Για κάποιους φίλους που τους σκέφτεσαι συχνά…
Αφορμή για να γίνει αυτό το βιβλίο στάθηκε η εκπομπή «Σαν παλιό σινεμά…» που είχα τη σεζόν 2001-2002, στην ΕΤΙ. Αιτία είναι η αγάπη…
Τέσσερα χρόνια η δημόσια τηλεόραση είχε γραμμένη στο πρωτόκολλο και στριμωγμένη στα συρτάρια την πρόταση να κάνουμε πορτρέτα ηθοποιών του κινηματογράφου. Να μας απασχολήσουν όμως εκείνοι που έγιναν και λόγω τηλεόρασης δικοί μας άνθρωποι, . .« που τις πιο πολλές φορές αγνοούμε ακόμη και τ” όνομα τους.
Πόσο μάλλον τη ζωή τους και την πορεία τους.
Οι γνωστοί μας άγνωστοι δηλαδή, οι πρωτοδεύτεροι ή δευτερό-
Οι ηθοποιοί, όπως τους λένε, που ποτέ, ή σχεδόν ποτέ, δε γυρίστηκε ταινία πάνω τους, που ποτέ ή σχεδόν ποτέ, δεν ασχολήθηκαν μαζί τους τα Μαζικά Μέσα Ενημέρωσης. Τουλάχιστον, στη κανονική τους διάσταση…
Πολλοί από αυτούς υπήρξαν μεγάλοι πρωταγωνιστές, στο θέατρο ή στη ζωή… Πολλοί ακόμη μεσουρανούν.
Είχαν σφίξει για τα καλά οι ζέστες. Ήταν μέσα Αυγούστου και ήμουν οικογενειακώς στη Θάσο, όταν με κάλεσαν επειγόντως στο κινητό γιο να μου πούνε πως τελικά η ιδέα θα υλοποιηθεί.
Επιτέλους. Αν και ήταν κρίμα, γιατί στην τετραετία που είχε μεσολαβήσει πολλοί από τους εν δυνάμει πρωταγωνιστές της εκπομπής έφυγαν από τη ζωή…
-: είναι κι έτσι. Ας ήταν μόνο αυτό το κακό. Αλλά δεν ήταν…
Έπειτα από συζητήσεις αποφασίστηκε κάθε πορτρέτο να προ-ί’. :α σαν πρόλογος στις ταινίες του Σαββατοκύριακου, στη μεσημεριανή ζώνη, και να μην υπερβαίνει μαζί με τους τίτλους τα πέντε λεπτά. Αλλά τι να προλάβεις να πεις μέσα σ” ένα τέταρτο για μια ζωή.
Τέλος πάντων, συμφωνήσαμε να κάνουμε εβδομήντα πορτρέτα.
Ευτυχώς δε θα αρχίζαμε από το μηδέν. Είχαμε ως βάση δημοσιογραφική έρευνα ετών, βιογραφικά στοιχεία, βιβλιογραφία κλπ. Μπήκαμε τα στη διαδικασία να σημειώνουμε ονόματα, να δούμε από θα ξεκινήσουμε…
Παραγωγός εταιρεία ήταν η Άνωση, σκηνοθέτης ο Πάνος Κέκας, μοντέζ η αγαπημένη μου φίλη Γιάννα Σπυροπούλου, βοηθός σκηνοθέτη η Μάντη Μαντελένη, καλλιτεχνικός διευθυντής ο πολύτιμος Πάνος Κατέρης.
Στις 11 Σεπτεμβρίου μαθαίνω τηλεφωνικώς ότι ο προγραμματισμός έπρεπε να γίνει με βάση τις ταινίες που διέθετε το κανάλι, γιατί ο ηθοποιός που θα έκανα κάθε φορά θα έπρεπε απαραιτήτως να παίζει στο φιλμ που θα ακολουθούσε. Ήμουν στο γραφείο.
Στο φαξ ήρθε ο κατάλογος των τίτλων, μικρός σχετικά και περιορισμένης γκάμας. Έπρεπε, λοιπόν, να κάνω τον Προκρούστη.
