Ο βακαλάος, μπήκε στο τραπέζι μας τον 15ο αιώνα και απέκτησε τη δική του θέση στο εθνικό μας εδεσματολόγιο.  Παρόλο που η περίοδος της Σαρακοστής αποτελεί παράλληλα και περίοδο νηστείας, η εκκλησία, επέτρεψε να υπάρχουν δυο ημέρες όπου θα επιτρέπεται η κατανάλωση ψαριού. Μία από αυτές τις γιορτές είναι ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου, όπου παραδοσιακά συνηθίζεται εκείνη […]

(Φωτ. Memento mori, πολυχρωμικό μωσαϊκό από την Πομπηία, 1ος αιώνας, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Νάπολης) «Η παρακμή της Ρώμης ήταν το φυσικό και αναπόφευκτο αποτέλεσμα του άμετρου μεγαλείου… μόλις ο χρόνος ή η τύχη αφαίρεσε τα τεχνητά στηρίγματα, το πελώριο υφαντό κατέρρευσε από το ίδιο του το βάρος», έγραφε τον δέκατο έβδομο αιώνα ο Έντουαρντ Γκίμπον. […]

Οι αρχαιολόγοι βρήκαν μια αρχαία μολύβδινη σαρκοφάγο κάτω από τον καθεδρικό ναό της Παναγίας των Παρισίων μαζί με θραύσματα ενός παραπετάσματος, προσφέροντας μια νέα εικόνα για την ιστορία του κτιρίου, το οποίο βρίσκεται υπό ανοικοδόμηση μετά την καταστροφική φωτιά του 2019. Η Παναγία των Παρισίων, χρονολογείται από τον 12ο αιώνα. Οι ανασκαφικές εργασίες στο εσωτερικό του καθεδρικού ναού πραγματοποιούνται ως προληπτικό μέτρο πριν από την τοποθέτηση […]

Μια περίοδο γεμάτη σημαντικές προκλήσεις σε ζητήματα υγείας περιέγραψε μιλώντας σε ειδικό ιστορικό επετειακό αφιέρωμα που διοργανώθηκε στο πλαίσιο του 11ου Επιστημονικού Συνεδρίου του Τμήματος Ιατρικής ΑΠΘ με αφορμή τα 100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή, η ιστορικός του Ιστορικού Αρχείου Προσφυγικού Ελληνισμού (ΙΑΠΕ) Ελένη Ιωαννίδου στην ομιλία της που επικεντρώθηκε στην υγεία των προσφύγων και τα προσφυγικά νοσοκομεία της Θεσσαλονίκης […]

Επιστήμονες βρήκαν και κινηματογράφησαν ένα από τα πλέον ιστορικά ναυάγια. Εκατόν επτά χρόνια μετά τη βύθισή της, η Καρτερία  (Endurance) το χαμένο σκάφος του εξερευνητή σερ Ερντεστ Σάκλετον, εντοπίστηκε το Σαββατοκύριακο στο βυθό της θάλασσας Βέντελ στην Ανταρκτική. Το πλοίο είχε παγιδευθεί στον πάγο επί μήνες προτού βυθιστεί το 1915, αναγκάζοντας τον Σάκλετον και τους άνδρες […]

(Φωτ. αρχείου) Τα περίπου 300 γνωστά είδη χταποδιών έχουν σίγουρα ένα κοινό χαρακτηριστικό, τα οκτώ πλοκάμια τους… Όμως τα πράγματα δεν ήταν πάντοτε έτσι αφού όπως φαίνεται τα χταπόδια εμφανίστηκαν στη Γη με δέκα πλοκάμια και στην πορεία της εξέλιξη τους έχασαν τα δύο. Ερευνητική ομάδα ανακάλυψε σε μια περιοχή της Μοντάνα στις ΗΠΑ το απολίθωμα του […]

Στη μελέτη και τεκμηρίωση ενός ναυαγίου της πρώιμης βυζαντινής περιόδου επικεντρώθηκε η έκτη ερευνητική αποστολή της ενάλιας αρχαιολογικής έρευνας της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων στο αρχιπέλαγος των Φούρνων. Η έρευνα του έτους 2021. Το ναυάγιο εντοπίστηκε παρά το ακρωτήριο Φυγού (Άσπρος Κάβος), βόρεια του οικισμού Καμάρι, στις ανατολικές ακτές των Φούρνων, σε έντονα επικλινή, αμμώδη βυθό […]

