Ο διπλωμάτης Άκουρος (Παναγιώτης Ζαφειρόπουλος)

Οι δύο λόγοι που εκφωνήθηκαν, κατά την διάρκεια του εορτασμού των 100 χρόνων της Ελληνικής Παλιγγενεσίας στο Παράλιο Άστρος (3 Μαΐου 1930), πάνω από το μνήμα του στρατηγού Παναγιώτη Ζαφειρόπουλου ή Άκουρου, αποκαλύπτουν πτυχές της προσωπικότητας του μεγάλου ανδρός, προτάσσοντας την διπλωματική του ικανότητα.

Α) Ο δικηγόρος Παπαμήτρος, φανερώνοντας τα φιλοαγγλικά του αισθήματα, είπε τα εξής:

«Ας σταματήσωμε, γιορταστές, εδώ το βήμα, όπου βρίσκονται κόκκαλα ιερά, σαν κι εκείνα, από τα οποία, έναν αιώνα τώρα, βγήκε θεά μεγαλόχαρη, αντρειωμένη και φεγγοβόλα.

Ήταν ο Άκουρος από τους πολεμιστές της Κυνουρίας ο πρώτος πολεμιστής κι απ’ όλους τους αγωνιστές του 21 κανενός δεν φάνηκε δεύτερος. Το Βαλτέτσι, τα Δολιανά και τα Βέρβαινα μαρτυρούν τα τρόπαια του, ο μακρινός αντίλαλος μας τον φέρνει πρωτοπόρο στην κατάκτησι της Τριπολιτσάς, της Αγίας Μαρίνας και της Στυλίδας. Στην Άμφισσα και στο Μεσολόγγι ακόμη αντηχεί το σάλπισμα του και το Άστρος φέρνει ευλαβικά τη σκέψι του στην αιώνια μνήμη του ήρωα του.

Κάθε παλμός της ηρωικής ψυχής του Άκουρου δονεί ακόμη την ατμόσφαιρα της Κυνουρίας, κάθε λάμψι του μεγάλου πνεύματος για πάντα θ’ αντανακλά στο στερέωμα της. Γιατί ο Άκουρος δεν ήταν μόνο μαχητής και στρατηλάτης. Ήταν ένα από τα πιο δυνατά πολιτικά μυαλά του 21, πρωτοπόρος και πρωτοστάτης στη διπλωματική κίνησι της τότε Ελλάδας.

Και τώρα, σ’ αυτή τη στιγμή του ιερού μνημόσυνου, ας ειπωθή εκείνο που ως τώρα δεν ειπώθηκε, κι ας ανοιχτή μια άγνωστη ως τώρα στην Ελλάδα σελίδα της ιστορίας, που για να τη γνωρίσωμε έπρεπε ν’ ανατρέξωμε σε ξένες πληροφορίες και σε πηγές αλλοδαπές.

Όταν η επαναστατημένη Ελλάδα βρέθηκε για μια στιγμή μόνη κι εγκαταλελειμμένη από τη Ρωσία και τρομοκρατημένη από την Ιερά Συμμαχία,, της έμεινε μια τελευταία ελπίδα στην αρωγή της Αγγλίας, που θα μπορούσε να την προστατεύση μ’ ένα οιοδήποτε πρόσχημα, έστω με επέκτασι του καθεστώτος των Ιονίων νήσων. Σε μια τέτοια άποψι συμφωνήσανε οι πρόκριτοι και έστειλαν τον Παν. Ζαφειρόπουλο μ’ ένα ιστορικό έγγραφο στο Διοικητή της Ζακύνθου Μαίτλαν. Το έγγραφο αυτό δόθηκε στον Αυστριακό Γκρίν, πρόξενο της Αγγλίας στας Πάτρας, στον οποίον κατέφυγε ο Ζαφειρόπουλος ζητώντας να ευκολύνη την συνάντησιν του με τον Μαίτλαν.

