Τα αντιβιοτικά χάνουν τη μάχη κατά των βακτηρίων

Τα αντιβιοτικά που κυκλοφορούν αυτή τη στιγμή στο εμπόριο φαίνεται πως δεν είναι αποτελεσματικά πλέον για την αντιμετώπιση μεταλλαγμένων ιών και βακτηριακών λοιμώξεων, καθώς τα μικρόβια γίνονται ισχυρότερα και ολοένα και πιο ανθεκτικά στις αντιβιοτικές ουσίες.

Επιπλέον, τα αντιβιοτικά σκοτώνουν συχνά τα βακτήρια στο έντερό μας και σε άλλα μέρη του σώματος, τα οποία είναι ωφέλιμα για τον οργανισμό, με αποτέλεσμα να μένει το έδαφος ελεύθερο για τα λεγόμενα «κακά» βακτήρια.

Σύμφωνα με έκθεση του αμερικανικού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), περίπου 23.000 άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο στις ΗΠΑ εξαιτίας σοβαρών λοιμώξεων, ενώ περίπου 250.000 άνθρωποι μολύνονται κάθε χρόνο με το βακτήριο Clostridium difficile, που προκαλεί μία αρκετά σοβαρή λοίμωξη. Από αυτούς τους ασθενείς, γύρω στους 14.000 πεθαίνουν.

Τα άτομα που εμφανίζουν συνήθως τη συγκεκριμένη μόλυνση έχουν λάβει πρόσφατα αντιβιοτικά και στη συνέχεια έχουν υποβληθεί σε ιατρική περίθαλψη. Την περίοδο μεταξύ 2000-2007, οι θάνατοι ανά έτος εξαιτίας του συγκεκριμένου βακτηρίου αυξήθηκαν στο πενταπλάσιο, ενώ το 2000 εμφανίστηκε ένα στέλεχος του c.difficile που εκτός από πολύ ανθεκτικό στα κοινά αντιβιοτικά, είχε και την ιδιότητα να εξαπλώνεται γρήγορα.

Σύμφωνα με το CDC, υπάρχουν δύο ακόμα ανθεκτικά στα αντιβιοτικά βακτήρια, που μπορούν να προκαλέσουν το θάνατο: τα εντεροβακτήρια που είναι ανθεκτικά στις καρβαπενέμες (carbapenum-resistant enterobacteriaceae) και τα βακτήρια του γονόκοκκου (neisseria gonorrhoeae), ενώ εξαιρετικά σοβαρός θεωρείται και ο πνευμονιόκοκκος (streptococcus pneumoniae). Μάλιστα, από τα συνολικά 1.200.000 άτομα που μολύνονται ετησίως, γύρω στα 7.000 πεθαίνουν.

Και ο ανθεκτικός στη μεθικιλλίνη χρυσίζων σταφυλόκοκκος (methicillin-resistant staphylococcus aureus [MRSA]) όμως είναι εξαιρετικά επικίνδυνος. Κάθε χρόνο μολύνονται 80.000 άνθρωποι και εξ αυτών οι 11.000 χάνουν τελικά τη ζωή τους. Σε σύγκριση με μερικά υπερβακτήρια που «εδρεύουν» στα νοσοκομεία, o MRSA συνήθως μεταδίδεται εκτός νοσοκομείου.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Tom Frieden, διευθυντής του CDC, τα φάρμακα που χρησιμοποιούν οι γιατροί σήμερα ως θεραπεία για τις απειλητικές λοιμώξεις, έχουν αρχίσει να χάνουν την αποτελεσματικότητά τους και μπορεί να μην υπάρξουν καινούργια φάρμακα για παραπάνω από μία δεκαετίες.

Τα φάρμακα χάνουν την αποτελεσματικότητά τους λόγω της κατάχρησης που γίνεται από τους ασθενείς, με τα μισά αντιβιοτικά για ανθρώπους και τα μισά για ζώα να χορηγούνται χωρίς να είναι απαραίτητο και χωρίς να αποτελούν την κατάλληλη θεραπεία. Επιπλέον, τα βακτήρια μεταλλάσσονται με γρήγορους ρυθμούς προκειμένου να καταφέρουν να επιβιώσουν των αντιβιοτικών και τα νοσοκομεία γίνονται οι μεγαλύτερες εστίες βακτηρίων που εξελίσσονται σε υπερβακτήρια.

Ένα ανησυχητικό στοιχείο που προκύπτει από την έκθεση του CDC είναι το γεγονός ότι πολλά ζώα λαμβάνουν αντιβιοτικά για να αυξηθεί η ταχύτητα ανάπτυξής τους, με αποτέλεσμα να αναπτύσσονται βακτήρια που είναι ανθεκτικά στις ασθένειες και αυτά να μεταδίδονται στον άνθρωπο μέσω της κατανάλωσης κρέατος.

Συνεπώς, είναι επιβεβλημένη η ανάπτυξη νέων αντιβιοτικών φαρμάκων ώστε να συνεχιστεί ο πόλεμος κατά των μεταλλασσόμενων ιών και βακτηρίων που απειλούν τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων κάθε χρόνο, αλλά αυτή είναι μία χρονοβόρα διαδικασία και φαίνεται πως ο χρόνος λειτουργεί υπέρ των υπερβακτηρίων.

Πηγή: Wall Street Journal, NewsDay, Guardian Express