυψη του Λόκι έγινε από ένα νορβηγικό ερευνητικό σκάφος κοντά σε μια περιοχή με υποθαλάσσιες υδροθερμικές «καμινάδες», ακραία περιβάλλοντα ηφαιστειακής προέλευσης. Οι επιστήμονες, που εντόπισαν το χαμένο μικρόβιο αναλύοντας το DNA δειγμάτων από τον βυθό, θεωρούν δεδομένο ότι στο ίδιο ή σε άλλο παρόμοιο σημείο θα ανακαλύψουν και άλλους άγνωστους μικροοργανισμούς-έκπληξη. «Ουσιαστικά μόλις ξεκινήσαμε. Υπάρχουν πολλά ακόμη εκεί κάτω που μένει να ανακαλυφθούν και είμαι πεπεισμένος ότι στο κοντινό μέλλον θα υποχρεωθούμε να αναθεωρήσουμε ξανά τα βιβλία της βιολογίας», δήλωσε ο Ετέμα.

'Αλλοι πάντως επιστήμονες, όπως ο εξελικτικός βιοχημικός Νικ Λέιν του University College του Λονδίνου και ο εξελικτικός βιολόγος Ουίλιαμ Μάρτιν του Πανεπιστημίου του Ντίσελντορφ, εμφανίσθηκαν επιφυλακτικοί κατά πόσο όντως το «Λόκι» αποτελεί τη γέφυρα ανάμεσα στα απλά και στα πολύπλοκα κύτταρα και δήλωσαν ότι περιμένουν περισσότερες αποδείξεις στο μέλλον. Η ανακάλυψη δηοσιεύεται στην επιθεώρηση «Nature».

Πηγή: tovima.gr

Πριν από 800.000 χρόνια η πιο πρόσφατη «κατακλυσμική πρόσκρουση» αστεροειδούς στη γη

Κατηγορία Ιστορία | Αναρτήθηκε 08-01-2018 10:06:25 am | από nskarmoutsos

Αυστραλοί επιστήμονες πιστεύουν ότι ανακάλυψαν νέες βάσιμες γεωλογικές ενδείξεις για την κατακλυσμική πρόσκρουση στη Γη, κατά πάσα πιθανότητα στη νοτιοανατολική Ασία, ενός μεγάλου αστεροειδούς διαμέτρου ενός χιλιομέτρου πριν από περίπου 800.000 χρόνια.

Εκτιμάται ότι έπεσε με τόση δύναμη, που τα υλικά της πρόσκρουσης κάλυψαν σχεδόν το ένα δέκατο της επιφάνειας του πλανήτη μας. Όμως, ο ίδιος ο κρατήρας που δημιουργήθηκε από την πτώση, δεν έχει βρεθεί ακόμη.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον αστροβιολόγο και γεωχημικό 'Ααρον Καβόζι του Πανεπιστημίου Κέρτιν του Περθ, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό γεωλογίας "Geology", σύμφωνα με το "Science", ανακάλυψαν στην Ταϊλάνδη απομεινάρια που μαρτυρούν το καταστροφικό συμβάν.

«Η πρόσκρουση είναι η πιο πρόσφατη τέτοιου μεγέθους και με πιθανές παγκόσμιες επιπτώσεις στη διάρκεια της εξέλιξης του ανθρώπου» δήλωσε ο γεωχημικός Μάριο Τρίλοφ του γερμανικού Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης.

Τόσο μεγάλες προσκρούσεις ουράνιων σωμάτων -αστεροειδών ή κομητών- μπορούν να διαταράξουν σοβαρά το κλίμα της Γης, καθώς καλύπτουν την ατμόσφαιρα με ένα πυκνό στρώμα σκόνης και άλλων αερίων, μπλοκάροντας έτσι το φως του Ήλιου για μήνες ή και για χρόνια.

Στο παρελθόν, οι επιστήμονες είχαν βρει στην Ασία, στην Αυστραλία και στην Ανταρκτική διάσπαρτες και άλλες ενδείξεις ότι υπήρξε μια τέτοια πρόσκρουση. Πρόκειται για τηκτίτες, υαλώδη σώματα βάρους άνω των 20 κιλών, που εκτιμάται ότι δημιουργήθηκαν κατά την πτώση του αστεροειδούς και εκτοξεύθηκαν σε μεγάλες αποστάσεις.

