Η προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία -πέραν των άμεσων επιπτώσεών της στις ρωσοουκρανικές και ρωσοδυτικές σχέσεις όπως εκφράζονται μέχρι στιγμής με την ανταλλαγή κυρώσεων- ενδέχεται να έχει γενικότερες «παράπλευρες» αλλά εξίσου σοβαρές συνέπειες σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο.
Ολα είναι ρευστά στην περιοχή τους…Ρώσοι και Ευρωπαίοι αναλυτές κάνουν λόγο για διατάραξη της διεθνούς τάξης πραγμάτων που εγκαθιδρύθηκε μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ, με κίνδυνο επιστροφής όχι απλώς σε ένα ψυχροπολεμικό κλίμα αλλά και σε μια νέα κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών. Βάσει του Υπομνήματος της Βουδαπέστης (Δεκέμβριος 1994), ΗΠΑ, Βρετανία και Ρωσία (στην ομάδα προστέθηκαν αργότερα η Γαλλία και η Κίνα) δεσμεύθηκαν να προστατεύουν την ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας με αντάλλαγμα τη διάλυση του πυρηνικού της οπλοστασίου, που την εποχή εκείνη ήταν το τρίτο μεγαλύτερο στον κόσμο.
Οι εγγυήσεις που προβλέπει το Υπόμνημα επικυρώθηκαν και από το Ρώσο πρόεδρο Πούτιν στα τέλη της δεκαετίας του 2000, όταν Ρωσία και ΗΠΑ υπέγραψαν τη συνθήκη πυρηνικού αφοπλισμού New Start.
Η παραβίαση των όρων του υπομνήματος από τη Ρωσία και οι σχετικά ήπιες κυρώσεις που αποφάσισε η Δύση, επισημαίνει η Ιζαμπέλ Λασέρ της γαλλικής «Figaro», δημιουργούν ένα πολύ κακό προηγούμενο.
Τόσο για το Ιράν, που βρίσκεται τώρα σε διαπραγματεύσεις με τις μεγάλες δυνάμεις για τον περιορισμό του πυρηνικού του προγράμματος, όσο και για άλλες χώρες (στην Ασία ή τη Μέση Ανατολή) που διαπιστώνουν ότι οι εγγυήσεις των ισχυρών δεν είναι ακλόνητες. Οι εξελίξεις στην Κριμαία ενδέχεται να ενθαρρύνουν πολλά κράτη προς την κατεύθυνση απόκτησης πυρηνικών όπλων.
Την ίδια ώρα, η προσάρτηση της Κριμαίας ενισχύει τις αποσχιστικές τάσεις σε περιοχές όπως η Υπερδνειστερία της Μολδαβίας ή η Σερβική Δημοκρατία της Βοσνίας (RS). Ο πρόεδρος των Σέρβων της Βοσνίας Μίλοραντ Ντόντικ, που έχει απειλήσει κατά καιρούς με διεξαγωγή δημοψηφίσματος ανεξαρτησίας της RS, επανήλθε αυτή την εβδομάδα: «Επιστρέψτε στη RS τις εξουσίες που είχε βάσει της Συμφωνίας του Ντέιτον και δεν θα εγκαταλείψει τη Βοσνία».
Οι αναλυτές εκτιμούν, ωστόσο, ότι ο Ντόντικ δεν θα φτάσει μέχρι το δημοψήφισμα αλλά ασκεί πιέσεις για την επιστροφή εξουσιών που παραχωρήθηκαν στο πέρασμα των χρόνων, και υπό διεθνή πίεση, στην κεντρική κυβέρνηση της Βοσνίας. Η περίπτωση της RS διαφέρει, άλλωστε, από αυτή της Κριμαίας. Κατ' αρχάς, η RS δεν υπήρξε ποτέ κομμάτι της Σερβίας. Επιπλέον η Σερβία δεν έχει τη δύναμη της Ρωσίας, ενώ τα συμφέροντά της, ιδίως στην παρούσα φάση που επιδιώκει την ένταξη στην Ε.Ε., έρχονται σε πλήρη αντίθεση με ένα τέτοιο δημοψήφισμα.
Πηγή: AFP