Αυτές οι ανισότητες, τόσο μεταξύ χωρών όσο και στο εσωτερικό κάθε χώρας, προκύπτουν από τις ανισότητες στη διανομή εξουσίας, χρήματος και φυσικών πόρων. Ως εκ τούτου χαρακτηρίζονται «αποτρέψιμες και άδικες», με τον Οργανισμό να τονίζει ότι η αντιμετώπισή τους οφείλει να είναι κορυφαία προτεραιότητα σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Τονίζεται επίσης ότι απαιτείται μεγαλύτερος λόγος για άτομα, ομάδες και κοινότητες σε αποφάσεις που επηρεάζουν τις ζωές τους.
«Χρειάζεται δράση επί των κοινωνικών παραγόντων που καθορίζουν την υγεία των πολιτών σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους, σε ευρύτερες κοινωνικές και οικονομικές σφαίρες και για να προστατευτούν οι μελλοντικές γενιές», αναφέρει η έκθεση.
Επισημαίνεται ότι η ευρωπαϊκή οικονομική κρίση και η αντίδραση σε αυτήν έχουν επηρεάσει με τρόπο αρνητικό τους κοινωνικούς παράγοντες που συνδιαμορφώνουν την υγεία των πολιτών. Ο ΠΟΥ τονίζει μάλιστα πως η κρίση απειλεί με τη δημιουργία κατάστασης έκτακτης ανάγκης ως προς τη δημόσια υγεία και προειδοποιεί ότι η αδράνεια θα οδηγήσει σε επιδείνωση των κοινωνικών, οικονομικών και υγειονομικών βαρών. «Η δράση προς μείωση των ανισοτήτων στους κοινωνικούς παράγοντες υγείας εκτός του ότι θα βελτίωνε τις προοπτικές για την υγεία, θα επέφερε και ευρύτερα κοινωνικά οφέλη που θα επέτρεπαν στους ανθρώπους να εκπληρώσουν τις δυνατότητές τους», προστίθεται.
Ο καθηγητής του Ινστιτούτου Ισότητας Υγείας του University College London (UCL) σερ Μάικλ Μάρμοτ, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας του ΠΟΥ, σχολίασε χαρακτηριστικά ότι «η ανεργία και ιδιαίτερα τα επίμονα υψηλά ποσοστά ανεργίας μεταξύ των νέων, συνιστά μία ωρολογιακή βόμβα για τη δημόσια υγεία». Ο Βρετανός καθηγητής κάλεσε όλες τις κυβερνήσεις να κοιτάξουν προσεκτικά τον αντίκτυπο των πολιτικών τους στις ζωές των πολιτών και ιδίως ως προς τη δημιουργία ανισοτήτων. «Η ανισότητα στην υγεία σκοτώνει. Είναι κοινωνικά άδικη και μπορεί να αποφευχθεί. Προσβάλλει το ανθρώπινο δικαίωμα στην υγεία», σημείωσε ο Βρετανός καθηγητής.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει την υιοθέτηση της μείωσης των ανισοτήτων στην υγεία ως δείκτη μέτρησης της επίδοσης των εθνικών συστημάτων υγείας, αλλά και των κυβερνήσεων. Προτείνεται επίσης η υιοθέτηση ξεκάθαρων στρατηγικών από τις 53 χώρες της Ευρώπης που θα αποσκοπούν στην αντιμετώπιση των κοινωνικών παραγόντων που ευνοούν τις ανισότητες στην υγεία των πολιτών. Οι στρατηγικές αυτές θα πρέπει να παρουσιάζονται στον Οργανισμό και να αξιολογούνται σε τακτικές συναντήσεις. Στο πλαίσιο των δράσεων που προτείνονται, επισημαίνεται και η σημασία της εξασφάλισης ενός όσο το δυνατόν καλύτερου ξεκινήματος στη ζωή για τα παιδιά, καθώς η παιδική φτώχεια επηρεάζει καθοριστικά την υγεία των πολιτών όταν μεγαλώνουν. Σημειώνεται ότι η παιδική φτώχεια στις δυτικές χώρες κυμαίνεται από 10% έως 33%.
Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, μεταξύ των συγκριτικών στοιχείων που παρατίθενται καταγράφεταιmποσοστό σχετικής παιδικής φτώχειας κοντά στο 23% (στοιχεία του 2009), που είναι το έκτο μεγαλύτερο στην ΕΕ των 27 (πίσω από Ρουμανία, Λετονία, Βουλγαρία, Λιθουανία και Ιταλία). Επίσης, περίπου 1 στους 5 κατοίκους της Ελλάδας ηλικίας άνω των 65 ετών έχει διαθέσιμο εισόδημα που τον τοποθετεί στην κατηγορία των απειλούμενων από τη φτώχεια (κάτω από το 60% του εθνικού μέσου εισοδήματος / στοιχεία του 2010).
Καταγράφονται δε αναλυτικά τα ποσοστά ρεκόρ στην ανεργία, ιδίως μεταξύ των νέων. Η Ελλάδα είναι εξάλλου περίπου στη μέση της λίστας που αναφέρεται στο πόσο υπόλογες είναι ανά χώρα οι αρχές στους πολίτες και πόσο οι πολίτες έχουν λόγο στη διαμόρφωση πολιτικών (με βάση τους δείκτες διακυβέρνησης της Παγκόσμιας Τράπεζας). Επίσης, στη χώρα καταγράφεται η έκτη μεγαλύτερη διαφορά στο μέσο εισόδημα κατ’ άτομο μεταξύ των πιο πλουσίων και των πιο φτωχών πολιτών, ανάμεσα στα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ συν τις Ισλανδία, Νορβηγία (στοιχεία του 2010).
Στο πλαίσιο της εξέτασης των κρατικών κοινωνικών επιδομάτων αναφέρεται πως η Ελλάδα μαζί με την Τουρκία (στοιχεία 2009) είναι οι μοναδικές χώρες που χορηγούσαν μηδενική οικονομική βοήθεια σε ζευγάρια με δύο παιδιά και χωρίς εισόδημα. Στην έκθεση γίνεται και σύντομη αναφορά στις επικρίσεις κατά της Ελλάδας για την κράτηση παράνομων μεταναστών υπό ανεπαρκείς συνθήκες, καθώς και σε επιθέσεις εναντίον μεταναστών οργανωμένες από τη Χρυσή Αυγή.
Αναφερόμενη συνοπτικά στις συνέπειες της οικονομικής κρίσης στον πληθυσμό της Ελλάδας, η έκθεση του ΠΟΥ μεταφέρει στοιχεία περί αύξησης των αυτοκτονιών, των ανθρωποκτονιών, των κλοπών, των φορέων του ιού HIV, των χρηστών ηρωίνης και της πορνείας, καθώς περί περιορισμού της πρόσβασης σε υγειονομική περίθαλψη. Οι συντάκτες σχολιάζουν ότι όλα αυτά δείχνουν πως πρέπει να βρεθούν τρόποι προσαρμογής των δημοσίων οικονομικών χωρίς να επηρεάζονται οι επενδύσεις στην υγεία.
Η έκθεση είναι αποτέλεσμα τριετούς έρευνας από επιστήμονες για λογαριασμό του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, υπό το συντονισμό του Ινστιτούτου Ισότητας Υγείας του UCL.
Πηγή: skai.gr