Πίνουν και στην Αθήνα τον… «καφέ που περιμένει»

Στα εργατικά καφέ της Νάπολης, πριν από περίπου 100 χρόνια, γεννήθηκε η ιστορία του «caffe sospeso». Μια συνήθεια που έμελλε, έναν αιώνα αργότερα, να συμβολίζει την αλληλεγγύη σε χαλεπούς καιρούς.

Την εποχή εκείνη όσοι γιόρταζαν κάποιο χαρμόσυνο γεγονός πήγαιναν στο καφενείο και πλήρωναν μερικούς καφέδες, ώστε να τους πιουν αργότερα όσοι δεν είχαν να πληρώσουν.

Ο «καφές που περιμένει» είναι μια τάση που επιστρέφει δυναμικά λαμβάνοντας νέες διαστάσεις την εποχή της οικονομικής κρίσης:

Οσοι την ασπάζονται, κάθε φορά που παραγγέλνουν τον καφέ τους εκτός σπιτιού, προπληρώνουν ανώνυμα ακόμη έναν, ώστε να τον καταναλώσει αργότερα όποιος δεν έχει την οικονομική δυνατότητα για κάτι τέτοιο.

Ο καταστηματάρχης τοποθετεί τα χρήματα σε ειδικό κουτί στο οποίο αναγράφεται «καφές που περιμένει» ή αναρτά την απόδειξη σε πίνακα σημειώνοντας τον αριθμό των εν αναμονή ροφημάτων.

Ανεργοι, άστεγοι, άποροι συμπολίτες αποκτούν πρόσβαση σε μια απόλαυση που υπερβαίνει τη χαρά ενός καφέ…

Κατά τη μεταπολεμική περίοδο η πρακτική αυτή ατόνησε. Πριν από περίπου δέκα χρόνια, όμως, εμφανίστηκε ξανά στη νότια Ιταλία, ενώ τους τελευταίους μήνες έχει εξαπλωθεί με ταχείς ρυθμούς σε αρκετές χώρες του κόσμου.

Στην Ελλάδα της ύφεσης, η αρχή έγινε πριν από λίγες ημέρες με τέσσερα καταστήματα στην Αθήνα, τα οποία ξεκίνησαν να προσφέρουν τον «καφέ που περιμένει» σε όσους το έχουν ανάγκη.

Οπως εξηγούν στο «Εθνος» οι υπεύθυνοι των καταστημάτων, η ανταπόκριση του κόσμου υπήρξε από την πρώτη στιγμή σημαντική, καθώς οι περισσότεροι έσπευσαν να κεράσουν από το υστέρημά τους ένα καφεδάκι κάποιον αδύναμο συμπολίτη…

Καταλυτική στην υλοποίηση της πρωτοβουλίας στάθηκε η συμβολή του περιοδικού δρόμου «Σχεδία» (www.shedia.gr), το οποίο ήρθε σε επαφή με ιδιοκτήτες χώρων εστίασης, ενώ πλέον επιχειρεί την επέκταση του δικτύου και την εξάπλωσή του σε φούρνους, τυροπιτάδικα, μαγειρεία.

Πρώτιστος στόχος του είναι η ανάδειξη της προσπάθειας, ώστε να γίνει γνωστή τόσο σε εκείνους που έχουν ανάγκη να κεράσουν όσο και εκείνους που έχουν ανάγκη να κεραστούν. Παράλληλα επιδιώκει να συμφωνηθούν εκπτωτικές τιμές για τους καφέδες «που περιμένουν».

«Είναι κάτι τόσο απλό κι όμως μπορεί να κάνει τη διαφορά», εξηγεί ο κ. Χρήστος Ελεφάντης, διευθυντής σύνταξης του περιοδικού. «Θα θέλαμε όλο αυτό να λειτουργήσει σε επίπεδο γειτονιάς.

Γύρω απ' τα σπίτια μας, στις πολυκατοικίες και στα διαμερίσματα ζουν απομονωμένοι άνθρωποι που έχουν χάσει τις δουλειές τους, βρίσκονται σε βαθιά κατάθλιψη και δεν έχουν ένα ευρώ να πιουν έναν καφέ.

