Το νέο στέλεχος της γρίπης των πτηνών, το Η7Ν9, που εντοπίστηκε στην Κίνα πριν από δύο μήνες, έχει ήδη προκαλέσει τον θάνατο 36 ανθρώπων. Την ίδια περίπου περίοδο, νέος κορωνοϊός, με μεγάλες ομοιότητες με αυτόν που προκάλεσε την επιδημία SARS, έχει σκοτώσει 22 άτομα από το περασμένο καλοκαίρι έως σήμερα. Παλιότερα αυτά τα στοιχεία θα προκαλούσαν τρόμο. Ομως, τώρα βλέπουμε να επικρατεί ψυχραιμία. Οι πωλήσεις χοιρινού κρέατος και κοτόπουλου δεν κατακρημνίστηκαν, όπως άλλοτε, τα ταξίδια στη Μέκκα και τη Σαγκάη συνεχίζονται και κανείς δεν απαίτησε να κλείσουν τα σύνορα με τα κράτη όπου εμφανίζονται επιδημικές εστίες.
Αραγε, κάνουμε καλά που διατηρούμε την ψυχραιμία μας; Μήπως η εμφάνιση δύο ασθενειών ταυτόχρονα υποδεικνύει ότι στο μέλλον θα έχουμε να αντιμετωπίσουμε έναν εφιάλτη; Ο Πίτερ Νάζακ, πρόεδρος της EcoHealth Alliance, που καταγράφει την εξέλιξη των επιδημιών σε ανθρώπους και ζώα, υπολόγισε ότι εμφανίζονται 5,3 νέοι παθογόνοι παράγοντες κάθε χρόνο, φαινόμενο για το οποίο ευθύνονται η πληθυσμιακή έκρηξη, η αποψίλωση των δασών, η υπερβολική χρήση αντιβιοτικών, η εντατική αγροκτηνοτροφία, οι υπαίθριες ζωοπανηγύρεις, η κατανάλωση κρέατος άγριων ζώων, τα αεροπορικά ταξίδια κ.ά.
Ο νέος κορωνοϊός, που ονομάζεται πλέον MERS (αναπνευστικό σύνδρομο Μέσης Ανατολής), έχει σκοτώσει τους μισούς απ’ όσους έχει προσβάλει, ενώ το SARS σκότωνε κάτω από το 25% των προσβεβληθέντων. Στο εργαστήριο αναδιπλασιάζεται πολύ ταχύτερα από το SARS, διαπερνά τα κύτταρα των πνευμόνων με μεγαλύτερη ευκολία και αποτρέπει τη δημιουργία πρωτεϊνών που προειδοποιούν τον οργανισμό ότι δέχεται επίθεση.
H επικεφαλής της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας, δρ Μάργκαρετ Τσαν, επισήμανε στην ετήσια σύνοδο των υπουργών Υγείας ότι αυτός ο κορωνοϊός προκαλεί μεγάλη ανησυχία. Μέχρις ότου να βρούμε πού κρύβεται και με ποιον τρόπο προσβάλλει τους ανθρώπους, δεν μπορούμε να λάβουμε κανένα προληπτικό μέτρο. «Ακούμε, όμως, τους κώδωνες του κινδύνου και πρέπει να ανταποκριθούμε στην πρόκληση».
To Η7Ν9 είναι θανατηφόρο στο 25% των περιπτώσεων (ο ιός που προκάλεσε την επιδημία της ισπανικής γρίπης το 1918 σκότωνε μόλις το 2% όσων προσέβαλλε) και ήδη διαθέτει μία επικίνδυνη μετάλλαξη που του επιτρέπει να αναπαράγεται στη θερμοκρασία του ανθρώπινου σώματος. Η καλύτερη παρακολούθηση της κατάστασης επιτρέπει την προετοιμασία αντιμέτρων, π.χ. εμβολίων.
Σήμερα οι επιστήμονες έχουν πολλά όπλα στη φαρέτρα τους για να αντιμετωπίσουν έγκαιρα τις λοιμώδεις νόσους. Εχουν, π.χ., αμέσως ακριβή περιγραφή των συμπτωμάτων που προκαλεί κάθε παθογόνος παράγοντας, ενώ υπάρχουν διαδικτυακές υπηρεσίες όπως το ProMED όπου οι επιστήμονες μπορούν να μάθουν για τις πιο προσφατες εστίες επιδημίας. Επίσης η γενετική δομή των νέων ιών αναρτάται σε ιστοσελίδες, έτσι ώστε να καταγράφεται εύκολα η πορεία της μετάδοσής του. Η συνάντηση των ρωμαιοκαθολικών νέων στο Σίδνεϊ το 2008 αποτέλεσε μαγνήτη των στελεχών της γρίπης, που στη συνέχεια προκάλεσαν νέες επιδημίες σε ολόκληρο το βόρειο ημισφαίριο. Τώρα, επίσης, επικρατεί μεγαλύτερη διαφάνεια. Κράτη που παλαιότερα απέκρυπταν ότι είχαν εκδηλωθεί εκεί επιδημίες, σήμερα το αποκαλύπτουν και προσπαθούν να αποτρέψουν τη μετάδοση του ιού. Θα ήταν αδύνατο σήμερα να επαναληφθεί ό,τι συνέβη στην Αφρική το 1980, όταν οι πρόεδροι πολλών χωρών επέμεναν επί χρόνια ότι δεν υπήρχε έιτζ.
H διεθνής κοινότητα διαθέτει πια τα μέσα και την εμπειρία να αποτρέψει την επόμενη «ισπανική γρίπη», που θα προκαλέσει εκατομμύρια θύματα. Ωστόσο, οι επιστήμονες επισημαίνουν πως εάν δεν βρούμε την αρχική προέλευση των δύο ιών, τα χέρια μας όσον αφορά στην πρόληψη είναι δεμένα.
Πηγή: kathimerini.gr