(Φωτ. Ερμαϊκή στήλη πάνω από τον Άγιο Πέτρο Βόρειας Κυνουρίας, στα σύνορα με τη Λακωνία, σήμερα έχει εξαφανιστεί από γηγενή που πήρε τις πέτρες για να κάνει μάντρα!!!)

Περίληψη από ανακοίνωση του Παναγιώτη B. Φάκλαρη*

«Ανάμεσα στην Αργολίδα και τη Λακωνία, η Κυνουρία αποτέλεσε για αιώνες αιτία επικών συγκρούσεων μεταξύ Αργείων και Λακεδαιμονίων. Η επική μάχη των Εξακοσίων το 546 π.Χ. την ενέταξε στην επικράτεια της Σπάρτης ως το 338 π.Χ., όταν, με παρέμβαση του Φιλίππου Β΄, επιστράφηκε στους Αργείους. Παρά την τόσο μακροχρόνια προσάρτησή της στα κράτη αυτά, οι λατρείες των δύο κατακτητών της Κυνουρίας φαίνεται ότι περισσότερο επηρέασαν παρά καθόρισαν τις δικές της λατρείες. Η εργασία αυτή συγκεντρώνει τα διαθέσιμα στοιχεία των γνωστών μέχρι σήμερα ιερών της Κυνουρίας και παρουσιάζει για πρώτη φορά ένα νεοεντοπισθέν ιερό. Η κύρια σχετική πηγή μας είναι ασφαλώς ο Παυσανίας, ο οποίος αναφέρει στην περιοχή μόνον έξι ιερά, από τα οποία μόλις τα τρία έχουν εντοπιστεί. Ωστόσο, όπως έχουν δείξει οι ανασκαφές και οι επιφανειακές έρευνες στην Κυνουρία, τα έξι ιερά που αναφέρει ο Παυσανίας αποτελούν ένα πολύ μικρό μέρος των πολυάριθμων ιερών που υπήρχαν στην περιοχή. Για όλα τα υπόλοιπα ιερά της περιοχής οι πληροφορίες μας είναι μόνον αρχαιολογικές. Τα ιερά που γνωρίζουμε μέχρι σήμερα στην Κυνουρία με συγκεκριμένα στοιχεία είναι τουλάχιστον 14. Ενδείξεις υπάρχουν για τέσσερα ακόμη. Είναι σαφές ότι πολλά στοιχεία σχετικά με τις λατρείες και τα ιερά της αρχαίας Κυνουρίας μας είναι ακόμη άγνωστα. Πανελλήνιες θεότητες φυσικά λατρεύονταν και στην Κυνουρία, όπου φαίνεται να κυριαρχούν ο Απόλλωνας και η Άρτεμις. Γνωστές είναι και οι λατρείες του Ποσειδώνος, του Ερμή, του Διονύσου και του Ασκληπιού, ενώ η σπανιότητα της λατρείας του Αχιλλέως καθιστά το κυνουριακό ιερό του σημαντικό. Στην Κυνουρία υπήρχε επιπλέον μια παράδοση για τη γέννηση και την ανατροφή του Διονύσου, εντελώς διαφορετική από την επίσημη πανελλήνια εκδοχή. Χαρακτηριστικό στοιχείο των λατρειών της περιοχής αποτελεί η ισχυρή επιβίωση προ-ολυμπιακών θεοτήτων, του Τυρίτα, του Μαλεάτα και του Παρπάρου, οι οποίες στα ιστορικά χρόνια συνδυάστηκαν με θεότητες του επίσημου Δωδεκάθεου, διατηρώντας, ωστόσο, απ’ ό,τι φαίνεται, τις λατρευτικές τους ιδιαιτερότητες. Εμφανείς στην Κυνουρία είναι και οι επιρροές των αργολικών και λακωνικών λατρειών. Είναι, τέλος, ιδιαιτέρως αξιοσημείωτο ότι το σύνολο των εντοπισμένων ιερών βρίσκεται εκτός των οικισμών και αρκετά εξ αυτών σε πλαγιές ή κορυφές βουνών, συχνά σε υψόμετρο μεγαλύτερο των 1000 μέτρων».

*Καθηγητή κλασικής αρχαιολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Πηγή: Δ΄ ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ ΣΤΗΝ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟ

ΚΑΛΑΜΑΤΑ, 20-23 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2024

Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Διαχείρισης Πολιτισμικών Αγαθών

4th INTERNATIONAL SCIENTIFIC MEETING ARCHAEOLOGICAL WORK IN THE PELOPONNESE KALAMATA, 20-23 NOVEMBER 2024 University of the Peloponnese Department of History, Archaeology, and Cultural Resources Managemen