Η μεγαλύτερη εξέγερση στην Κωνσταντινούπολη άφησε πίσω της 35.000 νεκρούς! Πράσινοι από τη μια μεριά και… Βένετοι από την άλλη, Γαλάζιοι δηλαδή. Μίσος αβυσσαλέο ανάμεσά τους και αντιπαλότητα και κάποτε εκεχειρία και εξέγερση· δυο αντιμαχόμενες παρατάξεις που όσο κι’ αν θυμίζουν το «σήμερα» έχουν να κάνουν με το πολύ μακρινό «τότε». Ως Στάση του Νίκα […]

Φωτογραφίες από ένα όχι και τόσο μακρινό παρελθόν που δείχνουν μια Αθήνα που οι παλιότεροι σίγουρα νοσταλγούν. Στα δεκαετία του ’70 βλέπουμε μια Αθήνα διαφορετική, που βρίσκεται σε ένα μεταβατικό στάδιο και αλλάζει γρήγορα, αρχίζοντας να θυμίζει λιγάκι τη σημερινή πρωτεύουσα. Ψηλά κτίρια και πολυκατοικίες κάνουν την εμφάνιση τους παντού, ο πληθυσμός αυξάνεται και δημιουργεί […]

Όλα δείχνουν, πως το έθιμο της βέρας ξεκίνησε από την Αρχαία Αίγυπτο, πριν από 4.800 χρόνια. Τότε χρησιμοποιούσαν καλάμια και αγριόχορτα, που φύτρωναν στις όχθες του Νείλου. Ο κύκλος, που δεν έχει ούτε αρχή ούτε τέλος, ήταν το σύμβολο της αιωνιότητας από την εποχή των Αρχαίων Αιγυπτίων. Τα υλικά των πρώτων δαχτυλιδιών δεν ήταν πολύ […]

Του καθηγητή Πέτρου Θέμελη Πελοπόννησος ή “Νήσος του Πέλοπος” αποκαλείται η νοτιότερη χερσόνησος της Eυρώπης. Ο Ομηρος την ονομάζει Aχαϊκόν Αργος, διακρίνοντάς την από την κυρίως Eλλάδα. Μια στενή μόνο λωρίδα γης τη συνδέει σαν ομφάλιος λώρος με τη Στερεά. Στην αρχαιότητα ονομαζόταν και Πελασγία, από τον Πελασγό, μυθικό γενάρχη των προελλήνων Πελασγών, καθώς και Aπία, […]

Είναι δυο φράσεις που τις διαβάζουμε συχνά: «Διέβη τον Ρουβίκωνα»: Η φράση αναφέρεται μεταφορικά σε ανθρώπους που εν γνώσει τους λαμβάνουν μια ριψοκίνδυνη απόφαση που δεν θα έχει επιστροφή. Και η δεύτερη: «Ο κύβος ερρίφθη» ή στα λατινικά: alea jacta est: Η φράση λέγεται σε περιπτώσεις που μετά από πολλές σκέψεις και αμφιταλαντεύσεις λαμβάνεται οριστική απόφαση […]

Η φωτογραφία απεικονίζει στιγμιότυπο από την τελετή των Θεοφανείων. Η εικόνα μας παρέχει τις εξής πληροφορίες: Είναι τραβηγμένη από πλεούμενο στη λιμενολεκάνη. Είναι χρονολογημένη το 1931. Προέρχεται από δημοσίευμα της εφημερίδας «Κυνουρία» στις 15-1-1931, εξ ου και ο τίτλος. Πλήθος κόσμου από ξηρά και από θάλασσα αναμένει τη Βάπτιση του Σταυρού και η οποία γίνονταν […]

Συμβολίζουν τον «καθαρισμό» της γης από τα κακά πνεύματα και την αναγέννηση Αν τα Χριστούγεννα τα χαρακτηρίζει το αίσθημα της προσμονής για την έλευση του Θεανθρώπου και την Πρωτοχρονιά η ελπίδα για τα δώρα του νέου χρόνου, τα Φώτα ξυπνούν αισθήματα χαράς και ιερού ξεφαντώματος. Φώτα είναι στο κάτω κάτω… «Η γιορτή των Φώτων εντάσσεται […]