Θα μπορούσε, λοιπόν, «ο καφές που περιμένει» να γίνει το κέρασμα της γειτονιάς.

Οποιος έχει ανάγκη θα μπορεί να πηγαίνει στο τοπικό καφέ και να ρωτά αν υπάρχει καφές σε αναμονή. Γιατί υπάρχουν άνθρωποι που θέλουν να βοηθήσουν, αλλά δεν ξέρουν πώς να το κάνουν άμεσα και διακριτικά.

Μπορεί να ακούγεται ιδεαλιστικό, όμως πρέπει να κάνουμε κάποια βήματα, έστω και αθόρυβα. Από την εμπειρία μας στη ''Σχεδία'' βλέπουμε ότι αγάπη υπάρχει. Μπορεί να υπάρχουν προβλήματα, αλλά ο κόσμος έχει αγάπη».

Ο ίδιος εξηγεί ότι το κέρασμα καφέ μπορεί να ακούγεται πολυτέλεια για κάποιον που δίνει μάχη επιβίωσης, όμως εστιάζει στην κοινωνικοποίηση του ατόμου που αισθάνεται περιθωριοποιημένο και βεβαρημένο ψυχολογικά εξαιτίας της οικονομικής του αδυναμίας. Και το όφελος είναι αμφίδρομο. «Γιατί όποιος προσφέρει αλληλεγγύη», συνεχίζει ο κ. Ελεφάντης, «αισθάνεται πως είναι ακόμη ζωντανός…».

Θετική η ανταπόκριση από τους Ελληνες

Παρά τη σφοδρή πίεση που υφίστανται τα τελευταία χρόνια οι Ελληνες εργαζόμενοι, αποδεικνύουν πως είναι πρόθυμοι να εκφράσουν την αλληλεγγύη τους σε όποιον δοκιμάζεται. Η ανταπόκριση που σημειώθηκε τις πρώτες ημέρες του «καφέ που περιμένει» στην Αθήνα ήταν άκρως ενθαρρυντική. Είναι ενδεικτικό ότι την Τετάρτη, πρώτη ημέρα της προσπάθειας, στο καφέ «6» του Θησείου (Τριών Ιεραρχών 21) πληρώθηκαν 20 καφέδες σε αναμονή, ενώ κεράστηκαν και τα δύο πρώτα καφεδάκια.

«Ακόμη δεν το γνωρίζει πολύς κόσμος, περισσότερο το επικοινωνούμε εμείς, αν και κάποιοι ήταν ενημερωμένοι από το Facebook. Πάντως, η πλειονότητα αντέδρασε πολύ θετικά στην ιδέα», λέει η Μαρία Καλλιάνη, μία εκ των ιδιοκτητών τού «6», το οποίο λειτουργεί ως συνεταιριστικό καφενείο από μια ομάδα πρώην ανέργων.

«Δεν μπορώ να περιγράψω τη μεγάλη μας χαρά, όταν το απόγευμα ήρθε μια κυρία, 55 ετών, η οποία φιλοξενείται στον ξενώνα αστέγων του Δήμου Αθηναίων για να πιει έναν καφέ. Το ωραιότερο ήταν ότι δεν ήρθε μόνη αλλά έφερε μαζί της έναν φίλο από τον ξενώνα», λέει ο κ. Ελεφάντης. «Κάπως έτσι η επιχείρηση γίνεται κοινωνός της ανάγκης ενός ανθρώπου να κεράσει έναν συνάνθρωπο που βιώνει τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό».

Ο ίδιος προσθέτει πως η όλη προσπάθεια είναι κάτι που μπορεί επιπλέον να δώσει ώθηση στις τοπικές επιχειρήσεις.

