Το χέλι της Λίμνης Μουστού

 

Εισαγωγικό σημείωμα: Ο υγρότοπος του Μουστού είναι σημαντικός για όλη την ευρύτερη περιοχή του Δήμου Βόρειας Κυνουρίας, εκτός από τα διάφορα είδη χλωρίδας, παρουσιάζει και σπάνια πανίδα, ένα είδος της οποίας αποτελεί το περίφημο χέλι (ψάρι), που έχει αρχίσει πλέον να σπανίζει. Έχει ταξινομηθεί ως σοβαρά απειλούμενο είδος στον κόκκινο κατάλογο της Διεθνούς Ένωσης για τη Διατήρηση της Φύσης και των Φυσικών Πόρων (IUCN) και από το 2007 αποτελεί αντικείμενο ευρωπαϊκού σχεδίου αποκατάστασης.

Χέλι, λατινική ονομασίαAnguillaanguilla

Η επιστήμη του 20ού αιώνα, η οποία καταφέρνει να στέλνει διαστημικά λεωφορεία στον Άρη και να μελετά υποθαλάσσια ηφαίστεια, δεν είναι σε θέση να δώσει την απάντηση στο ερώτημα: Που πάνε και χάνονται τα χέλια? Όλες οι προσπάθειες να μάθουμε λεπτομέρειες από αυτά τα μυστηριώδη ψάρια απέτυχαν παταγωδώς.

Ανήκει στην οικογένεια των εγχελίδων και έχει σώμα φιδιού, στρογγυλωπό και πού μακρύ, που το μήκος του μπορεί να φτάνει το 1,50 μ. και με βάρος 5-7 κιλά. Το δέρμα του είναι πολύ ανθεκτικό, τόσο ώστε, αν του κάνουμε μια μικρή τομή στη βάση της κεφαλής μπορούμε σιγά- σιγά να το τραβήξουμε. Το κεφάλι είναι μικρό με βραγχιακά ανοίγματα πολύ λεπτά. Το χέλι είναι εφοδιασμένο με στηθαία πτερύγια, ενώ λείπουν τα κοιλιακά. Το ραχιαίο πτερύγιο και το εδρικό σκεπάζουν το σώμα και ενώνονται σε ένα ψευδο ουριαίο πτερύγιο. Η κοιλιά του έχει χρώμα γκρι -πράσινο, καμιά φορά καφέ, άλλες φορές μαύρο, άσπρο, κιτρινωπό, ή ανοιχτό γκρι, ανάλογα με τις περιοχές όπου κατοικεί. Είναι πολύ αδηφάγο, τρέφεται με όλους τους ζωντανούς και μη οργανισμούς, αλλά τσιμπάει στους φρέσκους, όπως μικρά ψάρια, βατράχια κλπ.· Κοντά στις πόλεις τρέφεται και με σκουπίδια. Η αναπαραγωγή γίνεται στη θάλασσα όπου κάθε θηλυκό γεννά πάνω από ένα εκατομμύριο αυγά. Οι νύμφες είναι διαφανείς, έχουν σχήμα φύλλου, (λεπτοκέφαλοι) και έτσι παραμένουν για πολύ καιρό, πάνω από τρία χρόνια, και παίρνουν την ερπετοειδή μορφή μόνο όταν πλησιάζουν στις εκβολές των ποταμών. Σε αυτό το στάδιο ονομάζονται τυφλά και έχουν μήκος σχεδόν 7 εκατ. Ένα μέρος των χελιών μπαίνει στα ρεύματα του γλυκού νερού και κατανέμονται στους ποταμούς, στις λίμνες και στους βάλτους, μεγαλώνοντας αρκετά γρήγορα. Τα θηλυκά γίνονται πιο μεγάλα από τα αρσενικά. Το άλλο μέρος των χελιών σταματά στις εκβολές των ποταμών και στις λιμνοθάλασσες όπου και μεγαλώνουν. Έπειτα από μια περίοδο, λίγο ή πολύ μεγάλη, μερικές φορές για πολλά χρόνια, αρσενικά και θηλυκά ενώνονται, αφού ωριμάσουν σεξουαλικά, και αρχίζουν το ταξίδι τους, που διαρκεί αρκετούς μήνες προς τον Ατλαντικό ωκεανό, μέχρι να φτάσουν στη θάλασσα των Σαργάσσων, βορειοανατολικά των Αντιλλών.