Σαν σήμερα, στις 12 Οκτωβρίου του 1944, το μεσημέρι, οι Γερμανοί αποχώρησαν συντεταγμένοι από την Αθήνα ακολουθούμενοι από πολλούς προδότες συνεργάτες τους που φοβούνταν την λαϊκή οργή. Ακόμα και την ύστατη ώρα προχώρησαν σε μη αναγκαίες για την στρατιωτική τους ασφάλεια ενέργειες βίας, όπως η δολοφονία εν ψυχρώ μιας νεαρής κοπέλας που έγραφε συνθήματα στον τοίχο της γειτονιάς της, στο Φάληρο, ή η ανεπιτυχής προσπάθεια ανατίναξης του εργοστασίου της Ηλεκτρικής στον Άη Γιώργη στον Πειραιά που αποτράπηκε την τελευταία στιγμή από στρατιωτικό απόσπασμα του ΕΛΑΣ.

 Οι Γερμανοί δεν είχαν ακόμη προλάβει να εγκαταλείψουν την Αθήνα, αλλά ο λαός της πρωτεύουσας νιώθοντας ότι έφτασε η ώρα της λευτεριάς, ξεχύθηκε στους δρόμους ζητωκραυγάζοντας. Κύματα – κύματα η λαοθάλασσα πλημμύριζε την πλατεία Συντάγματος, τις οδούς Πανεπιστημίου, Σταδίου, Ακαδημίας, το Ζάππειο, την πλατεία Ομονοίας. Οι 1.264 μέρες φασιστικής κατοχής ήταν πλέον παρελθόν κι αυτό φάνηκε περίτρανα όταν στις 9.45 το πρωί μαχητές του ΕΛΑΣ κατέβασαν από την Ακρόπολη τη γερμανική σημαία υψώνοντας στη θέση της την ελληνική.

Με την αγγελία της αποχώρησης των γερμανικών στρατευμάτων πλήθη κόσμου αυθόρμητα και οργανωμένα κατέκλυσαν το κέντρο της πόλης και πανηγύριζαν με πατριωτικά τραγούδια, ύμνους και ανεμίζοντας ελληνικές σημαίες και τις σημαίες των συμμάχων, Αμερικάνικες, Αγγλικές, Ρώσικες και Γαλλικές. Ήδη κλιμάκιο της ελληνικής κυβέρνησης υπό τον αντιπρόεδρό της Παναγιώτη Κανελλόπουλο με την συμμετοχή και ηγετικών στελεχών του ΕΑΜ ανέλαβε την διαχείριση της εξουσίας προσωρινά έχοντας στην διάθεσή της τα μόνα οργανωμένα στρατιωτικά τμήματα, αυτά του ΕΛΑΣ.