Η ανάθεση απευθείας τεχνικών έργων είναι επιτρεπτή βάσει των διατάξεων του άρθρου 28 του Ν.3669/08 (το άρθρο αυτό αποτελεί κωδικοποίηση των διατάξεων του άρθρου 83 του Ν.2362/95 και του άρθρου 4 παρ.2γ του Ν.1418/84). Αποτελεί εξαιρετική διαδικασία και επιτρέπεται σε ειδικές περιπτώσεις. Το καθεστώς αυτό μεταβλήθηκε, λόγω της τροποποίησης του άρθρου 28 του Ν.3669/08 από το άρθρο 35 του Ν.4053/12.

Για να γίνουν αντιληπτές οι μεταβολές που επήλθαν θα εξετάσουμε συγκριτικά το προϋπάρχον με το νέο καθεστώς:

Α)Προηγούμενο καθεστώς σχετικά με την απευθείας ανάθεση τεχνικών έργων.

α) Όταν συντρέχουν οι προϋποθέσεις των διατάξεων της παραγράφου 1 του άρθρου 83 του ν. 2362/1995 (ΦΕΚ 247 Α΄), όπως κάθε φορά ισχύουν.
β) Όταν πρόκειται για υπόθεση που αφορά σε απόρ­ρητα του κράτους. Ο χαρακτηρισμός ως κρατικού απορρήτου δίδεται ύστερα από απόφαση του Πρωθυ­πουργού.
γ) Σε ειδικές περιπτώσεις, όπως

• σε περίπτωση θεο­μηνίας, 
  
• σοβαρού επικείμενου κινδύνου, 
  
• μοναδικότητας του κατασκευαστή, 
  
• συνέχισης εργασιών ύστερα από έκπτωση του αναδόχου ή διάλυσης της εργολαβικής σύμβασης, 
  
• όταν πρόκειται για ερευνητικές εργασίες ή εργασίες δοκιμαστικές εφαρμογής νέων τεχνολογιών ή για έργα ειδικής φύσης, εφόσον χαρακτηριστούν έτσι με απόφαση του φορέα κατασκευής του έργου, που εκδί­δεται ύστερα από γνώμη του Τεχνικού Συμβουλίου.

δ) Όταν πρόκειται για την κατασκευή έργων Οργανι­σμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α΄ βαθμίδας από κατασκευαστικές επιχειρήσεις των Ο.Τ.Α. εγγεγραμ­μένες στο μητρώο του άρθρου 92 του παρόντος και με τις ειδικότερες προϋποθέσεις και τους όρους που προβλέπονται από το άρθρο 10 του π.δ. 171/1987 ( ΦΕΚ 84 Α΄). Οι προϋποθέσεις και οι όροι αυτοί μπορεί να τρο­ποποιούνται με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται με πρόταση των Υπουργών Εσωτερικών και Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημόσιων Έργων.

ε) Όταν πρόκειται για την κατασκευή μικρών έργων και εργασιών συντήρησης, που η προϋπολογιζόμενη δαπάνη τους δεν υπερβαίνει ορισμένα ποσά που καθο­ρίζονται γενικά ή κατά φορείς ή κατηγορίες έργων με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημόσιων Έργων.

Β)Νέο καθεστώς σχετικά με την απευθείας ανάθεση τεχνικών έργων(μετά τη τροποποίηση του άρθρου 28 του Ν.3669/08 από τη παρ.1 του άρθρου 35 του Ν.4053/12).

α) Όταν πρόκειται για σύμβαση έργου που υπάγεται στο άρθρο 118. Η σύμβαση χαρακτηρίζεται ως απόρρητη με απόφαση του Πρωθυπουργού.
β) Όταν συντρέχουν οι προϋποθέσεις των άρθρων 57 παράγραφος 1, 124 και 125.»

Όπως προκύπτει από τις προηγούμενες και τις ισχύουσες διατάξεις περιορίζεται η δυνατότητα απευθείας ανάθεσης στις 2 περιπτώσεις του άρθρου 35, όπως διαμορφώθηκε μετά τη τροποποίησή του.

Αναθέσεις με άλλες διατάξεις, εφόσον αυτές είναι ενσωματωμένες στη κωδικοποίηση του Ν.3669/08, όπως η διάταξη του άρθρου 83 του Ν.2362/95, και δεν αναφέρονται αυτοτελώς στο άρθρο 28 του Ν.3669/08, όπως διαμορφώθηκε, αυτομάτως καταργούνται.
Αρκετές από τις περιπτώσεις που καταργήθηκαν ενσωματώθηκαν στις δύο νέες παραγράφους της νέας διάταξης (το απόρρητο και οι ειδικές περιπτώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 57 π.1, στο άρθρο 124 και στο άρθρο 125 του Ν.3669/08)

Γ)Ποια έργα των ΟΤΑ αφορούσε η διάταξη που ίσχυε με το προηγούμενο καθεστώς, για τις περιπτώσεις των οποίων επέτρεπε την απευθείας ανάθεση και με το νέο καθεστώς καταργήθηκε αυτή η δυνατότητα:

•  Μικρά έργα προϋπολογισμού έως 2.000.000 δρχ (5.869,41 ευρώ) του άρθρου 15 του ΠΔ 171/87.
  
