
Της Μάρθα Νούσμπαουμ
Ακολουθώντας τους κρίκους μιας αλυσίδας αίματος και φανατισμού «που συνδέει τις σφαγές των μουσουλμάνων από ινδουιστές στην Ινδία του 2002, το νέο κύμα αντισημιτισμού που γεννιέται στην Ευρώπη, την ενίσχυση των ριζοσπαστικών εκδοχών του Ισλάμ μέσα στον μουσουλμανικό κόσμο και την τάση για εξίσωση του Ισλάμ με την τρομοκρατία που κυριαρχεί στην Αμερική», η Μάρθα Νούσμπαουμ συμπεραίνει: «Μια παλιά επικίνδυνη ιδέα επανακάμπτει τα τελευταία χρόνια: η θρησκευτική μισαλλοδοξία».
Η έλξη της θρησκευτικής μισαλλοδοξίας στον σύγχρονο κόσμο δεν είναι, κατά την Αμερικανίδα φιλόσοφο Δικαίου και Ηθικής, ακατανόητη. Από την αυγή του πολιτισμού η θρησκεία βοηθούσε τον άνθρωπο να αντιμετωπίσει τους φόβους της πείνας, της αγάπης και του θανάτου. Οι θρησκείες, ως ισχυρές πηγές ηθικότητας και κοινότητας, γίνονταν επίσης οχήματα για την απόδραση από την κατάσταση του αβοήθητου, στην οποία περιερχόταν ο άνθρωπος από την καταπίεση και την επιβολή των ιεραρχιών. Στον σημερινό κόσμο της βίαιης επιτάχυνσης, οι άνθρωποι έρχονται αντιμέτωποι με νέες επίφοβες εθνικές και θρησκευτικές διαφορές. Προσκολλώνται, λοιπόν, στη θρησκεία που πιστεύουν για αληθινή, εντάσσουν τον εαυτό τους σε ένα κύκλο ομοπίστων, και υποτάσσοντας κατόπιν τους άλλους, τους «αλλοθρήσκους», λησμονούν για λίγο την αδυναμία τους.
«Για την αντιμετώπιση αυτού του κατά βάση συγκινησιακού και κοινωνικού προβλήματος δεν αρκεί απλώς η νομική κωδικοποίηση, η καλή νομοθεσία ή τα Συντάγματα. Χρειάζεται να σκεφτούμε περισσότερο πώς η δημόσια ρητορική, και μαζί της η ποίηση, η μουσική και η τέχνη, θα υποστηρίξουν τον πλουραλισμό και την ανεκτικότητα».