Ένας κρατήρας σε σχήμα ημισελήνου στη βορειοανατολική Κίνα επιβεβαιώθηκε ότι είναι ο μεγαλύτερος κρατήρας πρόσκρουσης στη Γη που σχηματίστηκε τα τελευταία 100.000 χρόνια. Πριν από το 2020, ο μόνος κρατήρας πρόσκρουσης που είχε εντοπιστεί στην Κίνα ήταν στην κομητεία Xiuyan της παράκτιας επαρχίας Liaoning, σύμφωνα με δήλωση του Παρατηρητηρίου Γης της NASA. Στη συνέχεια, τον Ιούλιο του 2021, […]

Η Χερσών (από την ελληνική λέξη «χερσόνησος») στον Δνείπερο ποταμό ήταν αρχαία ελληνική αποικία. Την περίοδο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, επί Κωνσταντίνου Ζ΄ Πορφυρογεννήτου (912-959), ήταν έδρα του 12ου θέματος (διοικητική περιφέρειες και στρατιωτική μονάδα) του Βυζαντίου, κυριότερη βάση του βυζαντινού στόλου και αξιόλογο εμπορικό κέντρο. Την Χερσώνα, όμως, την μάθαμε και από τον Ευγένιο Βούλγαρη, διδάσκαλο του Γένους […]

Το φθινόπωρο του 1943, η Ιταλία συνθηκολόγησε αφήνοντας στο έλεος των Γερμανών χιλιάδες στρατιώτες της που ήταν σκορπισμένοι σε διάφορα μέτωπα των πολεμικών επιχειρήσεων. Αν και τέως σύμμαχοι, οι ναζί φέρθηκαν με την ίδια βαναυσότητα και έλλειψη ανθρωπιάς στους Ιταλούς αιχμαλώτους πολέμου. Τους στοίβαζαν σε αμπάρια καραβιών που δεν ήταν αξιόπλοα, για να τους μεταφέρουν […]

Μια γυναίκα που ζούσε πριν από 5,3 χιλιάδες έτη στην περιοχή του Μπούργκος στη Βόρεια Ισπανία έπασχε από μαστοειδίτιδα. Πρόκειται για μια επιπλοκή της μέσης ωτίτιδας η οποία αν δεν θεραπευτεί εγκαίρως, η λοίμωξη μπορεί εύκολα να επεκταθεί στο μαστοειδές οστό, το οποίο αρχίζει να αποσυντίθεται εάν το άτομο δεν λάβει κατάλληλη θεραπεία. Αν δεν αντιμετωπιστεί το […]

Η είδηση του θανάτου του έκανε το γύρο του κόσμου, παρότι δεν ήταν πολιτικός, ούτε είχε περιουσία. Ήταν ο τελευταίος από τους αγωνιστές της ελληνικής επανάστασης που έφυγε από την ζωή κι ένας από τους μακροβιότερους Έλληνες όλων των εποχών. Το όνομά του ζει, καθώς έχει δοθεί σε μια περιοχή στο κέντρο της Αθήνας. Κι […]

Το Πυργόσπιτο Σαραντάρη στο λιμάνι της Παραλίας Αγίου Ανδρέα Κυνουρίας, βλέπε εδώ https://www.facebook.com/astros.paralio/posts/6266477406710964 , είναι υπό κατάρρευση, το φωτογραφικό υλικό τραβηγμένο στις 16-2-2022 είναι αδιάψευστος μάρτυρας. Υ.Σ: Πρόκειται για ένα κόσμημα με την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική του, που οι αρμόδιες αρχές όφειλαν να είχαν φροντίσει να αναστυλωθεί από «χτες».