Ο Καβόζι μελέτησε τη χημική σύνθεση τέτοιων τηκτιτών από την Ταϊλάνδη και ιδίως των μικροσκοπικών κρυστάλλων ζιρκονίου που υπάρχουν μέσα στους τηκτίτες και έχουν ο καθένας πλάτος όσο μισή ανθρώπινη τρίχα. Οι ερευνητές συμπέραναν ότι οι κρύσταλλοι αυτοί είχαν δημιουργηθεί σε συνθήκες τρομερά υψηλών πιέσεων και θερμοκρασιών, οι οποίες παραπέμπουν σε μια πρόσκρουση αστεροειδούς.

Παραμένει όμως το μυστήριο του χαμένου κρατήρα και της ακριβούς τοποθεσίας του. Οι επιστήμονες προβληματίζονται γιατί δεν έχει βρεθεί ακόμη ένας μεγάλος και γεωλογικά νέος κρατήρας εκτιμώμενης διαμέτρου 50 έως 100 χιλιομέτρων. Αν πάντως ποτέ ανακαλυφθεί, θα φωτίσει και άλλα ερωτήματα, όπως αν και πώς επηρέασε τους προγόνους μας εκείνης της εποχής.

Πηγή: in.gr

O Ομηρος «ακολούθησε» τα άστρα

Κατηγορία Ιστορία | Αναρτήθηκε 02-01-2016 09:06:58 am | από nskarmoutsos

Η έκλειψη ηλίου που περιγράφεται στην Οδύσσεια έγινε στις 30 Οκτωβρίου 1.207 π.Χ., λένε οι ερευνητές.

Μια νέα απόπειρα χρονολόγησης των Ομηρικών Επών, η ακριβέστερη μέχρι στιγμής, συγκρίνει τα φυσικά φαινόμενα που περιγράφονται στα έπη με αστρονομικά φαινόμενα, και ελέγχει την ιστορική αλήθεια της αφήγησης. Αποτέλεσμα, ο εντοπισμός ημερομηνιών για συμβάντα που αποτυπώνονται στα έπη, και μια νέα αντίληψη για την ιστορικότητά τους, η οποία φιλοδοξεί να παρέμβει στο Ομηρικό ζήτημα.

«Πιστεύουμε ότι ο μύθος εξυφαίνεται γύρω από πραγματικά γεγονότα», λέει ευθέως η κ. Παναγιώτα Πρέκα-Παπαδήμα, καθηγήτρια Αστροφυσικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Η ίδια μαζί με διεπιστημονική ομάδα, η οποία και έκανε σχετικές δημοσιεύσεις σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά, πιστεύουν ότι μερικά από τα γεγονότα που περιγράφονται συνέβησαν στ’ αλήθεια και αποδεικνύουν ότι τα φυσικά φαινόμενα που αναφέρονται συμπίπτουν με τον χρόνο της αφήγησής τους.

«Ο Οδυσσέας έφτασε στην Ιθάκη στις 25 Οκτωβρίου 1207 π.Χ. Πέντε μέρες αργότερα έγινε έκλειψη ηλίου σε ποσοστό 75%, η οποία σκέπασε το Ιόνιο Πέλαγος και τότε συνέβη και η μνηστηροφονία», λέει η κ. Παπαδήμα, διευκρινίζοντας ότι η πεποίθηση για την αλήθεια του συμβάντος είναι προσωπική. Η έκλειψη ηλίου όπως και μερικά από τα γεγονότα που αναφέρονται αποδείχθηκαν με χάρτες της NASA, οι οποίοι περιγράφουν τα προβλέψιμα φυσικά φαινόμενα από το 4500 π.Χ. έως το 10.000 μ.Χ.

