Το επιβατηγό Μοσχάνθη στη γραμμή Πειραιάς – Παράλιο Άστρος
Η εφημερίδα «Κυνουρία», έχει δημοσιεύσει οδοιπορικό υπό τον τίτλο «Άγιος Ιωάννης (Αγιάννης-Μωραγιάννης)», του Νικολάου Μενελ. Μερκουριάδη, σε συνέχειες από τον Οκτώβριο του 1928 έως και τον Ιανουάριο του 1929, απόσπασμα του οποίου παραθέτω:
«Από το βαπόρι εβλέπαμεν την Παραλίαν του Άστρους κατάφωτον από μεγάλα φώτα, σαν ηλεκτρικά, και ετρίβαμεν τα μάτια μας, ενθυμούμενοι τα παληά τα χρόνια και τα σκοτάδια της παραλιακής ακτής. Κατόπιν εμάθαμεν πως τα φώτα αυτά είναι βενζινόφωτα της Κοινότητος. Όταν έφθασαν οι βάρκες, κανένα δεν εγνωρίσαμεν από τους παληούς λεμβούχους του Παραλίου, πλην του Νίκου του Αβραντίνη, πάρχισε νασπρίζει στα μαλλιά για καλά, και του Μαυροθαλασσίτη πούναι ακόμη ίδιος, όλοι οι άλλοι μας ήσαν άγνωστοι και παιδόπουλα. Πού ο γελαστός καπετάν Παντελής ο Αβραντίνης που, όταν δεν εγέλαγε, έβριζε και εφώναζεν; Πού ο γέρο καπετάνιος, ο σοβαρός και πάντοτε μονόλογος Δραπανιώτης, πού ο Βούλγαρης με τις βρακίτσες του; πάνε αυτοί.
Εβγήκαμε ‘σ την προκυμαία σαν άγνωστοι, καθήσαμε στου Μιχάλη του Βλαχάκη το καφφενείον, το ίδιο τόσα χρόνια, δίπλα στης Νικολαΐδενας το σπίτι, και επήραμε τον καφφέ μας, τον οποίον μας εσέρβιρεν ο ίδιος ο Μιχάλης, που μολονότι γέρασε, ακούραστα, σαν πρώτα, εργάζεται ‘σ το καφφενείον του σαν παιδόπουλο, βοηθούμενος από τον δεύτερον του υιόν (Γιώργο), και αφού ο αγωγιάτης μας εφόρτωσε ‘σ τη μούλα τα πράγματά μας ξεκινήσαμε για τον Αγιάννη.
Άκουσον, άκουσον, που λένε και οι Άγγλοι, στον εικοστόν αιώνα, ξεκινήσαμεν από το Παράλιον δια τον Αγιάννη με μούλαν (μουλάρι). Η μούλα ακόμη είναι το μόνον μέσον συγκοινωνίας στα μέρη μας. Και όμως χίλιοι νόμοι έχουν ψηφισθεί δια μίαν αμαξιτήν οδόν Άστρους-Τριπόλεως, Άστρους-Σπάρτης, από της συστάσεως του Ελληνικού Κράτους… Αστροφεγγιά μαγευτική. Ντάλα καλοκαίρι.
Μπρος η μούλα με τον αγωγιάτην, πίσω εμείς με την μαγκούρα μας, διεσχίσαμεν το Παράλιον, φθάσαμε εις το σχολείον του, και πήραμε την δημοσιά δια το ΄Αστρος.
Προχορώντας, δεξιά και αριστερά της οδού είδαμε τα δενδράκια, που εφύτευσεν η αξιέπαινος «Φιλοδασική Ένωσις Παραλίου», από το σχολείο προς τον ελαιώνα. Τα εφύτευσεν όμως εντός των χανδάκων της οδού, και όταν αυτά μεγαλώσουν και τα χανδάκια θα κλείσουν και τον δρόμον, δι’ αυτό νομίζομεν ότι πρέπει εν συνενοήσει με τους ιδιοκτήτας των παρακειμένων κτημάτων να μετατοπισθώσιν επ’ αυτών, και εν ανάγκη να αντικατασταθώσι μ’ άλλα καρποφόρα δένδρα, ιδίως λεμονοπορτοκαλιές, που θα δίδουν και χάρι και εισόδημα εις τα κτήματα.
Μπαίνοντας εις τον ελαιώνα αντικρύσαμε το νέον εργοστάσιον «Αβραντίνη-αδελφών Χρόνη», που ο ευλογημένος ένα τόσον ωραίον εργοστάσιον, εκόλλησε σύριζα εις τον δρόμον, χωρίς ν’ αφήση λίγο πεζοδρόμιον…..».
Σχόλια: Δεν υπήρχε οδική πρόσβαση και οι συγκοινωνίες γίνονταν διά θαλάσσης, από το Παράλιο Άστρος, καθιστώντας το την «Πύλη» της περιοχής, του σημερινού Δήμου Βόρειας Κυνουρίας, επί πολλά χρόνια.
Η σχεδιαζόμενη αυριανή!! οδός της Ανατολικής Πελοποννήσου προβλεπόταν από το σχέδιο πόλης του Παραλίου Άστρους, το 1903, με την ονομασία «Εθνική οδός Άστρους – Σπάρτης», την οποία τα συμφέροντα;; δεν άφησαν ποτέ να γίνει «εθνική», μέχρι σήμερα τουλάχιστον.
Οι οδικές αρτηρίες προς Τρίπολη και Άργος κατασκευάστηκαν μετά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο, τούτο επιβεβαιώνεται από άρθρο στην ίδια εφημερίδα, της 1ης Απριλίου 1940, με τίτλο ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑΚΑΙ ΑΝΑΓΚΑΙ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ
Το καυστικό σχόλιο του αρθρογράφου για την μη ύπαρξη πεζοδρομίου, στη περιοχή του ελαιοτριβείου Αβραντίνη, είναι «παντός καιρού» ισχύει και σήμερα στη νιοστή για πολλούς δρόμους του Παραλίου Άστρους.