Το όνομά του ήταν Γεώργιος Ιβάνoφ. Μια μέρα σαν σήμερα, 4 Ιανουαρίου του 1943 οι ναζί εγκληματίες-κατακτητές, που λέρωσαν με το πέρασμά τους (και) την ιστορία της Ελλάδας, τον έστησαν στον τοίχο και τον εκτέλεσαν. Ο Ιβάνοφ ήταν αντιστασιακός· έπρεπε να πεθάνει! Ο πατέρας του Ιβάνοφ ήταν Ρώσος, ο κόμης Βλαντιμίρ Ιβάνοφ συνταγματάρχης του ρωσικού στρατού και η μητέρα του Πολωνή, που […]

Η έκλειψη ηλίου που περιγράφεται στην Οδύσσεια έγινε στις 30 Οκτωβρίου 1.207 π.Χ., λένε οι ερευνητές. Μια νέα απόπειρα χρονολόγησης των Ομηρικών Επών, η ακριβέστερη μέχρι στιγμής, συγκρίνει τα φυσικά φαινόμενα που περιγράφονται στα έπη με αστρονομικά φαινόμενα, και ελέγχει την ιστορική αλήθεια της αφήγησης. Αποτέλεσμα, ο εντοπισμός ημερομηνιών για συμβάντα που αποτυπώνονται στα έπη, […]

(Φωτ. αρχείου, χιόνι στη κεντρική ακτή του Παραλίου Άστρους) Ονομασία του μήνα Ιανουαρίου Ο Γενάρης, όπως και όλοι οι μήνες του ημερολογίου μας, του Παγκοσμίου Χριστιανικού ημερολογίου, οφείλει τ’ όνομά του στους Αρχαίους Ρωμαίους στο Θεό του Ιανό, που προς τιμή του τον ονόμασαν έτσι. Δεν είχε όμως απ’ την αρχή την τιμή ν’ αποτελεί […]

Σαν σήμερα την 1η Ιανουαρίου το 46 π.χ. καθιερώνεται το Ιουλιανό ημερολόγιο Το Ιουλιανό Ημερολόγιο που αποδίδεται στον Ιούλιο Καίσαρα αλλά είναι έργο του Έλληνα αστρονόμου Σωσιγένη, προσδιορίζει τη διάρκεια του ηλιακού έτους σε 365,25 ημέρες. Για να μην υπάρχουν ελλιπείς ημέρες (0,25) θεωρείται ότι κάθε έτος διαρκεί 365 μέρες εκτός από τα δίσεκτα έτη, […]

Νο 1. Προικοσύμφωνο του 1785 Στην εφημερίδα «Κυνουρία», το 1927, δημοσιεύεται προικοσύμφωνο, το οποίο έχει συνταχθεί στις 10 Ιανουαρίου 1785 και το οποίο έχει ως εξής: «Εν Άστρει τη 10 Ιανουαρίου 1785 Εν ονόματι της Αγίας Τριάδος και της Κοκώνας Κατές. Προικοσύμφωνον της πρώτης μας κόρης θυγατρός του Κωνσταντάκη της Σμαράγδας και της μακαρίτισσας γυναικός […]

Ήταν τέτοιες μέρες, το 2002, όταν τις δραχμές στα πορτοφόλια μας αντικαθιστούσαν σιγά σιγά τα ευρώ. Μοιάζει σήμερα με μια μακρινή ανάμνηση. Και με την δραχμή να επανέρχεται στο καθημερινό μας λεξιλόγιο, αξίζει να κάνουμε μια σύντομη αναδρομή στην δεκαετία αυτή, αλλά και στην υπερχιλιετή ιστορία του τελευταίου ελληνικού νομίσματος. Ευρώ, ευρωζώνη, δραχμή: Τρεις λέξεις […]