«Από το 1300 π.Χ. ώς το 1130, που είναι τα χρόνια στα οποία τοποθετούνται τα δύο έπη, έγιναν 14 εκλείψεις ηλίου. Ορατές στο Ιόνιο ήταν μόνο πέντε και δύο από αυτές είχαν ποσοστό απόκρυψης του ηλίου 2%, επομένως δεν έγιναν αντιληπτές. Αλλη μία έγινε με τη Δύση του ηλίου, επομένως μας αφορούν μόνο δύο» εξηγεί η κ. Παπαδήμα. Μια ολική έκλειψη ηλίου έγινε το 1143, δηλαδή πολύ κοντά στην παρακμή των Μυκηναϊκών κέντρων και γι’ αυτό αποκλείσθηκε από τους επιστήμονες. Η δεύτερη όμως έγινε στις 30 Οκτωβρίου του 1207, από τις δυόμισι το μεσημέρι ώς τις πέντε και μισή το απόγευμα και αυτή θεωρούν ότι αποτυπώνεται στην Οδύσσεια. Στη ραψωδία Υ, λίγο πριν από το φονικό, ο Ομηρος βάζει τον Θεοκλύμενο τον «θεοδιωματάρη», όπως τον αποκαλεί ο Καζαντζάκης στη μετάφραση, να λέει στους μνηστήρες: «Σαν τι κακό σας δέρνει, δύστυχοι, κι έχουν ζωστεί με νύχτα και οι κεφαλές σας και τα πρόσωπα και χαμηλά τα γόνα; Κι άναψε σύθρηνο, και γέμισαν τα μάγουλά σας δάκρυα, και ραντισμένοι οι τοίχοι μ’ αίματα και τα ώρια μεσοδόκια· ίσκιους πλημμύρισε κι η αυλόπορτα, κι η αυλή πλημμύρισε ίσκιους, που ξεκινούν στα μαύρα Τρίσκοτα να κατεβούν, κι ο γήλιος από τα ουράνια εχάθη, κι άπλωσε βαριά καταχνιά ολούθε!».

«Πρόκειται για μια περιγραφή της έκλειψης η οποία έκρυβε τα 3/4 του ηλιακού δίσκου» λέει η κ. Παπαδήμα. «Η ημερομηνία της έκλειψης, 30 Οκτωβρίου 1207 π.Χ., είναι σε απόλυτη συμφωνία με τις ομηρικές περιγραφές για τις καιρικές συνθήκες, τη φθινοπωρινή αγροτική ζωή και τη μεσημεριανή ώρα δολοφονίας των μνηστήρων», σύμφωνα με την κ. Παπαδήμα.

Η διεπιστημονική ομάδα που ερευνά τα έπη αποτελείται από τους καθηγητές Σ. Παπαμαρινόπουλο, Π. Πρέκα-Παπαδήμα, επίκουρη καθηγήτρια Αστροφυσικής στο ΕΚΠΑ και τους ερευνητές Π. Αντωνόπουλο, Φυσικό και ερασιτέχνη αστρονόμο, Π. Μητροπέτρο, φιλόλογο και εκπαιδευτικό, Ε. Μητροπέτρου, φιλόλογο και αρχαιολόγο, Α. Τσιρώνη, επίσης φιλόλογο-αρχαιολόγο και Γ. Σαραντίτη, συγγραφέα, ηλεκτρ. μηχανικό.

«Υπάρχει ιστορικός πυρήνας στον μύθο»

Το βασανιστικό ερώτημα είναι αν τα γεγονότα που περιγράφονται στα έπη είναι μεταφορικά ή κυριολεκτικά. Την απάντηση για την κ. Πρέκα-Παπαδήμα τη δίνει ο Πλούταρχος, ο οποίος εξηγεί ότι Φυσική Επιστήμη, Θεολογία και Μυθολογία ταυτίζονται στην Αρχαία Ελλάδα. «Το φαινόμενο στην Οδύσσεια το δημιουργεί η Αθηνά και στην Ιλιάδα ο Απόλλωνας. Πιστεύουμε ότι υπάρχει ιστορικός πυρήνας στον μύθο», λέει η ίδια.

Προς επίρρωσιν, αναφέρει την εμφάνιση μιας βροχής πεφταστεριών που περιγράφεται ως εξής: «Ως άρα οι ειπόντι επέπτατο δεξιός όρνις, κίρκος, Απόλλωνος ταχύς άγγελος· εν δε πόδεσσι τίλλε πέλειαν έχων, κατά δε πτερά χεύεν έραζε μεσσηγύς νηός τε και αυτού Τηλεμάχοιο».

