Από τους Μπλε Κάδους στην Ανακύκλωση


Ανθρωποι και μηχανές κατευθύνονται στο «φρέσκο» φορτίο, ξεχωρίζουν και μετακινούν τα πεσμένα στο έδαφος αντικείμενα, με ιδιαίτερη επιμέλεια. Βλέποντας την ένταση της εργασίας θα μπορούσε να πει κανείς ότι πρόκειται για κάτι πολύτιμο, αν δεν γνωρίζαμε ήδη ότι είναι απλώς σκουπίδια. Αυτό που βλέπουμε όμως δεν είναι τόσο απλό, δεν είναι σκουπιδότοπος, αν και θα μπορούσαμε να το υποθέσουμε εξαιτίας της δυσοσμίας. Οχι τόσο έντονης όσο σε μια χωματερή, αλλά εξίσου χαρακτηριστικής.


«Κανονικά δεν θα έπρεπε να μυρίζει καθόλου, αν οι πολίτες έριχναν μέσα στους μπλε κάδους μόνο τις ανακυκλώσιμες συσκευασίες. Η μυρωδιά αποδεικνύει ότι μαζί με τα ανακυκλώσιμα έχουν απορριφθεί και άλλα οικιακά απόβλητα, δηλαδή ότι είναι αρκετοί εκείνοι που δεν έχουν εξοικειωθεί με την ιδέα της ανακύκλωσης, δεν ξέρουν τη χρήση των μπλε κάδων ή απλώς αδιαφορούν. Περίπου το 30%-35% των υλικών που εντοπίζονται στους μπλε κάδους δεν θα έπρεπε να βρίσκεται εκεί, εξηγεί ο υπεύθυνος της μονάδας διαλογής ανακυκλώσιμων υλικών της Ελευσίνας κ. Αχιλλέας Γκούγκος, ο οποίος μας ξεναγεί στο εργοστάσιο, τονίζοντας ότι το ποσοστό των σύμμεικτων απορριμμάτων έχει μειωθεί αισθητά τα τελευταία χρόνια.


Το περιεχόμενο των μπλε κάδων φθάνει στον χώρο διαλογής με ειδικά απορριμματοφόρα των δήμων, που έχουν παραχωρηθεί από την Ελληνική Εταιρεία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης (ΕΕΑΑ) ειδικά γι’ αυτό τον σκοπό. Αφού ζυγιστούν, ξεφορτώνονται απευθείας μέσα στον χώρο του εργοστασίου, που λειτουργεί σε δύο βάρδιες, ωστόσο οι δήμοι μπορούν να ξεφορτώνουν όλο το 24ωρο. Στην αρχή υπάλληλοι του εργοστασίου ξεχωρίζουν με το χέρι τα μεγάλα ανακυκλώσιμα υλικά, όπως χαρτόκουτα, ενώ τα υπόλοιπα φορτώνονται σε ειδικό «μύλο» ο οποίος ανοίγει τις σακούλες και σπάει τα μεγάλα κομμάτια. Από εκεί τα υλικά μέσω ιμάντα μεταφέρονται στα μηχανήματα διαλογής τα οποία ξεχωρίζουν τις συσκευασίες με βάση το μέγεθος, το βάρος, τη μοριακή δομή. Το τελικό στάδιο διαλογής γίνεται με το χέρι από εργαζομένους του κέντρου. Τα υλικά πακετάρονται σε αριθμημένα δέματα και είναι πλέον έτοιμα να πάρουν τον δρόμο για τα εργοστάσιο ανακύκλωσης. Η λειτουργία των κέντρων διαλογής γίνεται από ιδιωτικές εταιρείες κατόπιν διαγωνισμού, ενώ στελέχη της ΕΕΑΑ βρίσκονται σε αυτά προκειμένου να επιβλέπουν τη διαδικασία και αν τα υλικά τελικά διατίθενται για ανακύκλωση. Ο εποπτεύων φορέας είναι το ΥΠΕΚΑ, ενώ η χρηματοδότηση γίνεται από τις εταιρείες που παράγουν ανακυκλώσιμες συσκευασίες (υπόχρεες του συστήματος), όπως αυτό ορίζεται στη σχετική νομοθεσία.


