![]()
Ανοίγει ο δρόμος για την ιδιωτική πολεοδόμηση με όπλο την «Τράπεζα Γης», δηλαδή ενός σύγχρονου θεσμού «Αγοράς Δικαιωμάτων Γης και Θάλασσας». Μέσω αυτού θα μπορεί, μεταξύ άλλων, ένας οικοδομικός συνεταιρισμός που έχει προβλήματα (δασικά ή χωροθέτησης) να μεταφέρει συντελεστή δόμησης σε άλλη περιοχή. Ανάλογη διαδικασία θα ακολουθείται και για την ιδιωτική πολεοδόμηση.
Σημειώνεται ότι αυτές οι περιοχές υποδοχής ορίζονται ως ζώνες υποδοχής συντελεστή δόμησης μέσω του νέου νόμου. Στα πλαίσια αυτά μετατρέπεται η αρμόδια υπηρεσία του ΥΠΕΚΑ σε one stop shop για οικοδομικούς συνεταιρισμούς και ιδιωτική πολεοδόμηση. Οι διαδικασίες θα γίνονται από την υπηρεσία του ΥΠΕΚΑ και όχι από τους πολίτες – ιδιώτες. Καθιερώνεται μέγιστη προθεσμία έγκρισης τους 6 μήνες. Το σύνολο των διαδικασιών (Τράπεζα Γης, one stop shop) θα γίνονται ηλεκτρονικά, προκειμένου να επιτευχθεί ταχύτητα, διαφάνεια και λογοδοσία. Αυτό σημαίνει ότι το σύστημα θα λειτουργεί αντικειμενικά, χωρίς παρεμβάσεις από πολιτικούς ή υπηρεσιακούς παράγοντες.
Η λειτουργία (ποιο δικαιώματα, πού μεταφέρονται, με ποια αξία, με ποια προτεραιότητα) θα διενεργείται ηλεκτρονικά, με βάση προκαθορισμένα κριτήρια χωρίς ανθρώπινη επαφή.
Στο ερώτημα τι είναι η «Τράπεζα Γης» και πώς λειτουργεί η απάντηση είναι η εξής: Πρόκειται για ταμείο δικαιωμάτων ανάπτυξης στο οποίο μεταφέρεται η δυνατότητα κάποιου να κτίσει. Μπορεί, δηλαδή, ένας ιδιοκτήτης ο οποίος έχει επιπλέον συντελεστή δόμησης να τον πουλήσει στην «Τράπεζα Γης» έναντι μιας γνωστής προκαθορισμένης τιμής ή και να αγοράσει δικαιώματα.
Μέρος των εσόδων αυτών μπορούν να χρηματοδοτήσουν προγράμματα για την προστασία κοινόχρηστων χώρων ή την ανάπλαση περιοχών. Μπορούν επίσης με τα χρήματα αυτά να αγοραστούν άλλα δικαιώματα ανάπτυξης προκειμένου να εξυπηρετηθούν οι ανάγκες, κυρίως των τοπικών κοινωνιών αλλά και της πολιτείας σε περίπτωση που θέλει να προχωρήσει σε εκτεταμένα προγράμματα ανάπλασης αλλά δεν έχει το δικαίωμα να το πράξει.
Δεν είναι, όμως, μόνον αυτό. Κάποιος ιδιοκτήτης που έχει ένα οικόπεδο ή ένα κτίριο που δεν θέλει να το αξιοποιήσει, πουλά το δικαίωμα αυτό ή το ανταλλάσσει με άλλο σε άλλη περιοχή. Αλλά μπορεί κι ένας ιδιοκτήτης ο οποίος έκτισε παράνομα ένα ακίνητο ή μέρος αυτού να το νομιμοποιήσει αγοράζοντας δικαιώματα από την «Τράπεζα Γης». Με τον τρόπο αυτό μπορούν να νομιμοποιηθούν χιλιάδες αυθαιρεσίες σε κτίρια, ενώ η μεγάλη παρέμβαση που κάνει ο νέος θεσμός αφορά τους αναξιοποίητους οικοδομικούς συνεταιρισμούς οι οποίοι δεν μπορούν να κτιστούν επειδή αντιμετωπίζουν κυρίως πρόβλημα με δασικές εκτάσεις που κατέχουν.