Aπ’ έξω μπλε κι ωραίοι κάδοι, από μέσα μαύροι και… μοιραίοι

Στο στόχαστρο της Κομισιόν μπήκε το σύστημα ανακύκλωσης των μπλε κάδων και, αναλόγως από το πόσο πειστικές θα είναι οι απαντήσεις των αρμοδίων, θα εξαρτηθεί εάν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα αρχίσει διαδικασία κατά της Ελλάδας για παράβαση του ευρωπαϊκού δικαίου.

Με έγγραφό της η Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος της Επιτροπής ζητά στο πλαίσιο του συστήματος EU PILOT συγκεκριμένες απαντήσεις για σειρά κρίσιμων ζητημάτων, όπως η ακριβής λειτουργία του συστήματος των μπλε κάδων, τα μέτρα που έχουν παρθεί προκειμένου να αποφευχθεί η ανάμειξη οργανικών και ανακυκλώσιμων υλικών, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο εξασφαλίζεται ότι τα στοιχεία που αποστέλλονται στην Επιτροπή βασίζονται εξ ολοκλήρου στο βάρος των ανακυκλώσιμων υλικών συσκευασίας. Τα ερωτήματα που θέτει η Επιτροπή – όπως αποκαλύπτεται από τα σχετικά έγγραφα που απέστειλε – αποτυπώνουν κεντρικά προβλήματα στη λειτουργία και την αποτελεσματικότητα ουσιαστικά του μοναδικού συστήματος ανακύκλωσης που λειτουργεί στη χώρα, με απρόβλεπτες συνέπειες στην περίπτωση που οι απαντήσεις των αρμοδίων δεν ικανοποιήσουν τις Βρυξέλλες.
Όπως αναφέρεται στο έγγραφο της Κομισιόν, στο σύστημα ανακύκλωσης των μπλε κάδων έχουν εντοπιστεί έξι προβλήματα. Συγκεκριμένα, πρόκειται για τα εξής:
1 Οι «μπλε κάδοι» τοποθετούνται με ανοιχτό καπάκι δίπλα στον (πράσινο) συμβατικό κάδο απορριμμάτων. Ως αποτέλεσμα, ένα σημαντικό ποσοστό του περιεχομένου των μπλε κάδων είναι κλασικά (οργανικά) απόβλητα, γιατί σε πολλές περιπτώσεις οι πολίτες τον αντιμετωπίζουν απλώς ως έναν… δεύτερο κάδο απορριμμάτων.
2 Σε πολλές περιπτώσεις τα απορριμματοφόρα, κατά τη συλλογή των απορριμμάτων, αναμειγνύουν οργανικά με ανακυκλώσιμα υλικά.
3 Με την είσοδο κάθε απορριμματοφόρου του Δήμου σε ΚΔΑΥ γίνεται ζύγιση του περιεχομένου του απορριμματοφόρου, που όμως περιέχει ανάμεικτα υλικά, δηλαδή τόσο κοινά (οργανικά) απορρίμματα όσο και συσκευασίες. Άρα, από το βάρος του ζυγολογίου δεν μπορεί να προκύψει ποιο είναι το πραγματικό βάρος των ανακυκλώσιμων υλικών συσκευασίας και ποιο το πραγματικό βάρος των κοινών (οργανικών) απορριμμάτων. Τα στοιχεία της εν λόγω καταγραφής ανακυκλώσιμων που αποστέλλονται στην Επιτροπή φαίνεται να είναι ως εκ τούτου λανθασμένα αφού προκύπτουν από ανάμεικτα υλικά και όχι μόνο από ανακυκλώσιμα υλικά συσκευασίας.
4 Στο ΚΔΑΥ πραγματοποιείται η διαλογή των υλικών. Σημειώνεται ωστόσο ότι λόγω του υψηλού ποσοστού κοινών σκουπιδιών στο περιεχόμενο που διαλέγεται, δεν είναι αποτελεσματική η διαλογή με μηχανικά μέσα, οπότε υπάρχουν περιπτώσεις όπου η διαλογή γίνεται με την «παραδοσιακή μέθοδο» της χειροδιαλογής, αυξάνοντας έτσι το κόστος.
5 Οι ιδιωτικές εταιρείες που διαχειρίζονται τα ΚΔΑΥ συλλέγουν (στους ίδιους χώρους) και απόβλητα συσκευασίας που παράγονται από άλλες πηγές, όπως τα βιομηχανικά και εμπορικά απόβλητα συσκευασίας (χαρτί – χαρτόνι, πλαστικά, μέταλλα και ξύλο, που προέρχονται από βιομηχανίες ή εμπορικά καταστήματα) και δεν υπάρχει καμία διαδικασία διαχωρισμού των υλικών που καταλήγουν στα ΚΔΑΥ.
6 Οι μπλε κάδοι δεν επαρκούν (υπάρχουν σημαντικές ελλείψεις σε ορισμένους δήμους) και, παρότι ο εφοδιασμός των δήμων με τέτοιου είδους κάδους φαίνεται να αποτελεί υποχρέωση της προαναφερθείσας εταιρείας, εντούτοις έχει κατατεθεί αίτημα χρηματοδότησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση προκειμένου να εξασφαλιστεί η δωρεάν αγορά μπλε κάδων και απορριμματοφόρων από τους Δήμους.
Η Επιτροπή στην επιστολή της απευθύνει τρία ερωτήματα προς τις ελληνικές αρχές, από τις απαντήσεις των οποίων θα κριθεί εάν η υπόθεση θα πάει στο αρχείο ή θα κινηθούν περαιτέρω διαδικασίες κατά της Ελλάδας. Συγκεκριμένα, η Κομισιόν ζητά ενημέρωση:
• Για τον ακριβή τρόπο λειτουργίας του συστήματος των μπλε κάδων (π.χ. υποχρεώσεις της εταιρείας και των δήμων, τρόπος συλλογής και μεταφοράς των αποβλήτων κ.λπ.).
• Για τα μέτρα που έχουν ληφθεί ή προβλέπεται να ληφθούν προκειμένου να αποφευχθεί η ανάμιξη μεταξύ οργανικών και ανακυκλώσιμων υλικών (η Επιτροπή έχει λάβει διάφορες καταγγελίες με φωτογραφικό υλικό και βίντεο όπου απορριμματοφόρα φαίνονται, κατά τη συλλογή των απορριμμάτων, να αναμειγνύουν οργανικά με ανακυκλώσιμα υλικά). Η Επιτροπή θα ήθελε να επισημάνει ότι μια τέτοια ανάμειξη μπορεί να δημιουργήσει και σοβαρά ζητήματα ασφάλειας, όπως προκύπτει και από το πρόσφατο περιστατικό εκδήλωσης πυρκαγιάς σε εργοστάσιο ανακύκλωσης στον Ασπρόπυργο, που φαίνεται να οφείλεται σε παρουσία σημαντικής ποσότητας οργανικών αποβλήτων ανάμεσα στα ανακυκλώσιμα.
• Για τον τρόπο με τον οποίο εξασφαλίζεται ότι τα στοιχεία που αποστέλλονται στην Επιτροπή βασίζονται εξ ολοκλήρου στο βάρος των ανακυκλώσιμων υλικών συσκευασίας.
• Εάν έχει κατατεθεί αίτημα συγχρηματοδότησης για σκοπούς αγοράς μπλε κάδων ή απορριμματοφόρων.
• Εάν προβλέπεται να ληφθούν συμπληρωματικά μέτρα προκειμένου να αντιμετωπιστούν όλα τα προαναφερόμενα προβλήματα…συνέχεια