Οπως περιγράφει στην «Κ» ο κ. Γιάννης Ραζής, γενικός διευθυντής της ΕΕΑΑ, η ανακύκλωση έχει πολλαπλά περιβαλλοντικά και κοινωνικά οφέλη.


Πολλαπλά τα οφέλη


«Ως ανώτερη μέθοδος διαχείρισης απορριμμάτων ευλόγως συνιστά πηγή επιπλέον κόστους για τους εμπλεκόμενους φορείς. Συνεπώς η μαζική και οργανωμένη ανακύκλωση συσκευασιών, π.χ. από όλα τα νοικοκυριά ενός δήμου, μπορεί να έχει θετικό οικονομικό αποτέλεσμα. Γι’ αυτό τον λόγο το νομικό πλαίσιο προβλέπει την υποχρέωση των εμπλεκόμενων φορέων να οργανώσουν μηχανισμό συγκέντρωσης των απαιτούμενων πόρων από παραγωγούς και εισαγωγείς συσκευασμένων προϊόντων. Ειδικά όσον αφορά τους ΟΤΑ, κυρίως μετά την ισχύ του νόμου 3854/2010 που προβλέπει ότι κάθε δήμος θα πρέπει να χρεώνεται για το κόστος χρήσης των χώρων ταφής (τελικής διάθεσης) με βάση τις ποσότητες των απορριμμάτων του, η ανακύκλωση αποτελεί εξαιρετικό εργαλείο για να εξοικονομηθούν οι δαπάνες αυτές. Δηλαδή κάθε τόνος συσκευασιών που ανακυκλώνεται απαλλάσσει τον δήμο από το κόστος του ΧΥΤΑ (για την Αττική το κόστος αυτό ορίστηκε στα 45 ευρώ ανά τόνο)», τονίζει ο κ. Ραζής.


Παρά την οικονομική κρίση, όπως αναφέρει ο κ. Ραζής, τα αποτελέσματα της ανακύκλωσης για το 2011 αναμένεται να είναι στα ίδια επίπεδα με του 2010. Ενας ακόμα παράγοντας που απασχολεί τους αρμόδιους φορείς είναι οι ρακοσυλλέκτες, που αφαιρούν ανακυκλώσιμα υλικά μέσα από τους μπλε κάδους. «Η δράση των ρακοσυλλεκτών δεν αποτελεί νέο φαινόμενο για την Ελλάδα. Παρ’ όλα αυτά, είναι αλήθεια ότι λόγω της δύσκολης οικονομικής συγκυρίας, ο αριθμός τους έχει αυξηθεί σημαντικά», αναφέρει.


Πού καταλήγει το κουτάκι του αναψυκτικού που πετάμε στα σκουπίδια μετά τη χρήση του; Συνήθως πηγαίνει στον κάδο σκουπιδιών μαζί με τα υπόλοιπα απορρίμματα, από εκεί με το απορριμματοφόρο καταλήγει σε κάποια χωματερή, όπου θάβεται μαζί με τόνους σκουπιδιών πάσης φύσεως. Υπάρχει όμως και εναλλακτική διαδρομή σε περίπτωση που το ίδιο κουτάκι δεν πεταχτεί στον κοινό κάδο απορριμμάτων, αλλά στην ανακύκλωση. Το μόνο που απαιτείται γι’ αυτό είναι αρχικά οι ανακυκλώσιμες συσκευασίες να συγκεντρώνονται ξεχωριστά από τα υπόλοιπα σκουπίδια μέσα στο σπίτι και στη συνέχεια να πετιούνται στον ειδικό μπλε κάδο.