•  Αντίστοιχα, έργα για την άμεση αποκατάσταση απρόβλεπτων ζημιών σε δρόμους και σε δίκτυα ύδρευσης, άρδευσης, αποχέτευσης και φωτισμού που ανατίθενται απ’ευθείας από το Δήμαρχο (άρθρο 158, π.4, περ.β’ του ΔΚΚ). Για τη συγκεκριμένη περίπτωση καθώς και για τη δυνατότητα που δίνει το άρθρο 72, παρ.1δ (κατεπείγουσες περιπτώσεις) κρατάμε μία επιφύλαξη. Η κατάργηση των περιπτώσεων αυτών δημιουργεί σοβαρά προβλήματα αντιμετώπισης ειδικών καταστάσεων και πρέπει να διευκρινιστεί από το Υπουργείο Εσωτερικών η ισχύς των ειδικών αυτών διατάξεων
  
•  Έργα προϋπολογισμού μέχρι 10.271,46 ευρώ (για τους Δήμους Αθήνας, Πειραιά, Θεσσαλονίκης έως 14.673,51 ευρώ).

Απευθείας αναθέσεις με βάση το άρθρο 83, παρ.3α του Ν.2362/95

Δ)Ποιες περιπτώσεις δεν θίγονται από τη τροποποίηση της διάταξης.

Αναφέρονται κυρίως περιπτώσεις που προβλέπονται, μεταξύ άλλων , από το κοινοτικό δίκαιο.

•  Αναθέσεις στη περίπτωση αυξομείωσης εργασιών ή νέες εργασίες της ίδιας εργολαβίας (άρθρο 57, π.1 του Ν.3669/08).
  
•  Αναθέσεις με διαπραγμάτευση αφού έχει προηγηθεί δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού (άρθρο 124 του Ν.3669/08). Αφορά τις περιπτώσεις όπου οι προσφορές που έχουν υποβληθεί, κατά την ανοικτή ή κλειστή διαδικασία, έχουν κριθεί μη κανονικές ή απαράδεκτες, οπότε οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να προσφύγουν στη διαδικασία της ανάθεσης με διαπραγμάτευση.
  
•  Αναθέσεις με διαπραγμάτευση χωρίς να έχει προηγηθεί δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού (άρθρο 125, Ν.3669/08). Αφορά ειδικότερες περιπτώσεις, όπως: 

(α) εάν δεν υποβλήθηκε καμία προσφορά ή καμία από τις υποβληθείσες προσφορές δεν κρίνεται κατάλληλη, ή εάν δεν υπάρχει κανείς υποψήφιος,
(β) εάν για καλλιτεχνικούς, τεχνικούς λόγους η σύμβαση μπορεί να ανατεθεί σε συγκεκριμένο οικονομικό φορέα,
(γ) εάν για λόγους προστασίας αποκλειστικών δικαιωμάτων επίσης πρέπει να ανατεθεί σε συγκεκριμένο φορέα,
(δ) εάν για κατεπείγουσες περιπτώσεις δεν μπορούν να τηρηθούν οι προθεσμίες,
(ε) εάν πρόκειται για συμπληρωματικά έργα, τα οποία δεν μπορούν να ανατεθούν σε άλλο ανάδοχο,

(στ) όταν πρόκειται να ανατεθούν νέα έργα, τα οποία είναι επανάληψη παρόμοιων έργων που ανατέθηκαν στον αρχικό ανάδοχο.

Eδώ η σχετική απόφαση από το ΔΣ  του Δήμου Βόρειας Κυνουρίας περί  Ανάθεσης  με διαπραγμάτευση, χωρίς να έχει προηγηθεί δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού (άρθρο 125, Ν.3669/08) για την επισκευή του Λιμανιού Παραλίου Άστρους. http://et.diavgeia.gov.gr/f/dimosboriaskinourias/ada/Β4ΛΓΩ9Ψ-ΩΜ8  

Πολύ φοβούμαστε πώς με τη συγκεκριμένη διαδικασία και απόφαση δυναμιτίζεται συνολικά το έργο επισκευής και διαμόρφωσης του Λιμανιού Παραλίου Άστρους και αντί για επίσπευση κατασκευής, το πιο πιθανό είναι να έχουμε μπλοκάρισμα λόγω μη τήρησης της διαδικασίας ανάθεσης.

Nίκος Δασκολιάς