Ο ψεύτης βοσκός φώναζε πως ήρθε ο λύκος για να γελάσει με τους συγχωριανούς του που έτρεχαν πανικόβλητοι να σώσουν τα πρόβατα. Κι όταν τελικά ο λύκος ήρθε και ο βοσκός φώναζε δικαιολογημένα, δεν πήγε κανείς να τον βοηθήσει. Με το ίδιο περίπου σκεπτικό, πολλοί χρήστες στα κοινωνικά δίκτυα καυτηρίασαν μέσα στο σαββατοκύριακο την αποστολή μηνύματος από το 112 στους κατοίκους της Αττικής, ενώ στις περισσότερες περιοχές έβρεξε για ένα τέταρτο της ώρας.

Μιλώντας στο tvxs.gr ο διευθυντής του Εθνικού Μετεωρολογικού Κέντρου Θοδωρής Κολυδάς θεωρεί ότι το «112» πρέπει να συνοδευτεί από περισσότερες επενδύσεις σε εξοπλισμό, καθώς οι πιο πρόσφατες εγκαταστάσεις πάνω πίσω… στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Από τη μεριά του ο διευθυντής ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Κώστας Λαγουβάρδος, επισημαίνει πως η Πολιτεία δεν αξιοποιεί όλα τα διαθέσιμα εργαλεία, επιλογή που ενίοτε μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη.

Η Πολιτική Προστασία βλέπει μόνο την ΕΜΥ

Το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και κατ’ επέκταση ο ιστότοπος meteo.gr διαθέτουν τον Δείκτη Επικινδυνότητας Επεισοδίου Βροχόπτωσης, ένα εργαλείο που κατηγοριοποιεί τις επερχόμενες βροχοπτώσεις από το «1» έως το «5» αξιοποιώντας μελέτες πάνω στα επεισόδια των τελευταίων 30 ετών.

Μια βροχόπτωση που παρόμοια επαναλαμβάνεται περί τις 10 φορές τον χρόνο τοποθετείται στο «3», ενώ μια βροχόπτωση που συμβαίνει 2-3 φορές ετησίως τοποθετείται το «4». Στο «5» ήταν οι καταστροφικές κακοκαιρίες «Ιανός» το 2020 και «Μπάλλος» το 2021. Ειδικά για την κακοκαιρία EVA του περασμένου σαββατοκύριακου, ο δείκτης του Αστεροσκοπείου για την Αττική έδωσε «3» για το Σάββατο και «4» για την Κυριακή.

Σύμφωνα με τον κο. Λαγουβάρδο, η κατηγοριοποίηση αυτή θα μπορούσε να προσφέρει έναν αντικειμενικό τρόπο λήψης της απόφασης για αποστολή ή όχι του μηνύματος «112». «Δεν διεκδικούμε σε καμία περίπτωση την απόλυτη γνώση αλλά αυτό είναι ένα από τα διαθέσιμα εργαλεία που η Πολιτική Προστασία δεν αξιοποιεί», λέει ο διευθυντής ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών.

Πράγματι σε επιστολή της προς όλα τα εμπλεκόμενα υπουργεία και φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης τον Οκτώβριο του 2019, η γενική γραμματεία Πολιτικής Προστασίας τόνιζε πως «ότι μετεωρολογικά προϊόντα (αριθμητικά μοντέλα πρόγνωσης καιρού, άλλες ειδικές προγνώσεις καιρού, κλπ) που παράγουν εκπαιδευτικά ιδρύματα και άλλα ερευνητικά κέντρα και ινστιτούτα, έχουν ερευνητικό και ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν θεσμικά από την πολιτεία».

Ο κ. Λαγουβάρδος προτείνει τη δημιουργία μιας task force για τις βροχοπτώσεις, μιας επιστημονικής ομάδας που θα συνεργάζεται όχι μόνο κατά την διάρκεια των ενημερώσεων αλλά σε διαρκή βάση και θα ανταλλάσσει δεδομένα, θα σχεδιάζει και θα αναπτύσσει υπηρεσίες και εργαλεία για την υποστήριξη της Πολιτείας. «Μέσα από μια τέτοια διαδικασία σύνθεσης, θα αυξάνονται σημαντικά οι πιθανότητες να δοθεί η καλύτερη δυνατή πρόβλεψη στην Πολιτική Προστασία, ώστε εκείνη με τη σειρά της να προχωρήσει στις πλέον ενδεδειγμένες κινήσεις, ενδεχομένως και στην αποστολή του μηνύματος ‘112’», σημειώνει ο ίδιος.