«Το γεράκι που περιγράφει ο Ομηρος, το οποίο είναι αδύνατον να είδε με λεπτομέρεια μέσα στο σκοτάδι, και μάλιστα από μακριά, τοποθετείται στη θέση που βρίσκεται ο αστερισμός Κόρακας. Βρίσκεται ανατολικά (δεξιά το βλέπει) και είναι αγγελιοφόρος του Απόλλωνα, σύμφωνα με τον Ερατοσθένη. Στα πόδια του –δηλαδή αντιδιαμετρικά από τον Κόρακα– βρίσκεται το σμήνος των πλειάδων (πελειάδες στα αρχαιοελληνικά, που σημαίνει αγριοπεριστέρες), που βρίσκονται στον αστερισμό του Ταύρου. Από εκεί λέει ότι πέφτουν πούπουλα, δηλαδή αστέρια, μια ποιητική περιγραφή του ουρανού και της πορείας του ταξιδιού», εξηγεί η ίδια.

Ανατρέχοντας στους χάρτες της NASA, οι επιστήμονες βρήκαν ότι πράγματι υπήρξε βροχή διαττόντων αστέρων στις 28 Οκτωβρίου, ημέρα της επιστροφής του Τηλέμαχου από το ταξίδι στην Πύλο και τη Σπάρτη. Ο Κόρακας, όμως, είναι απεσταλμένος του Απόλλωνα και καλός οιωνός για τον Τηλέμαχο, που αναζητάει τον πατέρα του. Η 30ή Οκτωβρίου ήταν ημέρα της γιορτής του Απόλλωνα, κατά την οποία μάλιστα λάμβανε χώρα εκατόμβη (θυσία εκατό βοδιών), πράγμα που σημαίνει ότι όλο το νησί είχε πάει να την παρακολουθήσει. Οι μνηστήρες βρέθηκαν στην τέλεια παγίδα και φονεύθηκαν με τη βοήθεια των δύο θεών, της Αθηνάς και του Απόλλωνα. Κατά τους επιστήμονες, δύο τόσο σημαντικές ειδήσεις, όπως η δολοφονία όλων των διαδόχων στην Ιθάκη και η έκλειψη, δεν μπορεί παρά να διαδόθηκαν ταχύτατα σε όλη την Ελλάδα ως ένα εξαιρετικά σημαντικό γεγονός.

Πηγή: kathimerini.gr

«Earthrise» η πρώτη έγχρωμη φωτογραφία του πλανήτη μας

Κατηγορία Ιστορία | Αναρτήθηκε 21-12-2013 09:30:14 am | από nskarmoutsos

Earthrise, 1968.

H "Earthrise" τραβήχτηκε παραμονή Χριστουγέννων του 1968 και είναι η πρώτη έγχρωμη φωτογραφία του πλανήτη μας. H λήψη της έγινε με τη βοήθεια μιας τροποποιημένης Hasselblad, από τον αστροναύτη William Anders κατά τη διάρκεια της πρώτης αμερικάνικης επανδρωμένης διαστημικής αποστολής που μπήκε σε σεληνιακή τροχιά.

Την Apollo 8.

Πρόκειται για τη φωτογραφία που κοσμεί το εξώφυλλο του βιβλίου με τις σπουδαιότερες φωτογραφίες του 20ου αιώνα, που εξέδωσε το περιοδικό Time.

"Η επίδραση της φωτογραφίας με τίτλο "Earthrise", ήταν πολύ μεγάλη κυρίως ως προς τη στάση ολόκληρης της ανθρωπότητας προς τον πλανήτη που την φιλοξενεί και αποτέλεσε μια εικόνα - σύμβολο του παγκόσμιου οικολογικού κινήματος", αναφέρει ο υπεύθυνος του τμήματος επιστημονικής οπτικοποίησης του Κέντρου Goddard της NASA, που ευθύνεται και για το παρακάτω, επετειακό βίντεο:

Πηγή: lifo.gr

Στην Σαουδική Αραβία βρέθηκε η αρχαιότερη «σκυλογραφία»

Κατηγορία Ιστορία | Αναρτήθηκε 17-11-2017 10:02:23 am | από nskarmoutsos

No 1. Σκυλογραφία

Η αρχαιότερη απεικόνιση σκύλων, ηλικίας 8.000-9.000 ετών, εντοπίστηκε χαραγμένη σε βράχο στην έρημο της Σαουδικής Αραβίας και φαίνεται να επιβεβαιώνει τις θεωρίες των επιστημόνων σχετικά με την… προϊστορία του αποκαλούμενου «καλύτερου φίλου του ανθρώπου». Τα χαρακτηριστικά των εξημερωμένων σκύλων της βραχογραφίας μοιάζουν πολύ με αυτά του σκύλου της Χαναάν, ο οποίος θεωρείται από τις αρχαιότερες ράτσες σκύλων που ζουν σήμερα στον πλανήτη.

