Το ρόλο του συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης RASFF , αναφορικά με την ασφάλεια τροφίμων και ζωοτροφών, αναδεικνύει έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία δημοσιεύθηκε στις 20 Ιουλίου 2012.
Όπως σημειώνει σχετικά πολλοί κίνδυνοι για την ασφάλεια των τροφίμων έχουν αποφευχθεί ή μειωθεί , ενώ οι έλεγχοι ασφαλείας εξασφαλίζουν την ασφάλεια των τροφίμων. Το σύστημα RASFF διαδραματίζει βασικό ρόλο στην εξασφάλιση της ασφάλειας «από το αγρόκτημα έως στο τραπέζι» με την ενεργοποίηση ταχείας αντίδρασης, όταν εντοπισθεί σχετικός κίνδυνος με στόχο την προστασία της υγείας των πολιτών της Ε.Ε.
Όπως αναφέρεται στην έκθεση το 2011 υποβλήθηκαν 9.157 κοινοποιήσεις στο RASFF σχετικά με περιπτώσεις μη συμμόρφωσης με τη νομοθεσία της ΕΕ για τα τρόφιμα, από τις οποίες οι 617 αφορούσαν σοβαρούς κινδύνους.
Οι περισσότερες από τις κοινοποιήσεις αφορούσαν τη συνέχεια που δόθηκε (5.345) ενώ οι υπόλοιπες ήταν νέες (3.812) κοινοποιήσεις. Από τις 3812 νέες κοινοποιήσεις: 3.139 αφορούσαν τρόφιμα, 361 αφορούσαν ζωοτροφές και 312 αφορούσαν υλικά που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα. Ορισμένα από τα πλέον αναφερόμενα ζητήματα ήταν: αφλατοξίνες στις ζωοτροφές, αποξηραμένα φρούτα και καρποί και διαφυγή χημικών ουσιών από σκεύη κουζίνας από την Κίνα.
Επιπλέον το RASFF βοήθησε στην αντιμετώπιση και τον περιορισμό αρκετά σοβαρών τροφιμογενών επιδημικών εξάρσεων τα τελευταία χρόνια, όπως οι κρίσεις των διοξινών και του E. coli. Το 2011, το διαδραμάτισε βασικό ρόλο στη διαχείριση δύο σημαντικών συμβάντων όσον αφορά την ασφάλεια των τροφίμων: της Fukushima και του E. coli.
Η κρίση του E. coli ήταν μία από τις σοβαρότερες τροφιμογενείς επιδημικές εκρήξεις στην ιστορία της ΕΕ με περισσότερα από 50 θύματα, κυρίως στη Γερμανία. Μια ειδική ομάδα εμπειρογνωμόνων εργάστηκε νυχθημερόν για να προσδιορίσει την πηγή της επιδημικής έκρηξης, για να διευκολύνει την ταχεία ανταλλαγή πληροφοριών που επέτρεψε στις αρχές για την ασφάλεια των τροφίμων να ανταποκριθούν αποτελεσματικά και να περιορίσουν τις επιπτώσεις στην υγεία και τον οικονομικό αντίκτυπο της κρίσης.
Το ατύχημα της Fukushima: μετά την απελευθέρωση ραδιενέργειας από το πυρηνικό εργοστάσιο Daiichi στη Fukushima τον Μάρτιο του 2011, η Επιτροπή ζήτησε από τα κράτη μέλη της ΕΕ, μέσω του RASFF, να αναλύσουν τα επίπεδα ραδιενέργειας στις ζωοτροφές και τα τρόφιμα που εισάγονται από την Ιαπωνία. Η Επιτροπή ενέκρινε μέτρο προφύλαξης που απαιτεί ελέγχους πριν από την εξαγωγή που πρέπει να πραγματοποιούνται από τις αρχές της Ιαπωνίας σε όλες τις ζωοτροφές και τα τρόφιμα που εξάγονται από την προσβεβλημένη ζώνη, σε συνδυασμό με δειγματοληπτικούς ελέγχους στο σημείο εισόδου. Τα μέτρα εξασφάλισαν πολύ υψηλό επίπεδο προστασίας της δημόσιας υγείας. Το σύστημα RASFF αποδείχτηκε απαραίτητο για την αποτελεσματική και ταχεία επικοινωνία με τα κράτη μέλη σχετικά με την εξέλιξη της κατάστασης, τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν και τα αποτελέσματα των ελέγχων. Τα μέτρα εξακολουθούν να ισχύουν το 2012 και επανεξετάζονται τακτικά.
Αναφερόμενος στο θέμα ο αρμόδιος για την πολιτική σε θέματα υγείας και καταναλωτών επίτροπος, John Dalli, δήλωσε ανάμεσα σε άλλα ότι : «Οι ευρωπαίοι καταναλωτές έχουν τα πιο υψηλά πρότυπα ασφάλειας των τροφίμων στον κόσμο. Το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές είναι ένα βασικό εργαλείο που επιτρέπει τον εντοπισμό και την αποτροπή των κινδύνων από την ευρωπαϊκή αγορά. Το σύστημα RASFF ενισχύει την εμπιστοσύνη των καταναλωτών μας στο σύστημά μας για την ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών. Το 2011 αντιμετωπίσαμε ορισμένες σημαντικές κρίσεις, όπως τις επιπτώσεις του πυρηνικού ατυχήματος στη Fukushima, την κρίση των διοξινών και του E. coli. Η ΕΕ κατόρθωσε να τις αντιμετωπίσει και τα διδάγματα που έχουμε όλοι μας αντλήσει θα αποτελέσουν αναμφίβολα οδηγούς για να ενεργήσουμε ακόμα καλύτερα στο μέλλον».