Η ιστορία της υδροδότησης του Παραλίου Άστρους

No 1. Στόμιο στέρνας στο Κάστρο του Άστρους

Οι πρώτες κατοικίες του χωριού υδροδοτούνταν από δεξαμενές (στέρνες) κατασκευασμένες στο εσωτερικό τους, στις οποίες συγκεντρώνονταν από τις στέγες το βρόχινο νερό. Μερικά σπίτια που βρίσκονταν κάτω από το Νησί, κοντά στον αιγιαλό, εκτός από δεξαμενές, διέθεταν και πηγάδια.

Νο 2. Μαγγανοπήγαδο της οικογένειας Μακρή

Το 1906, όταν ο πληθυσμός και οι ανάγκες υδροδότησης είχαν πλέον αυξηθεί, κατασκευάστηκε από τους κατοίκους υδραγωγείο με πήλινους σωλήνες. Το υδραγωγείο αυτό συνδέθηκε με το προϋπάρχον του (Μεσογείου) Άστρους, το οποίο με υπέργειο χτιστό αγωγό μήκους 6 χιλιομέτρων περίπου, μετέφερε νερό από την πηγή που βρίσκεται παρά τη Μονή Λουκούς, μέχρι το περιβόλι της Σχολής Καρυτσιώτη. Ο υπέργειος αυτός αγωγός είχε κατασκευαστεί το 1805 δαπάναις του Αγιαννίτη Γεωργίου Καρυτσιώτη, αδελφού του μεγάλου ευεργέτη του Αγίου Ιωάννη και μεγαλεμπόρου  της Τεργέστης Δημητρίου Καρυτσιώτη. Επέκταση του υδραγωγείου αυτού, μήκους τεσσάρων χιλιομέτρων περίπου, αποτελεί το υδραγωγείο που υδροδότησε το 1906 το Παράλιο Άστρος. Το νερό του υδραγωγείου απέληγε σε δεξαμενή που βρισκόταν κοντά στην Αγία Κυριακή (στη περιοχή των «Ληνών») που βρίσκεται του «Μέραγα» το πηγάδι, στο δυτικό άκρο του χωριού.

Νο 3. Η παλιά δεξαμενή κοντα στους «Ληνούς»

Νο 4. Το πηγάδι του «Μέραγα»

Η δεξαμενή διοχέτευε το νερό σε επτά βρύσες, διάσπαρτες σε κύριους δρόμους του πεδινού τμήματος κάτω από το Νησί, συγκεκριμένα βρίσκονταν:

  1. Κοντά στην Πσλιόστερνα, έξω από το σπίτι του Σταύρου Δουζένη, σημερινό καφέ «El Greco».

  2. Στη γωνία του σπιτιού του Μελέτη, πάνω στον εμπορικό δρόμο (οδός Ζαφειρόπουλου), σημερινό εστιατόριο «Estella».

  3. Στον εμπορικό δρόμο, εκεί που είναι το σπίτι του Σωτήρου Μπρεθέ.

  4. Στη γωνία της πρώην οικίας Γεωργίου Μπούζιου, πάνω στον εμπορικό δρόμο.

  5. Στον καλογερικό πύργο (οικία Ζαχαρία Μαρούδη), απέναντι από το ιχθυοπωλείο ο «Ψαρομπαξές», πάνω στον εμπορικό δρόμο.

  6. Στο Παλιό σχολείο κληροδοτήματος Συγγρού, σημερινό καφέ «Wet», στην αρχή της οδού Καλλίτση.

  7. Στην πρώην οικία Κόλλια, απέναντι από του Κοκκινιά.

Οι βρύσες αυτές λειτουργούσαν έως το 1958. Στη θέση τους διατηρούνται δύο βρύσες, η 2 και η 3, η 6 υπάρχει σε κήπο σπιτιού.

