
Προσωρινό πλωτό κτήριο-θέατρο για την Μπιενάλε της Βενετίας το 1979, που ταξίδεψε με ρυμουλκό και στο Ντουμπρόβνικ, όπου και έδωσε παραστάσεις πριν διαλυθεί
Περιγράφεται με λέξεις όπως πρωτοποριακό, ανεπανάληπτο, απίστευτο, φανταστικό. Για την κατασκευή τους επιστρατεύεται η φαντασία και η επιστημονική γνώση. Οσο για την επιχειρηματολογία που αντλείται για την υλοποίηση ή την προοπτική του εγχειρήματος, αυτή εστιάζεται στην έλειψη χώρου, στον υπερπληθυσμό, στην ανάγκη απομόνωσης του ανθρώπου από ποικίλες απειλές, στην αυτάρκεια τροφής και ενέργειας, στην εξάλειψη κινδύνων περιβαλλοντικής ρύπανσης.
Δεν πρόκειται για κάποιον απομηχανής Θεό αλλά για συνθέσεις τεχνολογικής αιχμής και εν προκειμένω πλωτή αρχιτεκτονική τεχνολογία. Οι αιτίες που ωθούν τις σκέψεις προς αυτήν την κατεύθυνση συνοψίζεται στο ότι περίπου τα τρία τέταρτα της επιφάνειας της γης καλύπτονται από θάλασσα και ένας στους τρεις ανθρώπους διαμένουν σε ακτίνα δέκα χιλιομέτρων από τις ακτές: Δύο χώρες σε διαφορετικές ηπείρους όπως είναι η Ιαπωνία και η Ολλανδία με πυκνό πληθυσμιακό καθεστώς και μικρή γεωγραφική έκταση αντιμετωπίζουν κοινά προβλήματα (εξεύρεση χώρου για τη δημιουργία αστικών πόλεων και σχεδιασμό αεροδρομίων κ.αλ.) Ο μόνος τρόπος για την επέκταση δείχνει προς τη θάλασσα. Και τα δύο αυτά κράτη έχουν κάνει χρήση των ακτών τους για λόγους χωροταξίας. Είναι σημαντικό το γεγονός ότι η χώρα του ανατέλοντος ηλίου, μέχρι και περίπου το τέλος του εικοστού αιώνα είχαν χρησιμοποιήσει το 50% των ακτών τους για οικονομικό – κοινωνική ανάπτυξη. Ερευνες δείχνουν ότι μέσα στα προσεχή πενήντα χρόνια η Ιαπωνία θα έχει κάνει χρήση του 100% από το υπόλοιπο των ακτών της. Το αεροδρόμιο Kansai στο κόλπο Osaka του Τόκιο (σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Renzo Piano) βρίσκεται πάνω σε τεχνιτό νησί. Το νησί που χτίστηκε με την «αφαίρεση» δύο βουνών με υψηλό κόστος και πολύ χρόνο προκάλεσε την οικολογική καταστροφή στο θαλάσσιο οικοσύστημα της περιοχής. Οι επικριτές αυτού του μεγαλεπήβολου σχεδίου λένε ότι όλα αυτά θα μπορούσαν να έχουν αποφευχθεί αν είχε ακολουθηθεί ο δρόμος της πλωτής τεχνολογίας. «Φαντάζει ειρωνεία ότι αρχικώς είχε απορριφθεί και για περιβαλλοντικούς λόγους η δημιουργία πλωτού αεροδρομίου».
Εμείς εδώ στην Ελλάδα και δη στη Θεσσαλονίκη θα θυμόμαστε τα περιβόητα πλωτά πάρκινγκ που θα έλυναν τα προβλήματα της στάθμευσης της συμπρωτεύουσας(την ματαίωση του διαγωνισμού είχε αποφασίσει ο οργανισμός λιμένος Θεσσαλονίκης.
Πανηγυρικός είναι ο τρόπος που ανακοινώνονται εδώ και αρκετά χρόνια νέα που αφορούν πλωτά σχέδια ή πλωτές κατασκευές: Αίσθηση είχε προκαλέσει η εγκατάσταση της πρώτης υπεράκτιας πλωτής ανεμογεννήτριας στα ανοιχτά της Πορτογαλίας.
