Έκκληση για ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας απέναντι σε νέες απειλές υγείας και ανάδειξη του ρόλου της επιστημονικής γνώσης στη βελτίωση της ζωής δισεκατομμυρίων ανθρώπων
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) απευθύνει παγκόσμια έκκληση προς κυβερνήσεις, επιστήμονες και πολίτες να ενισχύσουν τη συνεργασία και να στηρίξουν ενεργά την επιστήμη, στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Ημέρας Υγείας 2026, με κεντρικό μήνυμα «Μαζί για την υγεία. Σταθείτε στο πλευρό της επιστήμης». Η εκστρατεία σηματοδοτεί και την επέτειο ίδρυσης του Οργανισμού στις 7 Απριλίου 1948.
Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, η πρόοδος της επιστήμης και η διεθνής συνεργασία έχουν συμβάλει καθοριστικά στη βελτίωση της υγείας παγκοσμίως τον τελευταίο αιώνα. Από το 2000 μέχρι σήμερα, η μητρική θνησιμότητα μειώθηκε πάνω από 40%, ενώ οι θάνατοι παιδιών κάτω των πέντε ετών περιορίστηκαν κατά περισσότερο από 50%. Παράλληλα, παθήσεις που άλλοτε θεωρούνταν απειλητικές για τη ζωή, όπως η υπέρταση, ο HIV και πολλές μορφές καρκίνου, αντιμετωπίζονται πλέον αποτελεσματικότερα χάρη στη σύγχρονη ιατρική γνώση.
Ωστόσο, ο Οργανισμός προειδοποιεί ότι οι απειλές για τη δημόσια υγεία αυξάνονται, λόγω της κλιματικής αλλαγής, της περιβαλλοντικής υποβάθμισης, των γεωπολιτικών εντάσεων και των δημογραφικών μεταβολών. Ταυτόχρονα, παραμένουν ισχυρές οι προκλήσεις από χρόνιες ασθένειες και ενισχύεται ο κίνδυνος νέων επιδημιών και πανδημιών.
Ο Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ, Tedros Adhanom Ghebreyesus, υπογράμμισε ότι η επιστήμη αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία προστασίας της ανθρώπινης ζωής, επισημαίνοντας ότι εμβόλια, αντιβιοτικά, η θεωρία των μικροβίων, η μαγνητική τομογραφία και η χαρτογράφηση του ανθρώπινου γονιδιώματος έχουν μεταμορφώσει ριζικά την παγκόσμια υγεία.
Ενδεικτικό της συμβολής της επιστημονικής προόδου είναι ότι τα προγράμματα εμβολιασμού των τελευταίων 50 ετών εκτιμάται πως έχουν σώσει περισσότερα από 154 εκατομμύρια παιδιά, ενώ μόνο το εμβόλιο κατά της ιλαράς απέτρεψε πάνω από 90 εκατομμύρια θανάτους. Παράλληλα, τεχνολογίες έγκαιρης διάγνωσης, όπως η μαστογραφία και τα συστήματα παρακολούθησης της αρτηριακής πίεσης, συμβάλλουν καθημερινά στη διάσωση εκατομμυρίων ζωών.
Ο ΠΟΥ υπενθυμίζει επίσης τον καθοριστικό του ρόλο στον διεθνή συντονισμό κατά την επιδημία SARS το 2003, όταν παγκόσμιο δίκτυο εργαστηρίων κατάφερε να ταυτοποιήσει τον ιό μέσα σε μόλις δύο εβδομάδες, καθώς και την ανάπτυξη αντισηπτικών χεριών με βάση το αλκοόλ, που υιοθετήθηκαν ευρέως στα συστήματα υγείας διεθνώς και ενίσχυσαν την πρόληψη λοιμώξεων, ιδιαίτερα κατά την πανδημία COVID-19.
Παράλληλα, οι κατευθυντήριες οδηγίες του Οργανισμού για την ποιότητα του αέρα και του πόσιμου νερού συμβάλλουν καθοριστικά στην προστασία των πληθυσμών από ασθένειες όπως το άσθμα, η ΧΑΠ, οι λοιμώξεις του αναπνευστικού και η χολέρα.
Στο πλαίσιο της φετινής εκστρατείας, ο ΠΟΥ και η γαλλική Προεδρία της G7 διοργανώνουν διεθνή σύνοδο υγείας στη Λυών, με τη συμμετοχή πολιτικών ηγετών, επιστημόνων και εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών, με στόχο την ενίσχυση του παγκόσμιου συντονισμού. Παράλληλα, περισσότερα από 800 ακαδημαϊκά και ερευνητικά ιδρύματα από 80 χώρες συμμετέχουν στο Παγκόσμιο Φόρουμ Συνεργαζόμενων Κέντρων του ΠΟΥ.
Η επικεφαλής επιστήμονας του Οργανισμού, Δρ Σιλβί Μπριάν, τόνισε ότι χωρίς αξιόπιστη επιστημονική γνώση οι κοινωνίες κινδυνεύουν να οδηγηθούν σε λανθασμένες επιλογές και αναποτελεσματικές θεραπείες, υπογραμμίζοντας την ανάγκη διατήρησης της εμπιστοσύνης στην επιστήμη για την προστασία των επόμενων γενεών.
Ο ΠΟΥ καλεί κυβερνήσεις, θεσμούς και πολίτες να συνεχίσουν να στηρίζουν πολιτικές βασισμένες σε τεκμήρια, επισημαίνοντας ότι η συνεργασία γύρω από την επιστήμη αποτελεί θεμέλιο για ισχυρότερα και δικαιότερα συστήματα υγείας παγκοσμίως.