Νο 5. Η βρύση στο εστιατόριο «Estella»

Νο 6. Η βρύση στην οικία Μπρεθέ

Νο 7. Η βρύση του Παλιού σχολείου, σε κήπο σπιτιού

Το 1924 υπήρξε ανάγκη ανακαίνισης του υδραγωγείου από τη Λουκού ως το (Μεσόγειο) Άστρος και εκτέλεσης έργων στην πηγή του νερού. Επειδή το κόστος ήταν μεγάλο, συστήθηκε εκεί Επιτροπή Υδραγωγείου Άστρους, στην οποία συμμετείχαν ως Υποεπιτροπή η Κοινότητα Παραλίου Άστρους κα η Κοινότητα Βερβένων, και πραγματοποιήθηκε έρανος για την συγκέντρωση χρημάτων. Η Επιτροπή εξέδωσε φυλλάδιο με τίτλο -Υδραγωγείο Άστρους-, στο οποίο αναφέρεται η ανάγκη της κατασκευής του έργου. Στη δαπάνη συμμετείχαν και οι εν Αμερική απόδημοι που κατάγονταν από το Άστρος, το Παράλιο Άστρος, τα Βέρβενα και τα Δολιανά. Η -Αδελφότης Βερβένων- έστειλε από το Σικάγο ένα σεβαστό ποσόν, τρεις χιλιάδες δολάρια. Μάλιστα είχαν σκεφθεί το τμήμα της -Μάνας του Νερού-, τιμής ένεκεν προς την -Αδελφότητα Βερβένων-, να ονομασθεί το -Βερβενιώτικο-.

Η αντικατάσταση του παλιού υδραγωγείου του Παραλίου Άστρους από σωλήνες χυτοσιδήρου (μαντεμένιους), τύπου υδρεύσεως Παρισίων, που αγοράστηκαν από γαλλικό οίκο άρχισε τον Απρίλιο του 1929 και ολοκληρώθηκε το 1931 με προσθήκη δύο ακόμη κρηνών στο Παράλιο Άστρος. Για την ανακαίνιση του υδραγωγείου δαπανήθηκαν περίπου 500.000 δραχμές.

Το 1929 για τα έργα υδρεύσεως και φωτισμού δαπανήθηκαν από την Κοινότητα 77.000 δραχμές, ενώ το 1931 για την ανακαίνιση του υδραγωγείου και την διάνοιξη του αντιπλημμυρικού Χάνδακα δαπανήθηκαν 78.000 δραχμές.

 Η πηγή παρά την Μονή Λουκούς, από την οποία υδροδοτήθηκε το χωριό, η λεγόμενη -Μάνα του Νερού-, είναι ένα κεφαλάρι με παροχή 100 κυβικών μέτρων την ώρα, από το οποίο υδροδοτούνταν το Άστρος, το Παράλιο Άστρος, τα Κάτω Δολιανά και η Μονή Λουκούς. Αξιοσημείωτο είναι ότι το κεφαλάρι αυτό αποτέλεσε προφανώς έναν από τους κύριους λόγους για τους οποίους ο Ηρώδης Αττικός επέλεξε το συγκεκριμένο σημείο για να κτίσει την έπαυλη του, για την υδροδότηση της οποίας κατασκεύασε υδραγωγείο, από το οποίο διατηρείται η τοξωτή υδατογέφυρα στη ρεματιά, νοτιοδυτικά της Μονής.

No 8. Ρωμαϊκό υδατογέφυρα στη Μονή Λουκούς

Το πρόβλημα της ύδρευσης βρήκε την οριστική επίλυση του με γεώτρηση που πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο του 1976, σε κτήμα που ανήκει στην Μονή Λουκούς και βρίσκεται στην περιοχή της μονής».

Πηγή: Σελίδες 178 έως 181 από το βιβλίο «Παράλιον Άστρος. Αρχαιότητες, Ιστορία, Νεότεροι χρόνοι», του Καθηγητή Κλασικής Αρχαιολογίας Παναγιώτη Β. Φάκλαρη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *