Μήπως η χρεωκοπία είναι αναπόφευκτη;


Του Γιάννη Σμουρδιά


Φανταστείτε μία στέρνα με νερό. Το πηγάδι έχει στερέψει και δεν την τροφοδοτεί με καινούργιο. Παρόλα αυτά , ο ιδιοκτήτης εξακολουθεί να ποτίζει τις καλλιέργειες που συντηρεί σε μία έκταση 10 στρεμμάτων. Ένα πρωί εμφανίζεται ο γείτονας.Έχει και αυτός φυτέψει 10 στρέμματα πατάτας , αλλά του αχρηστεύτηκε η γεώτρηση. Ο γείτονας λοιπόν παρακαλεί το ιδιοκτήτη να του δώσει νερό από τη στέρνα και του προσφέρει 10.000 ευρώ, αλλά με τον όρο ότι θα έχει προτεραιότητα στο νερό. Ο ιδιοκτήτης δελεάζεται και συμφωνεί. Αποτέλεσμα; Η στέρνα αδειάζει στο μισό χρόνο από αυτόν που είχε αρχικά υπολογιστεί και οι καλλιέργειες του ιδιοκτήτη της καταστρέφονται.


Αν αντικαταστήσουμε την λέξη «νερό» με το «ΑΕΠ» μίας χώρας και την λέξη «χωράφι» με τη λέξη χρέος για σκεφτείτε με ποια λέξη θα περιγράφαμε το «στέγνωμα» της στέρνας; Με την λέξη «χρεωκοπία»!!! Δυστυχώς αυτή είναι η αναπόφευκτη πορεία της χώρας από την κρίση χρέους αν δεν βρεθεί τρόπος για να αυξηθεί η ποσότητα νερού δηλαδή αν δεν αυξηθεί το ΑΕΠ της χώρας. Η ύφεση , που θα συνεχιστεί και το 2013 (σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες εκτιμήσεις της τρόικα) οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στην ανατροπή όλων των παραδοχών στις οποίες έχει βασιστεί το Μνημόνιο ΙΙ . Έτσι ,για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα σε υφεσιακό περιβάλλον η ελληνική κυβέρνηση θα έχει να επιλέξει :


είτε να προχωρήσει σε νέα εσωτερική υποτίμηση (μείωση δαπανών και αύξηση φορολογικών εσόδων) που οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε εξαθλίωση την συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού της χώρας με παράλληλη εξαφάνιση της μεσαίας τάξης .


-είτε να κηρύξει στάση πληρωμών.


Δηλαδή , το «κακό και το χειρότερο» αφορούν μόνο στο χρόνο και στις συνθήκες που η –τότε –ελληνική Κυβέρνηση θα αναφωνήσει : «Δυστυχώς Επτωχεύσαμε»


Η πορεία της ελληνικής οικονομίας από το 2010 μέχρι σήμερα αποδεικνύει ότι όλα αυτά περιγράφουν όχι μόνο την οικονομική πραγματικότητα αλλά και την υπόσταση της χώρας. Αψευδής μάρτυς τα στατιστικά στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν και που οδήγησαν στον σημερινό πολιτικό αδιέξοδο. Τα οριστικοποιημένα στοιχεία της Στατιστικής Αρχής που αφορούν την περίοδο 2005-2010 εμφανίζουν ότι :


-Το 2007 το ΑΕΠ σε τρέχουσες τιμές ήταν περίπου 222,7 δις. και το χρέος 239,3 δις. (107% του ΑΕΠ)


– το 2008 (τελευταία χρονιά πριν η ύφεση ) το ΑΕΠ ήταν 232,9 δις. και το χρέος 263,1 δις (113%)


-το 2009 (πρώτη χρονιά ύφεσης) το ΑΕΠ ήταν 231,6 δις. και το χρέος 299,5 δις. (129%)


– το 2010 το ΑΕΠ περιορίστηκε στα 227,3 δις. και το χρέος αυξήθηκε στα 329,3 δις. (144%) του ΑΕΠ.