Νο 2. Σκύλος της Χαναάν

Η βραχογραφία έχει βρεθεί μαζί με πλήθος άλλων στο Σουβαϊμίς, μια περιοχή στην έρημο της Βορειοδυτικής Σαουδικής Αραβίας την οποία κάποτε διέτρεχαν ποταμοί δίνοντας ζωή σε πλούσια βλάστηση. Πρόκειται για μια σκηνή κυνηγιού στην οποία ένας άνδρας συνοδεύεται από 13 σκύλους. Δυο από αυτούς έχουν γύρω από τον λαιμό τους μια γραμμή σαν σχοινί η οποία καταλήγει να «δένεται» γύρω από τη μέση του κυνηγού.

Εδώ και τρία χρόνια ερευνητές με επικεφαλής τη Μαρία Γκουάγκνιν, αρχαιολόγο από το Ινστιτούτο Μαξ Πλανκ για την Επιστήμη της Ανθρώπινης Ιστορίας στην Ιένα της Γερμανίας, σε συνεργασία με την Επιτροπή Τουρισμού και Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Σαουδικής Αραβίας, καταγράφουν τις περίπου 1.300 βραχογραφίες που έχουν βρεθεί στο Σουβαϊμίς και στη γειτονική Τζουμπά, οι οποίες απεικονίζουν σχεδόν 7.000 ζώα και ανθρώπους.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται κυνηγετικοί σκύλοι (196 στο Σουβαϊμίς και 193 στη Τζουμπά). Ολοι είναι μεσαίου μεγέθους, με όρθια αφτιά, κοντό ρύγχος και γυριστή ουρά, χαρακτηριστικά τα οποία αποτελούν «σήμα κατατεθέν» των εξημερωμένων σκύλων. Σε κάποιες σκηνές οι σκύλοι «αγριεύουν» αντιμέτωποι με έναν άγριο γάιδαρο, σε άλλες δαγκώνουν τον λαιμό ενός αγριοκάτσικου ή μιας γαζέλας ενώ σε πολλές είναι δεμένοι σε ανθρώπους οι οποίο κρατούν τόξο και βέλος.

Οι βραχογραφίες δεν μπορούν να χρονολογηθούν άμεσα, με βάση όμως την αλληλουχία των σκαλισμένων απεικονίσεων, τη φθορά των βράχων και την έλευση της κτηνοτροφίας οι ερευνητές τοποθετούν τις εικόνες των σκύλων τουλάχιστον στα 8.000-9.000 χρόνια πριν το σήμερα. Γενικώς οι επιστήμονες συμφωνούν στο ότι ο σκύλος υπήρξε μάλλον το πρώτο ζώο που εξημέρωσε ο άνθρωπος, όμως το «χρονικό παράθυρο» στο οποίο τοποθετούν αυτή την εξημέρωση είναι πολύ μεγάλο, καθώς κυμαίνεται από τα 15.000 ως τα 30.000 χρόνια πριν το σήμερα.

Η Αντζελα Πέρι, ζωοαρχαιολόγος στο Ινστιτούτο Μαξ Πλανκ Εξελικτικής Ζωολογίας στη Λειψία η οποία συνυπογράφει με τη Μαρία Γκουάγκνιν τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Anthropological Archaeology», επισημαίνει ότι οι σκύλοι μοιάζουν πολύ με τον σκύλο της Χαναάν, ένα «αγριόσκυλο» που ζει σήμερα στις ερήμους της Μέσης Ανατολής. Σύμφωνα με την κυρία Πέρι η ομοιότητα αυτή ενδέχεται να υποδηλώνει ότι οι αρχαίοι κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες που σκάλισαν αυτές τις εικόνες είτε εξέτρεφαν σκύλους οι οποίοι είχαν ήδη εξημερωθεί και προσαρμοστεί ώστε να κυνηγούν στην έρημο είτε εξημέρωσαν άγριους σκύλους της Αραβικής Χερσονήσου ανεξάρτητα και μεταγενέστερα από την εξημέρωση των σκύλων σε άλλα σημεία του πλανήτη.

Πηγή: in.gr

Προηγούμενες αναρτήσεις