της Φωτεινής Τσαλίκογλου

Η εικόνα της χώρας μας εκεί έξω: Ριάλιτι στην Αγγλία, καρτούν στην Αμερική, ιστορίες με ευτελείς τεμπέληδες και απατεώνες στη Γερμανία…
Εικόνες που τσαλακώνουν την περηφάνια και την αυτοεκτίμηση ενός λαού. Η εικόνα μας που πονάει και πληγώνει. Όμως ο ποιητής έλεγε: «Όπου κι αν ταξιδέψω η Ελλάδα (σ.σ.: κι όχι η εικόνα της) με πληγώνει».
Και δεν είναι μόνο οι καταγγελτικές εικόνες των ξένων που πληγώνουν, είναι και οι άλλες, οι πιο ήπιες, οι πιο συγκαταβατικές.
Άκουγα π.χ. χθες ξένους ανταποκριτές στην Αθήνα να δηλώνουν με έναν ήπιο συμπαθητικό λόγο στην τηλεόραση: «Συμπαθώ τους Έλληνες, δεν είναι η πηγή κάθε κακού», «δεν είστε δα και οι χειρότεροι μέσα στην ευρωζώνη». Άκουγα αυτόν τον καθησυχαστικό, συγκαταβατικό λόγο και δεν ήξερα ποιος είναι χειρότερος. Ο άγρια καταγγελτικός ή αυτός ο ήπια συγκαταβατικός λόγος. Ο πρώτος σε λοιδορεί, ο δεύτερος με φιλανθρωπική μεγαλοθυμία σε χτυπά συγκαταβατικά στην πλάτη. Και οι δύο σε μεταμορφώνουν σε ένα υπό κηδεμονία αποικιοκρατούμενο χαμίνι. Και γιατί όμως να πρέπει να διαλέξουμε; Ζούμε μια απίστευτη συγκυρία όπου καλούμεθα συνεχώς να επιλέγουμε ανάμεσα σε δύο απωθητικές καταστάσεις. Θυμίζει κάτι παιδικά «παράλογα» παιχνίδια όπου έπρεπε για να δοκιμάσεις τις αντοχές της αηδίας σου να απαντήσεις: «Τι προτιμάς να καταπιείς, ακρίδες ή φίδια;», «Μουρουνέλαιο ή μια γάτα ωμή;».
Δεν θέλω να διαλέξω. Δεν θέλω να διαπραγματεύομαι την εικόνα της χώρας μου ανάμεσα στην καταγγελία και στην αυτολύπηση. Θα μου πείτε, και θα έχετε δίκιο, ότι εμείς μόνοι μας συνεργήσαμε σε αυτή την εικόνα. Ποιοι όμως και πώς επιμερίζονται τις ευθύνες;
Το «όλοι μαζί» είναι μια τεράστια αποπροσανατολιστική, τρομοκρατική μπλόφα, που εξυφαίνει τρομοκρατημένους με τον εαυτό τους, έμφοβους, ακυρωμένους πολίτες. Δηλαδή το μόνο που σήμερα δεν μας χρειάζεται προκειμένου να μην ενδώσουμε στον θάνατο.
Όμως η επικέντρωση στην εικόνα που τόσο μας νοιάζει και που κάθε φορά, σε κάθε συλλαλητήριο, σε κάθε υψωμένο στην Ακρόπολη πανό, ενεργοποιείται, «τι θα πουν οι ξένοι», έρχεται σε δεύτερο πλάνο. Πιο πολύ με ενδιαφέρει η εικόνα προς τα μέσα. Πώς προσλαμβάνει αυτός ο πολυπαθής πολίτης τον εαυτό του; Η επικέντρωση στην εικόνα εκεί έξω βάζει σε δεύτερη μοίρα την εικόνα εδώ μέσα. Το μέσα μας δηλαδή.
«Μια ελιά, ένα αμπέλι, ένα καράβι», λέει ο Ελύτης, «θα έχει μείνει αν αποσυνθέσεις την Ελλάδα. Που σημαίνει: με άλλα τόσα την ξαναφτιάχνεις».
Όμως η ελιά κακοφορμισμένη, το αμπέλι έχει γεμίσει φυτοφάρμακα και χημικά, όσο για τη θάλασσα, φονικές τρικυμίες κρατούν δεμένα τα καράβια της στον όρμο.
Πολιτικές διαχείρισης και υπέρβασης αυτής της πραγματικότητας, που δεν είναι – φευ – εικόνα, καλούνται οι ιθύνοντες τούτη την ύστατη ώρα να επινοήσουν. Η Πολιτική, αν θέλει ακόμα να λογαριάζεται ως Πολιτική σε αυτόν τον τόπο, θα πρέπει να επινοήσει τρόπους να αποκαταστήσει το αμπέλι, την ελιά, τη θάλασσα. Με άλλα λόγια, να σταματήσει την ακατάσχετη αιμορραγία εμπιστοσύνης που πάει να μας καταδικάσει σε έναν γρήγορο και επώδυνο θάνατο.

Πηγή: ΤΟ ΒΗΜΑ