Αν διαβάσουμε πίσω από τους αριθμούς θα διαπιστώσουμε ότι σε απόλυτους αριθμούς ενώ η αύξηση του χρέους μεταξύ 2008 και 2010 ήταν 25% , η αύξηση του χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ ήταν 27,4%. Που οφείλεται η διαφορά αυτή; Στην μείωση του ΑΕΠ. Δηλαδή από μόνη της η ύφεση αρκεί για να εμφανίσει το χρέος (ως ποσοστό του ΑΕΠ) αυξημένο. Σύμφωνα με υπολογισμούς , το 2011 ακόμα και αν το ποσό του χρέους παρέμεινε σταθερό στα επίπεδα του 2010 , η ύφεση κατά 6,8% , θα είχε ως συνέπεια το χρέος να εμφανίζεται αυξημένο ως ποσοστό του ΑΕΠ .


Αναλογιστείτε τι σημαίνει για την ελληνική οικονομία η ύφεση κατά 5% το 2012 και κατά 2% το 2013 με ταυτόχρονη αύξηση και του χρέους ως απόλυτου αριθμού (σ.σ. με την δανειακή σύμβαση η τρόικα δεν χαρίζει τα χρήματα αλλά τα δανείζει). Στην περίπτωση μάλιστα που η ύφεση διαρκέσει έως το 2015 τότε ο βαθμός δυσκολίας στη λύση του προβλήματος θα είναι αντίστοιχος με εκείνο του «τετραγωνισμού του κύκλου», αφού οι ρυθμοί ανάπτυξης που θα πρέπει να επιτευχθούν μέχρι το 2020 είναι πρακτικά ανέφικτοί.


Δυστυχώς , η χώρα έχει μπει σε ένα παιγνίδι αριθμών το οποίο όμως παίζουν για λογαριασμό της , κάποιοι τρίτοι με άγνωστες προθέσεις και κίνητρα. Τα οικονομικά μεγέθη που επηρεάζουν τις αποφάσεις , σε πολιτικό επίπεδο διαμορφώνονται πλέον από την Τρόικα η οποία μπορεί να τα προσαρμόζει στις δικές της προτεραιότητες. Ήδη , τις συνέπειες τις γνωρίσαμε το τελευταίο εννεάμηνο με τις συνεχείς αναθεωρήσεις -προς τα κάτω- στο ρυθμό μεταβολής του ΑΕΠ. Το πιο πρόσφατο παράδειγμα είναι ότι μετά την πτώση του ΑΕΠ κατά 6,8% το 2011, ηΤρόικα αλλάζει την πρόβλεψή της για την πτώση του ΑΕΠ το 2012 στο -5,0%, ( σ.σ οι προβλέψεις που είχε κάνει το προηγούμενο εννεάμηνο ήταν : -3,9% τον Ιαν.’12, -3,0% τον Δεκ.’11 , -2,8% τον Σεπτ.’11 και -0,5% τον Ιούν.’11.) Επιπλέον, η Τρόικα εκτιμά τώρα ότι αύξηση του ΑΕΠ θα είναι αρνητική και το 2013.


Δεδομένου ότι στην τρέχουσα περίοδο οι προβλέψεις της Τρόικα για την Ελλάδα θεωρούνται ως οι μόνες αξιόπιστες, είναι σε μεγάλο βαθμό αυτοπραγματοποιούμενες,το πολιτικό σύστημα –μηδέ και της Αριστεράς εξαιρουμένης- έχει εγκλωβιστεί σε ένα παιγνίδι οι κανόνες του οποίου όχι μόνο δεν είναι προκαθορισμένοι αλλά η «αντίπαλη» πλευρά έχει την πολυτέλεια να τους αλλάζει όποια ώρα και στιγμή επιθυμεί. Το ακόμα χειρότερο είναι ότι τα κίνητρα των αντιπάλων είναι αμφιλεγόμενα και σίγουρα δεν ταυτίζονται ούτε μεταξύ τους ούτε φυσικά με εκείνα των αντιπάλων. Αλλά και το «βραβείο» δεν είναι ενιαίο. Για τους μεν είναι το «πολιτικό και το οικονομικό κέρδος» και για του δε η «επιβίωση». Μπορεί άραγε κανείς να στοιχηματίσει σε αυτό το «παιγνίδι» υπέρ της Ελλάδας;