ΉΤΑΝ ΑΥΘΕΝΤΙΚΑ Ο ΕΑΥΤΟΣ ΤΟΥ

Αποχαιρετισμός στον Γιάννη Αρβανίτη

—————————————

Πέθανε πρόσφατα ο συμπολίτης και φίλος Γιάννης Αρβανίτης. Έφυγε από τη ζωή «πλήρης ημερών» — «πληρέστατος» για την ακρίβεια, καθότι αιωνόβιος: 1921-2021! Αν επιδιώξει να συνοψίσει κανείς τη ζωή και το έργο του εκλιπόντος, θα σταθεί στα παρακάτω τρία καίρια κατά τη γνώμη μου σημεία, που προσδιόρισαν τον βίο και την πολιτεία του.

Πρώτα πρώτα, ο Γιάννης Αρβανίτης υπήρξε αυτοδημιούργητος. Ορφανός από πατέρα στην ηλικία ων τριών ετών, ξεκίνησε από το χωριό του πάμπτωχος («με μισό παπούτσι», όπως συνήθιζε να λέει) και ρίχτηκε στον αγώνα της ζωής με μοναδικό εφόδιό του την ευχή της μάνας του. Γερό αγιαννίτικο σκαρί, πολέμησε σκληρά και βγήκε τελικά νικητής. Άρχισε ως δάσκαλος και στη συνέχεια τελείωσε τη Φιλοσοφική Σχολή, οπότε μετατάχθηκε στη Μέση Εκπαίδευση ως φιλόλογος, για να επιλεγεί τελικά Σύμβουλος στο ΚΕΜΕ, που αργότερα παραχώρησε τη θέση του στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο.

Προσωπικά, είχα την ευκαιρία να τον παρακολουθήσω στις διάφορες εξελικτικές φάσεις της σταδιοδρομίας του. Κατά τον εμφύλιο o Γιάννης Αρβανίτης, υπηρετώντας ως δάσκαλος σε ορεινά χωριά του Πάρνωνα, υποχρεώθηκε, όπως συνέβη με πολλούς κατοίκους της περιοχής, να καταφύγει προσωρινά για λόγους ασφάλειας στο Παράλιο Άστρος, οπότε του δινόταν καμιά φορά η ευκαιρία να μας απασχολεί διδακτικά ως μαθητές του τοπικού Δημοτικού Σχολείου. Αργότερα, τον είχα για κάποια περίοδο φιλόλογο καθηγητή στην Πέμπτη τάξη («Εβδόμη» τη λέγαμε τότε) του εξατάξιου Γυμνασίου Άστρους. Και μετά από πολλά χρόνια υπήρξαμε συνάδελφοι στα επιτελικά όργανα της Εκπαίδευσης, το ΚΕΜΕ και το Π.Ι.

Το δεύτερο χαρακτηριστικό του Γιάννη Αρβανίτη ήταν το ότι αγάπησε την Εκπαίδευση, στην οποία δόθηκε δια βίου «ψυχή τε και σώματι». Κατ’ αρχάς, η έφεσή του γα μάθηση, διάκριση και εξέλιξη τον έφερε ως κρατικό υπότροφο στο Παρίσι, όπου πραγματοποίησε ανώτερες σπουδές στην κλασική φιλολογία. Επιστέγασμα των σπουδών αυτών υπήρξε ο τίτλος του διδάκτορα, τον οποίο απέκτησε υποστηρίζοντας επιτυχώς την αξιόλογη διατριβή του με θέμα «Ο Σοφοκλής ως παιδαγωγός». Παράλληλα, όμως, με τις μελέτες και τις πολυάριθμες συγγραφές του, ο Γιάννης Αρβανίτης επιδόθηκε με πάθος στη διδασκαλία. Ήταν γεννημένος δάσκαλος με την πλατιά σημασία του όρου. Θυμάμαι πως, όταν παρέδιδε, υπήρχαν στιγμές κατά τις οποίες κυριολεκτικά μεταρσιωνόταν. Τότε, λοιπόν, ως μαθητής, ενδιαφερόσουν λιγότερο για τις γνώσεις που σου μετέδιδε και παρασυρόσουν περισσότερο από την έξαρση που τον διακατείχε, της οποίας γινόσουν και εσύ ανεπαίσθητα κοινωνός.

Το τρίτο και κυρίαρχο χαρακτηριστικό του εκλιπόντος ήταν το ότι δεν ανεχόταν να του δίνουν κατευθύνσεις, να τον χειραγωγούν, να τον ελέγχουν και να τον μεταχειρίζονται. Αγύριστο κεφάλι και ταυτόχρονα υπερήφανος, εννοούσε οι σκέψεις, και οι επιλογές του να απορρέουν από αυτόν τον ίδιο, να συμμορφώνονται με τα

προσωπικά του κριτήρια και να αντιπροσωπεύουν τον χαρακτήρα που είχε διαμορφώσει. Σωστές ή λανθασμένες, ορθές ή ανάποδες, οι ιδέες και οι αποφάσεις του δεν προέρχονταν από κανέναν υποβολέα. Ήταν, αντίθετα, εντελώς δικές του. Τελικά, ο Γιάννης Αρβανίτης δεν ήταν με τίποτα ένας «δήθεν». Ήταν αυθεντικά ο εαυτούς του. Γι’ αυτό και η μνήμη του θα μείνει ζωντανή μέσα μας. Θερμά συλλυπητήρια στη σύζυγό του και στην κόρη του Σμαράγδη, αρχαιολόγο και άτομο με ενεργό κοινωνική παρουσία.

ΚΥΡΙΑΚΟΣ Σ. ΚΑΤΣΙΜΑΝΗ