Θ. Κολυδάς: Η μετεωρολογική πρόβλεψη είναι μία μόνο παράμετρος

Ο διευθυντής του Εθνικού Μετεωρολογικού Κέντρου είναι ο άνθρωπος που αρμόδια μεταφέρει στους φορείς της Πολιτείας την πρόβλεψη της ΕΜΥ για κάθε επικίνδυνο καιρικό φαινόμενο που έρχεται, ώστε εκείνοι να πάρουν τα κατάλληλα μέτρα. Μιλώντας στο tvxs.gr, ο κ. Κολυδάς εξηγεί ότι η ΕΜΥ διαθέτει το Meteoalarm, ένα εργαλείο του Ευρωπαϊκού Συστήματος Προειδοποιήσεων Καιρού το οποίο παρέχει τις πληροφορίες που απαιτούνται για την αντιμετώπιση ακραίων καιρικών φαινομένων. Βάσει αυτού ενημερώνει την Πολιτεία αλλά και τους πολίτες για την επικινδυνότητα των φαινομένων που έρχονται.

Ωστόσο ο έμπειρος μετεωρολόγος τονίζει ότι η αποστολή ή μη του μηνύματος 112 ή οποιαδήποτε άλλη ενέργεια της Πολιτικής Προστασίας είναι αποτέλεσμα συνυπολογισμού πολλών παραμέτρων και όχι μόνο της πρόβλεψης του καιρού. «Εμείς δίνουμε την πρόβλεψη όμως στη συνέχεια η Πολιτική Προστασία εξετάζει την τρωτότητα της κάθε περιοχής. Με την ίδια βροχόπτωση, οι πιθανότητες καταστροφών ή ακόμα και τραυματισμών ή απωλειών διαφέρουν από τόπο σε τόπο», μας λέει.

Δεν αρκεί το 112, χρειάζονται επενδύσεις

Ο κ. Κολυδάς υπογραμμίζει ότι η ακρίβεια των προβλέψεων και άρα η χρησιμότητά τους ως προς την αποφυγή αρνητικών συνεπειών θα μπορούσε να αυξηθεί εάν η ΕΜΥ είχε στη διάθεσή της περισσότερες υποδομές και εξοπλισμό καταγραφής. Φέρνει ως παράδειγμα πώς θα μπορούσε να είχε συνεισφέρει κάτι τέτοιο, μαζί με το «112» που τότε ακόμα δεν είχε μπει σε εφαρμογή, στον περιορισμό των συνεπειών της πλημμύρας στην Μάνδρα το 2017, όταν έχασαν τη ζωή τους 23 άνθρωποι.

«Σύμφωνα με την ανάλυση των εικόνων του ραντάρ του Υμηττού και του κινητού μετεωρολογικού ραντάρ XPOL την Τετάρτη 17 Νοεμβρίου εκείνης της χρονιάς είχε καταγραφεί ζώνη πολύ ισχυρής βροχόπτωσης πάνω από τη λεκάνη απορροής των ρεμάτων που συρρέουν στην Μάνδρα. Αν οι παρατηρήσεις των ραντάρ συνδυάζονταν με επίγειες μετρήσεις από μετεωρολογικούς σταθμούς ή μετρήσεις ανώτερης ατμόσφαιρας (ραδιοβολίσεις), θα μπορούσαν να δώσουν τη δυνατότητα έγκαιρης προειδοποίησης», υπογραμμίζει ο διευθυντής στην ΕΜΥ, σημειώνοντας βέβαια ότι το φαινόμενο ήταν τόσο ισχυρό που οπωσδήποτε θα είχε συνέπειες αλλά με τη βοήθεια των παραπάνω εργαλείων θα μπορούσαν να είναι αισθητά μικρότερες. «Εγκαταστάσεις σταθμών και ραντάρ έχουν να γίνουν από το 2004», λέει ο κ. Κολυδάς.

Πολιτική Προστασία: Γιατί δεν μπορεί να πάει στοχευμένα το «112»

Πηγές της Πολιτικής Προστασίας είπαν στο tvxs.gr ότι η λογική του μηνύματος ‘112’ δεν είναι να απαγορεύσει στους πολίτες να μετακινηθούν αλλά να τους προτρέψει ώστε να βρίσκονται σε επαγρύπνηση και ετοιμότητα. Αναφέρονται στην διεθνή τάση για αδιαμεσολάβητη επικοινωνία – χωρίς τη μεσολάβηση των ΜΜΕ δηλαδή – μεταξύ Αρχών και πολίτη, τάση και κουλτούρα που πρέπει σταδιακά να εμπεδοθούν στην κοινωνία.

Σε ερώτησή μας εάν είναι εφικτή η αποστολή του μηνύματος με καλύτερη στόχευση ώστε να το λαμβάνουν μόνο οι κάτοικοι των περιοχών που όντως κινδυνεύουν, λάβαμε την απάντηση ότι σε μια μητροπολιτική περιοχή όπως η Αθήνα, αυτό είναι τεχνικά πολύ δύσκολο αφού τα μηνύματα πηγαίνουν στους αριθμούς που έχουν εντοπίσει οι αντίστοιχες κεραίες κινητής τηλεφωνίας κι έτσι η διασπορά ξεπερνά τα όρια συγκεκριμένων δήμων.

Του Κωνσταντίνου Λιάππα

Πηγή: tvxs.gr