Στη μετακύλιση του κόστους της σίτισης των παιδιών στους γονείς που επιχειρείται μετά την τροποποίηση του προγράμματος του ΕΣΠΑ για τους παιδικούς σταθμούς, αντιδρά με πόρισμα του ο Συνήγορος του Πολίτη. Σ΄ επιστολή του προς το υπουργείο Εργασίας ο Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη για τα Δικαιώματα του Παιδιού κ. Γιώργος Μόσχος ζητεί να μάθει αν υφίσταται θέμα θέσπισης ορίων συμμετοχής των γονέων στη σίτιση των παιδιών, αν η Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης έχει λάβει σχετικές οδηγίες και εάν, βάσει αυτών, εξετάζει σχετικές καταγγελίες. « Πέραν τούτου», τονίζεται την επιστολή, «σας παρακαλούμε να μας ενημερώσετε με ποιο τρόπο θα υπάρξει διασφάλιση της μη μετακύλισης του κόστους στους γονείς, ώστε να υπάρχει εναρμόνιση της πρακτικής με τις προδιαγραφές του προγράμματος»

Η επιστολή του Βοηθού Συνηγόρου για τα Δικαιώματα του Παιδιού έχει ως εξής:

Αξιότιμες κυρίες, αξιότιμοι κύριοι

Ο Συνήγορος του Πολίτη στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του κατά το άρ. 103 § 9 του Συντάγματος και το ν.3094/2003 έχει γίνει αποδέκτης καταγγελιών και έγγραφων αναφορών σχετικά με το τροποποιημένο πρόγραμμα ΕΣΠΑ για τους παιδικούς σταθμούς και προβλήματα που έχουν προκύψει από αυτό.

Ειδικότερα, με έγγραφο της Γενικής Γραμματέως Διαχείρισης Κοινοτικών και Αλλων Πόρων (ΑΠ 2.20458/οικ.6.4824/04.09.2012) ενημερωθήκαμε ότι κατόπιν της συμφωνίας που επιτεύχθη μεταξύ του Υπουργείου Εργασίας, της ΚΕΔΕ και της ΠΟΣΙΠΣ μεταβλήθηκαν οι οικονομικοί όροι του προγράμματος ως προς την αποζημίωση των παιδικών σταθμών, η οποία μειώθηκε κατά 12,5%. Για παράδειγμα η ετήσια δαπάνη για μια θέση σε παιδικό σταθμό που προσφέρει σίτιση διαμορφώθηκε σε 2.537,50 ευρώ από 2.900 ευρώ, ενώ για τους σταθμούς χωρίς σίτιση διαμορφώθηκε σε 2.275,00 από 2.600 όπως όριζε η αρχική Πρόσκληση στις Δομές. Παράλληλα ανακοινώθηκε ότι «ύστερα από την προκύπτουσα μείωση του ποσού της σίτισης, η σίτιση θα περιλαμβάνει υποχρεωτικά την παροχή προγεύματος ή απογευματινού».

Ηδη από τις 4/9/2012 ο Συνήγορος δέχτηκε αναφορές για ιδιωτικό παιδικό σταθμό στην Ξάνθη, ο οποίος ζητούσε από τους γονείς παράλληλα με την αίτηση εγγραφής, να υπογράψουν ιδιωτικό συμφωνητικό, με τον όρο να καταβάλουν μηνιαίως 70 ευρώ για τη μεσημεριανή σίτιση των παιδιών. Το αρχικό ποσόν που τους είχαν ζητήσει ήταν 100 ευρώ. Σε διαφορετική περίπτωση θα πρέπει να παραλάβουν το παιδί πριν τις 13.00 ή να αναλάβουν εγγράφως την ευθύνη για κίνδυνο της υγείας του παιδιού εάν δεν πληρώσουν για τη σίτιση. Αρχικά ο εν λόγω σταθμός δεν δεχόταν να παραλάβει καν αίτηση εγγραφής του παιδιού (που αποτελεί και προϋπόθεση τελικής συμμετοχής στο πρόγραμμα για τις μητέρες), εφόσον ο γονέας δεν έκανε εγγράφως δεκτή την επιβάρυνση αυτή. Στις 13/9/2012 ο Συνήγορος δέχθηκε επίσης αναφορά από γονείς που επισημαίνουν ότι ιδιωτικός παιδικός σταθμός στο Μαρούσι ζήτησε μηνιαία καταβολή 90 ευρώ, καθώς και από γονείς που καταγγέλλουν παρόμοια περίπτωση σταθμού στο Ηράκλειο Κρήτης. Ο δε Παγκρήτιος Σύλλογος Ιδιωτικών Παιδικών Σταθμών επισημαίνει σε ΔΤ του, ότι το πλαφόν των 50-70 ευρώ έχει οριστεί με Υπουργική Απόφαση (αναφέρεται στο παραπάνω έγγραφο της ΓΓ).

