Ο παγκόσμιος πληθυσμός θα συνεχίσει να αυξάνεται και τον 21ο αιώνα

Τελικά η ανθρωπότητα θα χρειαστεί να βάλει πολλά ακόμα πιάτα στο τραπέζι. Ανατρέποντας προηγούμενες εκτιμήσεις, οι οποίες προέβλεπαν σταθεροποίηση του παγκόσμιου πληθυσμού γύρω στα μέσα του αιώνα, νέα μελέτη του ΟΗΕ εκτιμά ότι οι κάτοικοι του πλανήτη θα συνεχίσουν να αυξάνονται και μάλλον θα φτάσουν τα 13 δισεκατομμύρια μέχρι το 2100.
Τα νέα στοιχεία
Σύμφωνα με τη νέα εκτίμηση ερευνητών του ΟΗΕ και του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον, η οποία δημοσιεύεται online στην επιθεώρηση «Science», υπάρχει 95% πιθανότητα ο παγκόσμιος πληθυσμός να βρίσκεται ανάμεσα στα 9,0 και τα 13,2 δισεκατομμύρια στο τέλος του 21ου αιώνα. Μεγάλο μέρος της αύξησης αντιστοιχεί στην υποσαχάρια Αφρική, μια περιοχή όπου η γεννητικότητα παραμένει πολύ υψηλή. Για την Αφρική συνολικά οι ερευνητές βλέπουν 80% πιθανότητα αύξησης του πληθυσμού κάπου ανάμεσα στα 3,5 και 5,1 δισεκατομμύρια έως το 2100.
Αυτό σημαίνει ότι ο πληθυσμός της Αφρικής θα αυξηθεί κατά τουλάχιστον τρεις φορές σε σχέση με σήμερα. Μέχρι το τέλος του αιώνα, η Νιγηρία, της οποίας ο πληθυσμός είναι σήμερα 160 εκατομμύρια άτομα, θα μπορούσε να φτάσει το 1,5 δισ. και να ξεπεράσει την Κίνα ως το πολυπληθέστερο κράτος του κόσμου.
Νέα εργαλεία μετρήσεων
Η μελέτη είναι η πρώτη του είδους της που εφαρμόζει σύγχρονες μεθόδους στατιστικής, αντίστοιχες με αυτές που χρησιμοποιούνται για παράδειγμα στη μετεωρολογία, αντί να βασίζεται σε προσωπικές εκτιμήσεις ειδικών για την πορεία της γεννητικότητας και της θνησιμότητας στο μέλλον.
Η νέα μέθοδος βασίστηκε σε στατιστικές εξισώσεις που περιγράφουν πως ο ρυθμός γεννήσεων (αριθμός απογόνων ανά γυναίκα) αλλάζει με την πάροδο του χρόνου σε κάθε χώρα. Οι εξισώσεις δίνουν μάλιστα την πιθανότητα διαφόρων σεναρίων, όπως το σενάριο στο οποίο ο πληθυσμός σταματά να αυξάνεται μέχρι το τέλος του αιώνα (μόνο 30% πιθανότητα).
Η μεθοδολογία της νέας μελέτης «αναμφίβολα αποτελεί πρόοδο» σχολίασε στο Nature.com ο Βόλφγκανγκ Λουτς, διευθυντής του Προγράμματος Παγκόσμιου Πληθυσμού στην Αυστρία, ο οποίος είχε εκτιμήσει το 2011 ότι το μέγεθος του παγκόσμιου πληθυσμού θα κορυφωθεί στα μέσα του αιώνα και μετά θα αρχίσει να πέφτει.
Η αιτία
Οι συντάκτες της νέας μελέτης αναγνωρίζουν ωστόσο, παρά τη βελτίωση των εκτιμήσεων, η αβεβαιότητα παραμένει: κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος ότι ο ρυθμός γεννήσεων δεν θα αλλάξει απότομα λόγω μεταβολών σε κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο ή λόγω πολέμων και ασθενειών.
Σε κάθε περίπτωση, η αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού τροφοδοτείται κυρίως από την Αφρική, όπου η γεννητικότητα παραμένει υψηλή, κυρίως λόγω της έλλειψης πρόσβασης σε αντισύλληψη. Στις ανεπτυγμένες χώρες κάθε γυναίκα αποκτά κατά μέσο όρο 1,5 έως 2 παιδιά, ενώ στην υποσαχάρια Αφρική ο αριθμός αυτός κυμαίνεται γύρω στο 5.
Τα αποτελέσματα της ανάλυσης πιθανότατα θα ληφθούν υπόψη σε μελλοντικές έρευνες που προβλέπουν τα μελλοντικά επίπεδα ρύπανσης, εκτιμούν τις ανάγκες σε υποδομές όπως τα σχολεία, ή προβλέπουν οικονομικές τάσεις που εξαρτώνται από την αυξομείωση του πληθυσμού. Τα ευρήματα είναι επίσης πιθανό να θορυβήσουν τους περιβαλλοντιστές που προειδοποιούν για έναν συνωστισμένο, βρόμικο πλανήτη.

Βαγγέλης Πρατικάκης

Πηγή: tovima.gr