Ο μισελληνισμός όμως του Γκρίν και του Μαίτλαν δεν άφισε να τελεσφορήση η ενέργεια εκείνη, πάντως όμως μ’ αυτή έγιναν γνωστότερες στην Αγγλία οι ατέλειωτες προσπάθειες των Ρωμηών, κι οι παλμοί των πιο εύηχοι. Έτσι κινήθηκε περισσότερο η δράσι των ευγενικών φιλελλήνων και καλλιεργήθηκε περισσότερο το έδαφος για να μπορέση κατόπιν ο μεγάλος Κάνινγκ να εφαρμόση την φιλελληνική του πολιτική, πολιτική που ως τότε κανείς δεν τολμούσε να εκτελέση και που ερχότανε φιλελεύθερη κι ευγενική ν’ απαντήση στις κατηγορίες κατά της Αγγλίας για τη στάσι της στο ζήτημα των Αυστριακών αποικιών. Έτσι ο Άκουρος είναι ο πρώτος που έφερε την Ελλάδα σε διπλωματική επαφή με την Αγγλία, είναι ο εγκαινιαστής της Αγγλόφιλης πολιτικής στην Ελλάδα, πολιτικής που πιστά ακολουθήθηκε από τις κατοπινές Κυβερνήσεις. Σ’ αυτά ας προστεθή ότι δ’ ο  Άκουρος είχε κατά πολύ συντελέση ώστε να διαλυθούν οι δισταγμοί των Ελλήνων στην Αγγλική φιλία, δισταγμοί που με τη στάση του Γκρίν και Μαίτλαν είχαν γίνει πιο έντονοι. Κι έτσι κατορθώθηκε να δεχτούν οι Έλληνες την Αγγλική μεσολάβησι άφοβα και μάλιστα με ενθουσιασμό.

Με τη δράσι του αυτή ο Άκουρος έγραψε την πρώτη σελίδα στη νεώτερη διπλωματική ιστορία της Ελλάδας, κι έθεσε τ’ όνομα του μαζί με τους κυριότερους διπλωμάτες της επαναστάσεως, ίσως, ίσως πολύ κοντά στο όνομα του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου.

Τα κόκκαλα του ήρωα μας, που ελαφρά σκεπάζει το Αστρινό χώμα, ας σκιρτήσουν από χαρά, γιατί το όνειρο του 21 στο πέρασμα του πρώτου αιώνα βγήκε στ’ αλήθεια. Κι ας έλθουμε οι Κυνουριείς όλοι, μονιασμένοι στον ειρηνικό αγώνα για την κατάκτησι του πολιτισμού, ας έλθουμε να δημιουργήσωμε γύρω μας μια πραγματικά αδελφική ατμόσφαιρα, για να μπορή μέσα σ’ αυτή χαρούμενη να φτερουγίζη η μεγάλη κι ευγενική ψυχή του Παν. Ζαφειρόπουλου».

Πηγή: Εφημερίδα «Κυνουρία».

Β) Ο δε Βασίλειος Ελευθερίου καταθέτων στεφάνι, εκ μέρους της Φιλοδασικής Ένωσης, στο τάφο του Άκουρου, έριξε «μπηχτές» προς  πάσα κατεύθυνση, λέγοντας τα εξής:

«Η Φιλοδασική Ένωσις Άστρους μνήμων των μεγάλων κατορθωμάτων σου αείμνηστε Ζαφειρόπουλε και της εκ τούτων μεγάλης συμβολής σου εις τον απελευθερωτικόν αγώνα του 1821, ευλαβής προσέρχεται εις τον τόσον παρά των εντεταλμένων αγνοηθέντα τάφον σου και ως ελάχιστον φόρον τιμής των ανθ’ όσων υπέρ πατρίδος έπραξες καταθέτει τον στέφανον τούτον συντεθέντα εξ ανθέων φυόμενων εις τους τόπους εκείνους ους μετά τόσης αυταπαρνήσεως υπερήσπισες από της των βαρβάρων επιδρομής.

Διαδηλοί δε η Κοινότης Παραλίου Άστρους ότι αν παρ’ όλων λησμονείται η μνήμη σου, αυτή πάντοτε έχουσα οδηγόν το παράδειγμα σου θέλει το παν πράξει όπως τον τόπον ον μετά τόσης αυτοθυσίας υπερήσπισες και υπέρ ου τα πάντα εθυσίασες αναγάγει τούτον εις τόπον αντάξιον της μεγάλης σου προσπαθείας».

Πηγή: Εφημερίδα «Κυνουριακόν Βήμα»

Σ.Σ: Διατηρήθηκε η σύνταξη και η ορθογραφία του πρωτοτύπου.