«Τα χαΐρια μας εδώ. Ονείρατα της άκαυτης και της καμένης Σμύρνης» (εκδ. Επτάλοφος-Ταμείον Θράκης, 2003) είναι μια καταγραφή της προφορικής μαρτυρίας της Αγγέλας Παπάζογλου, από τον γιο της Γεώργιο Παπάζογλου: για τη Σμύρνη, τον ξεριζωμό, την προσφυγιά και τη μετέπειτα ζωή της στην Κοκκινιά. Δημοσιεύουμε σήμερα ορισμένα αποσπάσματα, στα οποία η Παπάζογλου μιλάει για τους […]

Ελάχιστα γνωρίζουν οι σημερινοί Γερμανοί για τα όσα έγιναν στη Σερβία στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Κι όμως, από την επίθεση της ναζιστικής Γερμανίας στο «Βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας» στις 6 Απριλίου 1941 μέχρι την αποχώρηση των γερμανικών στρατευμάτων το 1994/45, είχαν σταθμεύσει στη χώρα αυτή εκατοντάδες χιλιάδες στρατιώτες. Συνολικά 719 οικισμοί στη Σερβία διατηρούν […]

(Φωτ. Το φρούριο «Λάρισα» του Άργους και από κάτω το μοναστήρι της Αγίας Μαρίνας, όπως φαίνεται από το Παράλιο Άστρος) Το κάστρο έχει υψόμετρο 289 μ. Οικοδομήθηκε κατά τους προϊστορικούς χρόνους και είναι νεότερο από τις οχυρώσεις της Ασπίδος. Η βάση του σε ορισμένα σημεία έχει ογκόλιθους, που μας θυμίζουν τα κυκλώπεια τείχη. Τον 5ο και 6ο […]

(Φωτ. το Μπούρτζι όπως φαίνεται από το Ξηροπήγαδο Κυνουρίας) Tο επιθαλάσσιο φρούριο, που έμεινε γνωστό με την τουρκική ονομασία Mπούρτζι, δηλαδή πύργος, αποτελεί σήμα κατατεθέν της πόλης του Nαυπλίου. Aρχικά στη νησίδα αυτή, που βρίσκεται στο μέσο του λιμανιού της πόλης, υπήρχε Βυζαντινός ναός αφιερωμένος στον Άγιο Θεόδωρο. Oι Eνετοί αντιλαμβανόμενοι τη στρατηγική του θέση για την προστασία του λιμανιού, […]

  Κουίζ: Ποιοι ήταν οι μεγαλύτεροι κατακτητές τής Γηραιάς Ηπείρου; Αννίβας; Τζένγκις Χαν; Σουλτάνος Σουλεϊμάν; Αμ δε, ό,τι και να λένε τα βιβλία της Ιστορίας… «παιχνίδι» έκαναν άλλοι κατακτητές. Και μάλιστα δεν πρόκειται για ανθρώπους, ούτε για κλασικούς εκπροσώπους του ζωικού βασιλείου, τύπου ασιατικών τίγρεων, αυστραλέζικων κανγκουρό ή καμηλοπαρδάλεων από τις σαβάνες. Οι μεγαλύτεροι κατακτητές […]

Στο κτήριο του νέου αρχαιολογικού Μουσείου Μυτιλήνης παρουσιάστηκαν «Οι γυάλινες χειροβομβίδες των μεσαιωνικών χρόνων από το Κάστρο της Μυτιλήνης». Η παρουσίαση έγινε από τον προϊστάμενο της Εφορίας Αρχαιοτήτων Λέσβου, αρχαιολόγο Παύλο Τριανταφυλλίδη, στο πλαίσιο της νέας θεματικής ενότητας που θα παρουσιασθεί στη Μυτιλήνη για το έτος 2016, με τίτλο «Η αρχαία ελληνική τεχνολογία: τέχνη και […]

