Οι επιστήμονες πλησιάζουν στην τελική φάση της αναζήτησης σκοτεινής ύλης, της αινιγματικής ουσίας που πιστεύεται ότι αποτελεί το ένα τέταρτο του σύμπαντός μας. Τα πρώτα αποτελέσματα του ανιχνευτή σωματιδίων LUX, που βρίσκεται βαθιά μέσα σε ένα ορυχείο, δείχνουν ότι πρόκειται για το πιο ισχυρό πείραμα του είδους του, το οποίο όμως δεν έχει ανιχνεύσει ακόμα σκοτεινή ύλη και οι επιστήμονες δηλώνουν έτοιμοι να εξετάσουν ακόμα βαθύτερα μέσα στο 2014.
Όπως αναφέρει ο δρ. Chamkaur Ghag του University College του Λονδίνου, που συμμετέχει στο πείραμα, «αν υπάρχει σκοτεινή ύλη εκεί έξω και αλληλεπιδρά με τον τρόπο που πιστεύουμε, τότε σύντομα θ’ αρχίσουμε να την βλέπουμε. Αν δεν βρούμε όμως κάποια άμεση απόδειξη για την ύπαρξή της, τότε θα πρέπει να βάλουμε τα πράγματα κάτω από την αρχή.»
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η σκοτεινή ύλη απαρτίζει το 27% του σύμπαντος, αλλά οι αστρονόμοι έχουν καταφέρει μόνο να συμπεράνουν την ύπαρξή της μέσα από τις βαρυτικές επιδράσεις που έχει στην ορατή ύλη του σύμπαντος, χωρίς ωστόσο να την έχουν ανιχνεύσει.
Η επικρατούσα θεωρία είναι πως παίρνει τη μορφή σωματιδίων, που ονομάζονται WIMPs (Weakly Interacting Massive Particles) και τα οποία κινούνται συνεχώς κατά εκατομμύρια γύρω μας, χωρίς να αφήνουν ίχνη.
Οι επιστήμονες ψάχνουν με τρεις διαφορετικούς τρόπους να εντοπίσουν την απροσδιόριστη ύλη. Ο πρώτος εξ αυτών είναι η παρατήρηση στο βαθύ διάστημα με τη χρήση ανιχνευτών για τον εντοπισμό υπολειμμάτων που αφήνουν πίσω τους τα σωματίδια της σκοτεινής ύλης όταν αλληλοσυγκρούονται.
Η δεύτερη μέθοδος περιλαμβάνει τον Μεγάλη Επιταχυντή Αδρονίων, όπου οι επιστήμονες ευελπιστούν να δημιουργήσουν σκοτεινή ύλη με τη σύνθλιψη σωματιδίων, ενώ στην τρίτη μέθοδο οι επιστήμονες χρησιμοποιούν υπόγειους ανιχνευτές με την ελπίδα να ανιχνεύσουν τα σωματίδια καθώς αυτά περνούν μέσα από τη Γη.
Παρά το γεγονός ότι δεν έχει εντοπιστεί ακόμα σκοτεινή ύλη, οι επιστήμονες δηλώνουν πολύ ευχαριστημένοι με τα αποτελέσματα, καθώς φαίνεται ότι οι ανιχνευτές δουλεύουν καλά και αποκλείεται το ενδεχόμενο άλλοι ανιχνευτές όπως ο DAMA στην Ιταλία και τα αμερικανικά πειράματα CDMS και CoGeNT να έχουν βρει ενδείξεις σκοτεινής ύλης. Επειδή ο LUX είναι εξαιρετικά ευαίσθητος, εάν οι ενδείξεις των άλλων ανιχνευτών ήταν σωστές, τότε και αυτός θα είχε εντοπίσει σωματίδια σκοτεινής ύλης.
Πάντως, οι επιστήμονες είναι συγκρατημένα αισιόδοξοι ότι μέσα στα επόμενα χρόνια θα καταφέρουν να εντοπίσουν σκοτεινή ύλη. Εάν το LUX αποτύχει, η ομάδα έχει μία ακόμα ευκαιρία με το ακόμα μεγαλύτερο και πιο ευαίσθητο πείραμα, το LUX-ZEPLIN. Αν ούτε αυτό καταφέρει να εντοπίσει σωματίδια σκοτεινής ύλης, τότε σημαίνει ότι οι φυσικοί βρίσκονται σε εντελώς λάθος δρόμο και θα πρέπει να καταλήξουν σε νέες θεωρίες.
Πηγή: BBC