Άλλα 20 αγάλματα πήλινων στρατιωτών ανακάλυψαν οι αρχαιολόγοι στην Κίνα κατά τη διάρκεια ανασκαφής δίπλα στο ταφικό μνημείο του αυτοκράτορα Τσιν Σι Χουάνγκ. Οι φιγούρες των πολεμιστών έχουν κατασκευαστεί σε φυσικό μέγεθος, και εκτιμάται ότι φτιάχτηκαν για να προστατεύουν τον πρώτο αυτοκράτορα της Κίνας στη «μετά θάνατον ζωή». Ο πήλινος στρατός πιστεύεται ότι αποτελείται από συνολικά 8.000 […]

Σήμερα θα τα λέγαμε notepads, παλιότερα τα έλεγαν τετράδια σημειώσεων, σημειωματάρια και οι αρχαιολόγοι όστρακα. Οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν στην αμμώδη έρημο, στα ερείπια ενός αρχαίου αιγυπτιακού ναού, 18.000 αρχαία αιγυπτιακά «σημειωματάρια», ενεπίγραφα θραύσματα κεραμικής που τεκμηριώνουν την καθημερινή ζωή στην πόλη αΘΡΊΒΗ (Athribis) . Ο πλούτος των επιγραφών κυμαίνεται από λίστες αγορών, εμπορικά αρχεία και σχολικές εργασίες […]

Λίθινα εργαλεία και ένα παιδικό δόντι που βρέθηκαν σε ένα σπήλαιο στη νότια Γαλλία και χρονολογούνται προ περίπου 54.000 ετών, αποτελούν την αρχαιότερη ένδειξη για την παρουσία των σύγχρονων ανθρώπων (Homo sapiens) στη Δυτική Ευρώπη, πολύ νωρίτερα – κατά 10.000 έως 12.000 χρόνια – από τις έως τώρα εκτιμήσεις για το πότε πρωτοέφθασαν οι πρόγονοι […]

Μία αγγλική παμπ, οι ιδιοκτήτες της οποίας υποστηρίζουν πως είναι η παλιότερη στη Βρετανία, κλείνει λόγω οικονομικών προβλημάτων που επιδείνωσε η πανδημία κορωνοϊού. Η Ye Olde Fighting Cocks στο St. Albans, βορείως του Λονδίνου, λειτουργεί από το 793 μ.Χ, σύμφωνα με την ιστοσελίδα της. Τώρα, κλείνει για πάντα «μετά από παρατεταμένη περίοδο εξαιρετικά δύσκολων συνθηκών» σύμφωνα με την […]

(Ρεπλίκα του πλοίου «Endeavour» εικονίζεται αγκυροβολημένη ανοιχτά του Σίδνεϊ στην Αυστραλία. H τύχη του ιστορικού πλοίου αποτέλεσε την αιτία να διαλυθεί η συνεργασία μεταξύ Αμερικανών και Αυστραλών ερευνητών που είχαν αναλάβει τον εντοπισμό του βυθισμένου σκαριού. Η πλευρά των Αυστραλών ανακοίνωσε πως ένα ναυάγιο στα ανοιχτά του Ρόουντ Αϊλαντ στις ΗΠΑ είναι το επίμαχο πλοίο, […]

Του Παναγιώτη Κατσίκα, φιλολόγου. Με αφορμή τη συμπλήρωση 78 χρόνων (29-30/1/1944) από την ολοκληρωτική πυρπόληση του Κοσμά (σε ποσοστό 98.61% ήτοι τα 498 από τα 505 σπίτια του χωριού), οι παρακάτω γραμμές αφιερώνονται ως ένδειξη τιμής στους ανθρώπους που θυσίασαν τη ζωή τους, τα σπίτια τους και ολόκληρο το βιός τους στην προσπάθεια απελευθέρωσης της […]

Στο πρόσωπο του Καποδίστρια, η Ελλάδα γνώρισε την καλή και την κακή της μοίρα ταυτόχρονα: Καλή, γιατί ευτύχησε να έχει ως πρώτο κυβερνήτη του νεοσύστατου κράτους το πλέον κατάλληλο πρόσωπο εκείνης της εποχής. Κάτι τέτοιο μπορεί να ακούγεται σαν ειρωνεία σε μια χώρα σαν την Ελλάδα η οποία ουδέποτε στη μετέπειτα Ιστορία της τίμησε τον […]