Το αγαπημένο street food ντόπιων και τουριστών, το σουβλάκι αποτελεί σίγουρα μια τεράστια ανακάλυψη στην καθημερινή γαστρονομία, που όσο περνούν τα χρόνια δίνει όλο και περισσότερες παραλλαγές. Πότε ανακαλύφθηκε, όμως, και σε ποιον πρέπει να δώσουμε τα εύσημα; Οι ιστορικοί και ερευνητές έχουν εντοπίσει το σουβλάκι μαζί με την εξέλιξη της ελληνικής κουλτούρας και υπάρχουν, μάλιστα, αποδείξεις […]

Δέκα χρόνια μετά τον Ελληνοτουρκικό Πόλεμο του 1897 το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό διέθετε μια ελάχιστη δύναμη απαρχαιωμένων τορπιλοβόλων και τριών γαλλικών θωρηκτών που είχαν κατασκευασθεί το 1889. Η επιτακτική ανάγκη για τη δημιουργία αξιόμαχου στόλου είχε ως αποτέλεσμα την ενίσχυση του στόλου -στα τέλη του 1908- με τέσσερα καινούργια αγγλικά και τέσσερα γερμανικά αντιτορπιλικά. Σε […]

(Φωτ. αρχείου, το λιγνιτωρυχείο της Μεγαλόπολης) Εισαγωγικό σημείωμα: Από την έκδοση του 2006, του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, με τίτλο «ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΉ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ», διαβάζουμε στις σελίδες 296 έως 300, για τα 3 αρχαία ξύλινα αγγεία που έχουν βρεθεί στη Μεγαλόπολη και αποτελεί εργασία του Παναγιώτη Φάκλαρη, καθηγητή κλασικής αρχαιολογίας. Περίληψη Η χρήση ξύλινων αγγείων στην αρχαία […]

Στις 7 Οκτωβρίου 1944, Έλληνες υπήκοοι και Εβραίοι στο θρήσκευμα, νίκησαν το φόβο, την πείνα και τις κακουχίες και σε μια πράξη που θα έπρεπε να μνημονεύεται εσαεί, τίναξαν στον αέρα ένα από τα κρεματόρια της «κόλασης επί της Γης», του Άουσβιτς. Πρόκειται για την μοναδική καταγεγραμμένη εξέγερση και πράξη ανυπακοής τέτοιου μεγέθους σε στρατόπεδο […]

  Οι Τεγεάται σαρκάζοντας τους γείτονας αυτών Κυνουριείς λέγουσιν: «Ο Θεός να σε φυλάττη από Καστρίτικη ψείρα, από Βερβαινιώτικη κλεψιά, από Αγιοπετρίτικη ψευτιά, από Αγιαννιώτικη περηφάνεια και από Δολιανίτικη πείνα, εξ’ ου και οι Δολιανίται γίνονται φουρναραίοι δια να χορτάσουν το ψωμί…» Πηγή: «Αρκαδική επετηρίδα 1903» του Τάκη Κανδηλώρου: Ο Τ. Χ. Κανδηλώρος [1874-1934] λαογράφος, […]

Μια ξεχωριστή παρουσίαση για την ψηφιακή ανασύσταση του Σηματοτηλέγραφου των Κυθήρων θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 18 Σεπτεμβρίου 2024 στην Ιστορική Βιβλιοθήκη του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη στον Πειραιά. Το Ελληνικό Ινστιτούτο Ναυτικής Ιστορίας (ΕΛ.Ι.Ν.ΙΣ.), στην προσπάθεια αποκατάστασης της ιστορικής μνήμης σχετικά με τον Σηματοτηλέγραφο των Κυθήρων και την τεχνολογία του, ανέλαβε την πρωτοβουλία να προχωρήσει στην […]

Ύστερα από την προώθηση των Γερμανικών Στρατιών στο ρωσικό μέτωπο οι μέρες παραμονής των κατακτητών στην Ελλάδα ήταν μετρη­μένες. Η απόβαση των Συμμάχων στη Νορμανδία ήταν η «χαριστική βολή» για τους Γερμανούς, οι οποίοι άρχισαν σιγά-σιγά να αποσύρουν το στρα­τό τους από τα κράτη που είχαν καταλάβει, κατά τη διάρκεια του επεκτατικού τους πολέμου. Από […]