Οι πλωτές πόλεις του μέλλοντος με σπίτια, γραφεία χώρους αναψυχής, ενεργειακή ανεξαρτησία, σταθμούς αφαλάτωσης, κέντρα ανακύκλωσης και διατροφικής αυτονομίας, προπαγανδίζοντας μέσα από τα ηλεκτρονικά, κυρίως, μέσα ενημέρωσης ως πανάκεια στην επίλυση των σύγχρονων προβλημάτων. Περίπου 27.000 εγκαταλειμένες πλωτές εξέδρες άντλησης πετρελαίου στα ανοιχτά της θαλάσσιας περιοχής του Μεξικού περιμένουν επίδοξους αναδόχους για να μετατραπούν σε ξενοδοχεία ή κτηριακά συγκροτήματα «παραδείσους» για εκκεντρικούς πολυεκατομμυριούχους.
Στην βόρεια αμερική και συγκεκριμένα στην Νέα Υόρκη αρχιτέκτονες μεγάλων εταιριών προτείνουν σχέδια για πράσινα πλωτά νησιά που η πραγματοποίηση τους θα δόσει λύσεις στο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η πολυπληθής πόλη από τα 14 εκατομμύρια τόνους σκουπιδιών που την «πνίγουν» κάθε χρόνο. Ετησίως δαπανώνται 300 εκατομύρια δολλάρια για τη μεταφορά των βουνώ απορριμάτων έξω από τη πόλη. Η κομποστοποίηση και ανακύκλωση σκουπιδιών θα χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία πράσινων νησίδων σε διάφορα θαλάσσια σημεία της πόλης και θα αποτελέσουν τόπους αναψυχής για τους κατοίκους της.
Στον αντίποδα των λογής προτάσεων και απόψεων για τη χρήση πλωτής αρχιτεκτονικής τεχνολογίας που μπορεί να μας σώσει ακόμα «και από τις κλιματικές αλλαγές που αναμένεται όπως εκτιμούν επιστημονικά κέντρα να έχουν ως αποτέλεσμα την άνοδο της στάθμης της θάλασσας και την καταστροφή απέραντων παράκτιων εκτάσεων που κατοικούνται» είναι ότι η πλωτή τεχνολογία για κατοικίες είναι ασφαλής και εφικτή μόνο σε προστατευόμενο υγρό περιβάλλον όπως είναι οι ποταμοί, οι λιμνοθάλασσες, οι κλειστές θάλασσες σύμφωνα με την άποψη του αρχιτέκτονα λέκτορα Παναγιώτη Βασιλάτου, στον τομέα τεχνολογικής αιχμής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνίου: «Επίσης το κόστος κατασκευής τους ποικίλει και πρέπει να ληφθεί υπόψη το ενεργειακό κομμάτι εφόσον απαιτείται κίνηση (κρίνεται εξαιτερικά υπερβολικό). Τα υλικά κατασκευής των πλωτήρων είναι κυρίως μέταλλο και ειδικό σκυρόδεμα. Συνεπώς η συντήρηση τους στο έντονα διαβρωτικό περιβάλλον της θάλασσας και του νερού γενικώς, είναι ιδιαίτερα προβληματική καθώς και το συνεπαγώμενο κόστος(γνωστό θέμα ήδη από τα πλοία). Η χρήση της πλωτής τεχνολογίας σε ανοιχτό πέλαγος δεν συστήνεται».
Τα περισσότερα παραδείγματα για την πλωτή αρχιτεκτονική τεχνολογία ή τις πλωτές κατασκευές είναι μέχρι στιγμής σε επίπεδο προτάσεων. «Ενα καλό και αποτελεσματικό παράδειγμα είναι η πλωτή πεζογέφυρα στο Λονδίνο west india Quay. Οι πλωτήρες είναι αγκυρωμένοι στο βυθό με τους μεταλλικούς πυλώνες να αποτρέπουν την μετακίνηση τους από το ρεύμα του νερού, την άνδο της στάθμης της θάλασσας και το φορτίο από την κυκλοφορία του κόσμου».
Το μέλλον της αρχιτεκτονικής μηχανικής και ενέργειας βασίζεται στη δυνατότητα αξιοποίησης της πλωτής τεχνολογίας(επισήμανση αρχιτέκτονος Λευτέρη Πισκιτζή): «Οι εφαρμογές και η αξιοποίηση πλωτών συστημάτων θα αποτελέσουν ζωτικό εργαλείο στα χέρια των ερευνητών για την εξάλειψη πολλών σύγχρονων προβλημάτων».
Εως το όπερ έδει δείξαι θέλουμε ακόμα πολλά καρβέλια ασφαλούς τεχνολογίας με χαμηλό κόστος.
Βλέπω να 'ρχονται πλωτές φυλακές.
Πηγή: enet.gr