Κατόπιν σχετικής έρευνας και επικοινωνίας με τον Πρόεδρο της ΠΟΣΙΠΣ, η Αρχή έλαβε την ανακοίνωση της ΠΟΣΙΠΣ από 5/9/2012. Η ανακοίνωση απευθύνεται στους ιδιωτικούς παιδικούς σταθμούς και μεταξύ άλλων ενημερώνει ότι «Η μηνιαία επιβάρυνση του γονέα για το γεύμα πρέπει να κυμαίνεται από 50-70 Ευρώ. Αν ζητηθούν περισσότερα χρήματα και σας γίνει καταγγελία, η ΕΕΤΑΑ διατηρεί το δικαίωμα να σας ακυρώσει την συμμετοχή σας στο πρόγραμμα και ο Σύλλογος δεν μπορεί να σας συμπαρασταθεί… Αν υπάρξει γονέας που δεν το επιθυμεί, να πάρει το παιδί του πριν το γεύμα από το Σταθμό».

Τα παραπάνω επιβεβαιώθηκαν σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχαμε με τον Πρόεδρο της ΠΟΣΙΠΣ κ. Γ.

Σταθόπουλο.

Κατόπιν τούτων ο προβληματισμός που προκύπτει είναι ο εξής:

-Πολλοί γονείς είχαν επιλέξει σταθμούς με σίτιση και ωράριο ως τις 16.00. Οι όροι αλλάζουν μονομερώς και αιφνιδιαστικά προκύπτει κόστος 50-70 ευρώ μηνιαίως για τους γονείς, οι οποίοι, εάν δεν το δεχτούν, πρέπει να παραλαμβάνουν τα παιδιά πριν τις 13.00 από το Σταθμό. Οι μητέρες επέλεξαν δομές, οι οποίες βάσει των σχετικών πινάκων, παρείχαν σίτιση και πλήρες ωράριο. Στη δε Πρόσκληση προς τις δομές και τις μητέρες περιέχεται όρος, βάσει του οποίου θα καταγγέλλονται και θα εκπίπτουν οι δομές εκείνες που δεν αποκρίνονται στους όρους αυτούς ή απαιτούν επιπλέον χρήματα από τους γονείς για τις παραπάνω παροχές.

-Οι δημοτικοί παιδικοί σταθμοί, εξ όσων έχει λάβει γνώση η Αρχή και κατόπιν σχετικής ενημέρωσης από την ΚΕΔΕ, δεν έχουν προχωρήσει σε τέτοιου είδους επιβάρυνση και συνεχίζουν μετά τη νέα μείωση να παρέχουν σίτιση δωρεάν, παρά το γεγονός ότι, βάσει της Πρόσκλησης για τις θέσεις που επιδοτούνται μέσω ΕΣΠΑ απαγορεύεται οποιαδήποτε άλλη επιδότηση μέσω ΚΑΠ. Αυτό σημαίνει ότι οι μητέρες που έχουν γίνει δεκτές σε ιδιωτικούς παιδικούς σταθμούς, τώρα βρίσκονται σε μειονεκτικότερη θέση από τις μητέρες εκείνες, οι οποίες έχουν ενταχθεί επίσης μέσω του ΕΣΠΑ σε δημοτικό παιδικό σταθμό.

-Εφόσον το ποσόν που καλούνται οι γονείς να διαθέσουν είναι κατά μέσο όρο 60 ευρώ μηνιαίως, προκύπτει ότι 60Χ11 μήνες =660 ευρώ. Κατά την αρχική Πρόσκληση, στους όρους της οποίας είχαν προσχωρήσει οι παιδικοί σταθμοί, η θέση με πλήρη σίτιση ανερχόταν, όπως προαναφέρθηκε, σε 2.900 ευρώ. Κατόπιν των νεότερων ανακοινώσεων ωστόσο, ο σταθμός πλέον θα λαμβάνει 2.537,50 ευρώ + 660 ευρώ = 3.197,50, ποσόν δηλαδή κατά 300 ευρώ υψηλότερο από εκείνο που αρχικά είχε κάνει δεκτό για τη συμμετοχή του στο πρόγραμμα. Από τις δε αναφορές και καταγγελίες που η Αρχή δέχεται, φαίνεται ότι οι σταθμοί επιλέγουν το ανώτατο όριο των 70 ευρώ μηνιαίως, δηλαδή 770 ευρώ ετησίως, ήτοι ποσό κατά 410 ευρώ υψηλότερο του αρχικώς συμφωνηθέντος για τους σταθμούς.