Με τον όρο αρχαία ελληνική γλώσσα αναφερόμαστε τη μορφή της ελληνικής γλώσσας, που ομιλούνταν κατά τους αρχαϊκούς χρόνους και την κλασική αρχαιότητα η ακόμη και στην ελληνιστική περίοδο. Η νέα ελληνική γλώσσα αποτελεί σαφώς συνέχεια της αρχαίας και εξέλιξή της. Ωστόσο υπάρχουν πολλές αρχαίες φράσεις που χρησιμοποιούμε αυτούσιες ακόμη και σήμερα. Ας δούμε μερικές χαρακτηριστικές […]

Στις όχθες του ποταμού Ayeyarwady, στην περιοχή Mandalay της Βιρμανίας βρίσκεται η αρχαία πόλη Bagan. Από τον 9ο έως τον 13ο αιώνα η πόλη ήταν πολιτικό, οικονομικό και πολιτιστικό κέντρο του Βασιλείου του Pagan. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας τους, μεταξύ 11ου και 13ου αιώνα, πολλοί πλούσιοι κυβερνήτες του Παγκάν διέταξαν να κατασκευαστούν χιλιάδες ναοί […]

Νερό ηλικίας δισεκατομμυρίων ετών, ίσως το αρχαιότερο που έχει βρεθεί ως σήμερα, αναβλύζει από τα έγκατα της γης σε ένα ορυχείο του Καναδά, σε βάθος 2,4 χιλιομέτρων. Το νερό αυτό, το οποίο είναι παγιδευμένο ανάμεσα σε πανάρχαια πετρώματα και έχει μείνει ανέπαφο για όλο αυτό το διάστημα, είναι πολύ πιθανό να περιέχει εξίσου «ηλικιωμένα» μικρόβια. […]

Ποιο όνομα ευρωπαϊκής πρωτεύουσας σημαίνει «η πόλη της χαράς»; Ποια πόλη της Γηραιάς Ηπείρου συνδέεται με… αρκούδες; Τι δουλειά έχει ο Οδυσσέας στη Λισαβόνα και γιατί μία από τις σπουδαιότερες πρωτεύουσες της Γηραιάς Ηπείρου οφείλει το όνομά της σε μια αδελφοκτονία; Η ετυμολογία και η ονοματολογία των ευρωπαϊκών πρωτευουσών κρύβουν μικρά μυστικά, από απλώς ενδιαφέροντα […]

Όταν τα πρώτα καφενεία έκαναν την εμφάνισή τους στην Αθήνα, η Αττική είχε ακόμα δάση και ρουμάνια. Τα μεσόγεια χάνονταν μέσα στις βελανιδιές, όπου μπορούσε κανείς να κυνηγήσει μέχρι και αγριογούρουνα. Οι Αμπελόκηποι ήταν όντως γεμάτοι αμπελώνες, ενώ στο κέντρο της Αθήνας οι αστοί, απολάμβαναν τους εξοχικούς περιπάτους ανάμεσα στα μποστάνια. Από τη δεκαετία του […]

Εισαγωγικό σημείωμα: Τελευταία υφάντρα στο τόπο μας ήταν η Βασιλική Σαρρή, η οποία εδώ και αρκετά χρόνια έχει σταματήσει να υφαίνει στον παραδοσιακό αργαλειό της. Από τα αρχαία χρόνια οι άνθρωποι χρησιμοποίησαν τον αργαλειό για να κατασκευάσουν αντικείμενα καθημερινής χρήσης. Οι πρώτοι αργαλειοί ήταν όρθιοι και αργότερα έγιναν οριζόντιοι. Από παραστάσεις σε ελληνικά αγγεία μαθαίνουμε […]

Του καθηγητή Πέτρου Θέμελη Για τον Παυσανία, τον περιηγητή του δεύτερου αιώνα μετά Χριστόν, γνωστό και από την επίσκεψή του στην αρχαία Μεσσήνη, η δωροδοκία -κοινώς λάδωμα- ήταν ο «πανίσχυρος μοχλός που κινεί εκ του ασφαλούς την Ιστορία και επηρεάζει δραματικά τις εξελίξεις, αναγκάζοντας την πλάστιγγα να γέρνει κάθε φορά προς την πλευρά των χρημάτων», […]