Το κόψιμο της βασιλόπιτας είναι από τα ελάχιστα αρχέγονα έθιμα που επιβιώνουν. Η αναζήτησή μας για τις ρίζες του εθίμου της βασιλόπιτας, μας οδηγεί πίσω, στην αρχαιότητα, στις προσφορές άρτου ή και μελιπήκτων των αρχαίων ημών προγόνων, προς τους θεούς, κατά τη διάρκεια εορτών. Αναφέρει ο λαογράφος Φίλιππος Βρετάκος (“Οι δώδεκα μήνες του έτους και […]

Ανακαλύψαμε βιβλιάριο συνταγών σε ξεχασμένο συρτάρι σπιτιού του Παραλίου Άστρους, το οποίο χρονολογείται πριν το 1900. Λόγω των ημερών δημοσιεύουμε μια συνταγή για Βασιλόπιτα. Υ.Σ: Το αποτέλεσμα, στο κάτω μέρος, είναι εξαιρετικό.

Φαίνεται πως στην αρχαία Ελλάδα δεν γιορταζόταν η Πρωτοχρονιά καθώς για τότε μεγαλύτερη σημασία είχε η αρχή κάθε μήνα που ονομαζόταν νουμηνία. Στην Αθήνα, ωστόσο, μια επιγραφική μαρτυρία μας πληροφορεί για μια θρησκευτική τελετή που γινόταν στην αρχή του νέου έτους ή σωστότερα την τελευταία ημέρα του απερχομένου, αφορούσε όμως περιορισμένο αριθμό ατόμων. Επρόκειτο για […]

Στις 29 Δεκεμβρίου του 1996, το ελληνικό εμπορικό φορτηγό –πλοίο «Δύστος» εντοπίστηκε να επιπλέει ανεστραμμένο, 3.5 μίλια ανατολικά της Κύμης. Από το κουφάρι ανασύρθηκαν νεκροί 20 από τους επιβαίνοντες, ενώ εντοπίστηκε ζωντανός μόνο ένας άντρας από το πλήρωμα. Το «Δύστος» είχε ολικό μήκος 100 μέτρα, ολική χωρητικότητα 4.045 κόρους, καθαρή χωρητικότητα 2.205 κόρους και μεταφορική […]

Εννέα μήνες αργότερα, το πλοίο ναυαγεί κοντά στα Κύθηρα με 17 κιβώτια γεμάτα με μάρμαρα του Παρθενώνα. Υποβρύχιες έρευνες στην περιοχή του ναυαγίου του Mentor διενεργήθηκαν το 2011 και το 2012 από τη μη-κερδοσκοπική οργάνωση Kytherian Research Group σε συνεργασία με την Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων (βλ. το σάιτ Mentor Shipwreck). Μεγάλο μέρος του ξύλινου σκελετού […]

Πλούσια σε χριστουγεννιάτικα έθιμα και η Πελοπόννησος με κυρίαρχα στοιχεία το ρόδι και το Χριστόψωμο. Το σπάσιμο του ροδιού: Το πρωί της Πρωτοχρονιάς, η οικογένεια πηγαίνει στην εκκλησία για τη Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου και ο νοικοκύρης κουβαλά μαζί του ένα ρόδι για να το «λειτουργήσει». Κατά την επιστροφή στο σπίτι, ο νοικοκύρης πρέπει […]

«Μέρες, που είναι, πρέπει να μυρίσει το σπίτι» έλεγαν γιαγιάδες και μαμάδες, καθώς πλησίαζαν τα Χριστούγεννα. Τα ταψιά γέμιζαν μελομακάρονα, κουραμπιέδες και όποια γλυκιά απόλαυση ταίριαζε στην εποχή. Η αλήθεια είναι ότι οι συνταγές των γλυκών του λεγόμενου δωδεκαήμερου, από τα Χριστούγεννα ως τα Φώτα, έρχονται από τα βάθη των χρόνων και η παρασκευή τους […]