«Θέλουμε πάρα πολύ να πάμε σε γειτονιές με μεγάλη ανάγκη, όπως στο Πέραμα για παράδειγμα, μια περιοχή όπου στις αρχές του χρόνου υπήρχαν 1.600 οικογένειες χωρίς ρεύμα, να μιλήσουμε με τις επιχειρήσεις. Θα είναι όφελος και για εκείνες να συμμετάσχουν στην προσπάθεια, καθώς θα ενισχυθούν με κάποιους καφέδες παραπάνω και θα μπορέσουν να μείνουν ζωντανά τα συνοικιακά καταστήματα».

Ο «καφές που περιμένει» είναι μια ηθική συμφωνία στο πλαίσιο των αρχών της αμοιβαίας εμπιστοσύνης.

Οπως επεσήμανε στο περιοδικό «Σχεδία» ο Ουίλιαμ, ένας εκ των διαχειριστών της ιστοσελίδας www.coffeesharing.com, ενός διαδικτυακού τόπου συντονισμού της πρωτοβουλίας από κάθε γωνιά του πλανήτη, «παγκοσμίως η πρωτοβουλία βασίζεται στην ειλικρίνεια και την εμπιστοσύνη μεταξύ όλων των εμπλεκομένων: πελάτες, καταστηματάρχες, απλοί πολίτες. Δεν υπάρχουν «έλεγχοι» και δεν είναι θέμα υπογραφής οποιουδήποτε συμβολαίου».

Παρ' όλα αυτά, οι συντονιστές συμβουλεύουν το κοινό να βεβαιώνεται ότι οι καταστηματάρχες κόβουν την απόδειξη για τον προπληρωμένο καφέ και είτε την τοποθετούν σε ειδικό γυάλινο δοχείο είτε σημειώνουν τη συναλλαγή σε πίνακα που βρίσκεται σε κοινή θέα.

Οι επιχειρήσεις που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία έχουν αναρτημένο ειδικό αυτοκόλλητο με το λογότυπο της «Σχεδίας» που γράφει: «Εδώ, ένας καφές σε περιμένει».

Πρεμιέρα σε 4 καταστήματα

Δέκα καφέδες σε αναμονή λέγεται ότι πληρώνει ο πρόεδρος της Νάπολι, κάθε φορά που η ομάδα του πετυχαίνει μια νίκη. Μετά την Ιταλία, η Βουλγαρία, η Ρωσία και η Αυστραλία είναι οι χώρες που πρωτοστάτησαν στην πρωτοβουλία, ενώ στην Ελλάδα «ο καφές που περιμένει» έκανε πρεμιέρα την περασμένη Τετάρτη με τα εξής καταστήματα:

  • «6» συνεργατικό καφενείο, Τριών Ιεραρχών 21, Θησείο.
  • «Ακροβάτης», καφενείο-ουζερί, Μαιζώνος 44 & Ψαρών 26α, Αθήνα.
  • «Στα καλά καθούμενα», Δράκου 3 (έξοδος Μετρό FIX), Κουκάκι.
  • «VERVE», Σόλωνος 94, Αθήνα.

Οποιος θέλει περισσότερες πληροφορίες ή επιθυμεί να δηλώσει τη συμμετοχή της επιχείρησής του στην πρωτοβουλία μπορεί να επισκεφθεί τη σελίδα στο Facebook www.facebook.com/Suspen-dedCoffeess ή τη σελίδα της «Σχεδίας» στο Facebook. Αλλωστε, τα μέσα κοινωνική δικτύωσης έχουν συμβάλει καταλυτικά στην υιοθέτηση της ιδέας από όλο και περισσότερο κόσμο.

Αυτή τη στιγμή, σε 17 χώρες είναι συνολικά καταγεγραμμένες 162 επιχειρήσεις που προσφέρουν έναν καφέ που περιμένει. Στη Μελβούρνη, ένας από τους πρώτους καταστηματάρχες που ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα κάποιου πολίτη για τη δημιουργία σχετικού δικτύου ήταν ο ελληνικής καταγωγής Πέτρος Προκόπης, ιδιοκτήτης φούρνου.

Πηγή: ethnos.gr