Η ώρα της Δικαιοσύνης για το «πράσινο χαράτσι»

Της Νέλλης Ψαρρού*

Με πρωτοφανείς εσπευσμένες διαδικασίες προωθήθηκε η εκδίκαση της προσφυγής κατά της ΡΑΕ (Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας) και του ΥΠΕΚΑ.

Πρόκειται για την προσφυγή πολιτών και σωματείων με αίτημα την ακύρωση της Δ5ΗΛ/Β/Φ.1.20/οικ. 290/ 8.1.2013 απόφασης ΥΠΕΚΑ και της υπ’ αριθμ. 323/2013 απόφασης ΡΑΕ, με την οποία αυξήθηκε η μεσοσταθμική τιμή του ΕΤΜΕΑΡ και αναπροσαρμόστηκαν οι μοναδιαίες χρεώσεις σε βάρος όλων των κατηγοριών καταναλωτών ηλεκτρισμού, αλλά προς όφελος των βιομηχάνων και λοιπών καταναλωτών υψηλής τάσης.
Το ΕΤΜΕΑΡ, δηλαδή το Ειδικό Τέλος Μείωσης Αέριων Ρύπων (πρώην τέλος για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας), εισπράττεται μέσω της ΔΕΗ για λογαριασμό του ΛΑΓΗΕ, που είναι ο λειτουργός της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και ανήκει κατά 100% στο Ελληνικό Δημόσιο.

Στην πραγματικότητα, ο ελλειμματικός λογαριασμός του ΛΑΓΗΕ δεν επαρκεί για να χρηματοδοτηθούν οι εγγυημένες τιμές αγοράς της ενέργειας που παράγεται στις εγκαταστάσεις ΑΠΕ (Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας) και ΣΥΘΗΑ (Συμπαραγωγή Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης), και καλούνται οι πολίτες να πληρώσουν τη διαφορά.
Ως γνωστόν, στον ίδιο λογαριασμό καταλήγει και το πρώην τέλος υπέρ ΕΡΤ. Οι μεγάλες αυξήσεις στο τέλος αυτό επιβαρύνουν τα νοικοκυριά, τους αγρότες κ.λπ., ενώ μειώνεται σημαντικά η συμμετοχή για τις βιομηχανίες που παίρνουν ρεύμα από την υψηλή τάση. Στον πίνακα της ΡΑΕ που παραθέτουμε μπορεί κανείς να δει και να συγκρίνει τις αυξήσεις των τιμών σε σχέση με αυτές που ίσχυαν μέχρι σήμερα.

Η προσφυγή κατατέθηκε στις 11 Νοεμβρίου και εκδικάζεται σήμερα στην 7μελή σύνθεση «λόγω σπουδαιότητας», όπως αναφέρεται από το ΣτΕ. Αυτή η ασυνήθιστα γοργή διαδικασία δείχνει τη σπουδαιότητα αυτής της προσφυγής, η εξέλιξη της οποίας θα καθορίσει την επιβάρυνση ή μη όλων των ελληνικών νοικοκυριών αλλά και το μέλλον των επενδυτών σε ΑΠΕ, που στηρίζονται για τις «επενδύσεις» τους στις επιδοτήσεις.

Να σημειωθεί επίσης ότι η EPAW, η ευρωπαϊκή πλατφόρμα κατά των αιολικών πάρκων, έχει προσφύγει στα ευρωπαϊκά δικαστήρια ενάντια στην επιδότηση των ΑΠΕ από την Ε.Ε. Αν πετύχει (και) αυτή η προσφυγή, είναι πιθανόν να ανακοπεί η ραγδαία εξάπλωση των, φαραωνικών διαστάσεων ΑΠΕ που στηρίζονται για την κατασκευή τους σε εθνικά και ευρωπαϊκά κονδύλια σε ποσοστό πολύ πάνω από το μισό του κόστους τους.

Οι προσφεύγοντες αναπτύσσουν στο σκεπτικό τους πολλά νομικά επιχειρήματα, μεταξύ αυτών και τα εξής: Πρώτον, δεν πρόκειται για ειδικό τέλος αλλά για φόρο που επιβάλλεται παρανόμως καθώς δεν υφίσταται το τυπικό θεσμικό πλαίσιο επιβολής αυτής της νέας φορολογίας, όπως ορίζει το Σύνταγμα (αρ. 78, παρ.1). Τα τέλη, σε αντίθεση με τους φόρους, συνδέονται με την παροχή ειδικής ωφέλειας και πρέπει να είναι αντισταθμιστικά, κάτι που δεν ισχύει για το ΕΤΜΕΑΡ.
Δεύτερον, το ΕΤΜΕΑΡ παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας καθώς και την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει».

Όπως υποστηρίζουν, το αντισταθμιστικό κόστος των ΑΠΕ-ΣΥΘΗΑ πρέπει να αναλαμβάνεται από τους ρυπαίνοντες ανάλογα με την ενέργεια που αυτοί καταναλώνουν και να μη μετακυλύεται σε άλλες κατηγορίες, ειδικά μάλιστα οικονομικά αδύναμων καταναλωτών.
Στην προκειμένη περίπτωση, εφόσον οι ΑΠΕ-ΣΥΘΗΑ επιδοτούνται για τη μείωση των αερίων ρύπων από την παραγωγή ενέργειας, είναι προφανές ότι παραβιάζεται η αρχή της αναλογικότητας στη σχέση ρυπαίνοντος και οικονομικής επιβάρυνσης. Πόσο μάλλον που το «ειδικό τέλος» αυξάνεται για τα νοικοκυριά και μειώνεται για τη βιομηχανία, η οποία είναι αυτή που ρυπαίνει.

Επιπλέον πρόκειται, λένε οι προσφεύγοντες, για έμμεση λειτουργική επιδότηση των βιομηχανιών μέσω των λογαριασμών της ΔΕΗ, και έτσι παραβιάζεται η αρχή του ελεύθερου ανταγωνισμού, πράγμα που γίνεται και σε άλλα κράτη-μέλη με αποτέλεσμα ήδη να έχει κινηθεί από την Κομισιόν η διαδικασία αναθεώρησης των κρατικών ενισχύσεων για την προστασία του περιβάλλοντος.

*Δημοσιογράφος, ντοκιμαντερίστα

από την Εφημερίδα των Συντακτών