Σε λίγο ακούω από την τηλεόραση τη μουσική που αναγγέλλει έκτακτο. Βλέπω τους δίδυμους πύργους να καταρρέουν…
Η εκπομπή έκανε πρεμιέρα περίπου στις δύο και τέταρτο το μεσημέρι του Σαββάτου, 20 Οκτωβρίου του 2001, ημέρα των γενεθλίων μου. Ελπίζω να μην έχω την τύχη της…
Αντί για εβδομήντα επεισόδια, σταματήσαμε στα τριάντα πέντε, λόγω έλλειψης χρημάτων. Αναγκαστήκαμε άρον άρον, να ακυρώσουμε γυρίσματα και συνεντεύξεις. Ήδη, όμως, είχε συγκεντρωθεί οπτικοακουστικό υλικό με αφηγήσεις και ντοκουμέντα για εξήντα τέσσερα πρόσωπα· βουνό οι κασέτες. Αποφάσισα να εκδώσω το υλικό σε μορφή βιβλίου. Έγιναν οι απομαγνητοφωνήσεις, μαζεύτηκαν όσα στοιχεία υπήρχαν από τη δημοσιογραφική έρευνα, προστέθηκαν κι άλλα και ταξινομήθηκαν. Ξημερωθήκαμε νύχτες πολλές εγώ και η γυναίκα μου, η Έλσα. (Χωρίς αυτήν δε θα τα κατάφερνα).
Αρχισα να ενώνω τα κομμάτια κάθε πορτρέτου, να γράφω μια μια τις ιστορίες, χωρίς διάθεση ιεράρχησης. Κάποια στιγμή σταμάτησα. Πού να χωρέσουν τόσα πολλά σε έναν τόμο;
Το αστείο είναι πως πολλά από τα πορτρέτα που βγήκαν στην εκπομπή, δεν μπήκαν στο βιβλίο. Και αντιστρόφως, υπάρχουν πολλά που μπήκαν στο βιβλίο και δε βγήκαν στην εκπομπή. Υπάρχουν κι εκείνα που ούτε στο χαρτί τυπώθηκαν ούτε από την τηλεόραση προβλήθηκαν.
Θεωρώ ηθική υποχρέωση να αναφερθώ σε κείνους από τους εξήντα τέσσερις, που οι ιστορίες τους δεν αναφέρονται σ” αυτό το βιβλίο, ενώ το άξιζαν. Επιτρέψτε μου να τους σκιαγραφήσω με λίγες γραμμές και με αλφαβητική σειρά, για να μην τους αδικήσω ξανά:
· Ο Γιώργος Βελέντζας. Με συνολικά διακόσιες είκοσι μία ταινίες, παραμένει, από τους εν ζωή, ο αδιαφιλονίκητος χρυσός μαραθωνοδρόμος του ελληνικού κινηματογράφου. Χώρια το ντουμπλάρισμα σε φωνές δεκάδων πρωταγωνιστών, την εποχή που εικόνα και φωνή δε γυρίζονταν μαζί.
· Ο Γιάννης Βογιατζής. Ο θρυλικός Λαλάκης του σινεμά και του ραδιοφώνου. Ήταν αναγνωρίσιμος και πριν από αυτόν. Συνεχίζει το θέατρο και την τηλεόραση, τριάντα χρόνια μετά.
· Η Τζόλυ Γαρμπή. Σύντροφος του Θόδωρου Μορίδη. Μια ζωή μαζί. Διακριτική, με σεμνότητα και αξιοπρέπεια. Θαλερή όπως και «κείνος. Υπήρξε μεταφράστρια και συγγραφέας.
· Η Κατερίνα Γώγου. Το ανέμελο… αγοροκόριτσο ήταν σκληρό καρύδι κυρίως για τον εαυτό της. Υπήρξε μια δακρυσμένη ψυχή σε όλη της τη ζωή. Είχε προαποφασίσει το τέλος της, όπως είπαν οι κοντινοί της άνθρωποι.
· Ο Λαυρέντης Διανέλλος. Ο δικός μας άνθρωπος, σαν τον γλυκό μας παππού ή τον τρυφερό πατέρα μας. Σύντροφος της ζωής του ήταν η ηθοποιός Φρόσω Κοκόλα…συνέχεια…