Καθώς περισσότεροι από 110.000 μπλε κάδοι έχουν τοποθετηθεί κοντά στους συμβατικούς, συνήθως υπάρχει έστω ένα σημείο για ανακυκλώσιμα υλικά συσκευασιών στις περισσότερες γειτονιές της Ελλάδας. Περίπου 8 εκατομμύρια Ελληνες έχουν κοντά στο σπίτι τους έναν μπλε κάδο, υποστηρίζει η Ελληνική Εταιρεία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης (ΕΕΑΑ). Οι συγκεκριμένοι κάδοι αδειάζονται από ειδικά οχήματα τα οποία έχουν παραχωρηθεί στους δήμους από την ΕΕΑΑ. Περίπου 360 ειδικά οχήματα συλλογής ανακυκλώσιμων κυκλοφορούν στους ελληνικούς δρόμους και αδειάζουν τους μπλε κάδους ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Τα φορτία των οχημάτων αδειάζουν στα 28 κέντρα διαλογής ανακυκλώσιμων, που λειτουργούν σε όλη τη χώρα. Σύμφωνα με την ΕΕΑΑ, για το έτος 2010 (δεν έχουν ανακοινωθεί ακόμα τα στοιχεία του 2011) επτά στους δέκα ΟΤΑ σε όλη τη χώρα είναι συμβεβλημένοι με το σύστημα της Εταιρείας Αξιοποίησης Ανακύκλωσης, με την οποία συνεργάζονται επίσης περισσότερες από 1.650 επιχειρήσεις διαφόρων κλάδων. Παρά το γεγονός ότι το 2010, επισημαίνει η ΕΕΑΑ, η εμπορική δραστηριότητα ήταν μειωμένη, η ανακύκλωση αυξήθηκε κατά 6% όσον αφορά τους μπλε κάδους, μέσω των οποίων περίπου 183.298 τόνοι συσκευασιών ανακυκλώθηκαν.


Επιπλέον, ανακυκλώθηκαν 232.607 τόνοι συσκευασιών βιομηχανικών και εμπορικών αποβλήτων (συνολικά, 415.905 τόνοι συσκευασιών). Αν στον αριθμό αυτόν προσθέσουμε και τους 95.000 τόνους χαρτιού εντύπων που οδηγήθηκαν επίσης στην ανακύκλωση, μπορούμε να πούμε ότι το 2010 συνολικά 511.000 τόνοι υλικών ξαναμπήκαν σε χρήση αντί να σαπίζουν σε κάποια χωματερή μολύνοντας το περιβάλλον.


Με αυτόν τον τρόπο, όπως επισημαίνει η ΕΕΑΑ, αποφεύχθηκε η εκπομπή στην ατμόσφαιρα περίπου 650.000 τόνων ισοδύναμου διοξειδίου του άνθρακα. Εξοικονομήθηκαν περίπου 2 δισ. Kwh, που αντιστοιχούν στο 3% της ετήσιας κατανάλωσης ρεύματος της χώρας. Με λίγα λόγια, ο αέρας που αναπνέουμε είναι πιο καθαρός επειδή μερίδα των πολιτών επιλέγει την ανακύκλωση. Με τον ίδιο τρόπο επιτυγχάνεται η διάσωση δασών, ορυκτού πλούτου, ρεύματος. Δημιουργούνται θέσεις εργασίας, «μικραίνουν» οι χωματερές και το περιβάλλον μας παραμένει περισσότερο βιώσιμο.


Η ανακύκλωση ήταν και παραμένει ο πιο απλός και καθημερινός τρόπος, ώστε ο καθένας να έχει τη δυνατότητα να αισθανθεί ότι συμμετέχει έμπρακτα και ουσιαστικά στην προσπάθεια σωτηρίας του πλανήτη μας.


(από εφημερίδα “Καθημερινή”)