Σύμφωνα δε με την ίδια ανακοίνωση της ΠΟΣΙΠΣ, το ποσόν αυτό δεν θα φορολογείται, αφού ρητά προτείνεται “Η απόδειξη παροχής υπηρεσιών” που θα εκδοθεί για υποχρεωτικές ή προαιρετικές παροχές, να είναι μία στο τέλος της χρονιάς και να γράφει στην αιτιολόγηση “Για επιπλέον παιδαγωγικές παροχές”. Σε αντίθετη περίπτωση, η αναφορά μόνο σε χρήση σχολικού ή φαγητού, θα πρέπει να υπολογισθεί και ο ΦΠΑ 23% και να αποδοθεί στην Δ.Ο.Υ.”

-Κανένας, και πόσo μάλλον οι ιδιωτικοί παιδικοί σταθμοί, δεν ήταν υποχρεωμένοι να ενταχθούν στο ΕΣΠΑ, το οποίο, όπως έχουμε ήδη επισημάνει, δεν πρόκειται για πρόγραμμα στήριξης δομών, αλλά στήριξης γυναικών με χαμηλά εισοδήματα για την εύρεση ή διατήρηση θέσεως εργασίας.

Ωστόσο, στην ίδια ανακοίνωση της ΠΟΣΙΠΣ γίνεται λόγος για “ρεαλιστικές προτάσεις που εισακούστηκαν” και για τη “θετική αντιμετώπιση του κλάδου και το κλίμα αμοιβαιότητας εκ μέρους του Υπουργείου Εργασίας”. Στη δημοσιότητα φαίνεται ότι μετά από πρωτοβουλία του Υπουργείου Εργασίας και συμφωνία της ΚΕΔΕ και των ιδιωτικών παιδικών σταθμών, μειώθηκε η επιδότηση θέσης ώστε να μπορέσουν περισσότερες μητέρες να ενταχθούν στο πρόγραμμα. Είναι πραγματικά μια θετική εξέλιξη, δεν έγινε όμως γνωστό, ότι το κόστος της μείωσης αυτής δεν το επωμίζονται οι σταθμοί, αλλά οι γονείς που είχαν γίνει καταρχήν δεκτοί, και μάλιστα αιφνιδιαστικά κατά το χρόνο υποβολής της αίτησης εγγραφής τους στο σταθμό που έγιναν δεκτοί.

Με βάση τα παραπάνω, επιθυμούμε να σας θέσουμε το παρακάτω ερώτημα:

-Στην ανακοίνωση του Υπουργείου Εργασίας γίνεται μεν μνεία στο θέμα του υποχρεωτικού προγεύματος ή απογευματινού, όχι όμως στο θέμα της οικονομικής συμμετοχής των γονέων για το γεύμα και το ύψος αυτής. Παρ’ όλα αυτά στην ανακοίνωση της ΠΟΣΙΠΣ αναφέρεται ότι “αν ζητηθούν περισσότερα χρήματα (από 50-70 ευρώ) και σας γίνει καταγγελία, η ΕΕΤΑΑ διατηρεί το δικαίωμα να σας ακυρώσει την συμμετοχή σας στο πρόγραμμα”. Ερωτάται, εάν υφίσταται θέμα θέσπισης ορίων συμμετοχής των γονέων, εάν η ΕΕΤΑΑ έχει λάβει σχετικές οδηγίες και εάν, βάσει αυτών, δέχεται και εξετάζει καταγγελίες για την οικονομική συμμετοχή των γονέων.

-Πέραν τούτου, σας παρακαλούμε να μας ενημερώσετε με ποιο τρόπο θα υπάρξει διασφάλιση της μη μετακύλισης του κόστους στους γονείς, ώστε αφενός να υπάρχει εναρμόνιση της πρακτικής με τις προδιαγραφές του προγράμματος, όπως έχουν τεθεί στην Πρόσκληση, αφετέρου δε να μην υπάρξει άνιση μεταχείριση των ωφελούμενων γυναικών αναλόγως της δομής.

Ελπίζουμε στην άμεση απόκρισή σας, ώστε να ενημερωθούν αρμοδίως οι ενδιαφερόμενοι και είμαστε στη διάθεσή σας για κάθε περαιτέρω πληροφορία ή διευκρίνιση.

Με τιμή

Γιώργος Μόσχος

Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη

για τα Δικαιώματα του Παιδιού».