Tι κάνει κάποιον να κλέβει χρήματα από δημόσια ή ιδιωτικά Ταμεία, όπως η λογίστρια Εϊλιν Κόραντεγκ, που άδειαζε συστηματικά τα Ταμεία του ιδιωτικού σχολείου στο Μπρονξ, όπου δούλευε, ο αστυνομικός διευθυντής που υπεξαίρεσε 700.000 ευρώ ή ο τραπεζικός στη Λάρισα, που ιδιοποιήθηκε εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ κι έγινε καπνός; Σίγουρα, όχι η ουτοπική πεποίθηση ότι δεν πρόκειται ποτέ να αποκαλυφθεί. Είναι η απληστία, που υπερισχύει της λογικής. Η αίσθηση του αποκλεισμού από τον καταναλωτικό παράδεισο. Κάποιοι άνθρωποι δεν μπορούν να συμφιλιωθούν με το μερίδιο του πλούτου που αντιστοιχεί στις εισοδηματικές τους δυνατότητες. Δεν αντέχουν στη σκέψη ότι θα θερίσουν μόνο αυτά που έσπειραν. Εποφθαλμιούν όσα έχει ο διπλανός. «Η γη», έλεγε ο Μαχάτμα Γκάντι, «παράγει αρκετά για να ικανοποιήσει τις ανάγκες του ανθρώπου, όχι όμως την απληστία του. Από την απληστία εκπορεύονται όλα τα κακά». Η επιθυμία είναι η κινητήρια δύναμη κάθε ανθρώπινης πράξης. Δεν υπάρχουν όρια στις προσπάθειες του ανθρώπου, στη βία που μπορεί να ασκήσει (αλλάζοντας συχνά το πολιτικό σκηνικό), προκειμένου να διασφαλίσει στέγη και τροφή. Ομως η απληστία, όπως η ανταγωνιστικότητα, η ματαιοδοξία, το πάθος για εξουσία, είναι επιθυμίες ακόρεστες. Η απληστία δεν κορέννυται ούτε στον παράδεισο. Συχνά, μια σκέψη που σφηνώνεται στο κεφάλι ηγέτη πλούσιας κι ισχυρής χώρας, όπως «πρέπει κι εγώ ν` αποκτήσω έναν τόσο καλό στόλο όσο της γιαγιάς (Αλβιώνας)» (στο κεφάλι του Κάιζερ, όταν επιθεωρούσε το ναυτικό στο Σπίτχεντ), ή μια ιδέα, όπως «πρέπει να βρω τρόπο να βάλω στο χέρι τα μεσανατολικά πετρέλαια» έφερε αιματοχυσίες, καταστροφές, τα μύρια όσα δεινά…
Πόσοι και πόσοι ηγέτες δεν κατασπαταλούν δημόσιο χρήμα, γη, πόρους, κάνοντας κατάχρηση εξουσίας, αρνούμενοι ν` αλλάξουν πορεία: την αχαλίνωτη ανάπτυξη, τη μονόδρομη συσσώρευση κι άλλου πλούτου. Σπάνια διαθέτουν σχέδιο ή διαπνέονται από κάποιο ιδανικό. Μόνο διακατέχονται από τη «ρεαλιστική» πεποίθηση ότι δεν υπάρχει άλλο από τη λαίμαργη απόσπαση «φλέβας» χρυσού. Μπορεί η απληστία να γίνει κινητήρια δύναμη της προόδου, της δημιουργίας; Μερικοί άνθρωποι σίγουρα δικαιούνται να είναι υπερήφανοι για τα επιτεύγματά τους. Ομως, είναι ελάχιστες οι περιπτώσεις όπου άτομα, ομάδες ατόμων ή ολόκληρα έθνη μπορούν να περιοριστούν στο «πεφωτισμένο» συμφέρον τους, ενώ υπάρχουν πάμπολλες περιπτώσεις ακόμη και κρατών που δεν μπορούν ούτε καν να διακρίνουν ποιο είναι αυτό. Η απληστία είναι το ελατήριο που αναδημιουργεί τον κόσμο μας, αλλά και τον γκρεμίζει, γιατί δεν έχει όρια. Η απληστία είναι καταστροφική. Ταπεινώνει τις αλήθειες μας, μας ωθεί να αναθεωρήσουμε τις αρνήσεις μας. Ακόρεστοι, φθονεροί διεκδικητές των μη κεκτημένων, το πληρώνουμε καθημερινά με μέρες από τη ζωή μας.
Τα άρτι αποκαλυφθέντα θραύσματα ανώνυμης κι επώνυμης απληστίας συνθέτουν ένα αποκρουστικό μωσαϊκό κοινωνικής αδηφαγίας, που βρίσκεται μακριά από μια ζωή εν αρμονία. «Αν οι άνθρωποι ποθούσαν την ευτυχία τους το ίδιο έντονα όσο ποθούν να δουν τον γείτονά τους δυστυχισμένο, δεν θα υπήρχαν πόλεμοι, στρατοί και ατομικές βόμβες. Θα ζούσαμε εν ειρήνη και ευημερία», έλεγε το 1950 ο Μπέρτραντ Ράσελ κατά την ομιλία παραλαβής του βραβείου Νομπέλ. Ομως, πάντα οι άνθρωποι οδηγούνται από τα υλικά τους συμφέροντα; Δεν συγκινούνται με κάτι πέρα από το χρήμα; Με την αφοσίωση, την τρυφερότητα, την τόλμη, την ανθρωπιά;
«Για να υπάρξει ευτυχία στον κόσμο, χρειάζεται λίγη εξυπνάδα», συνέχιζε ο Ράσελ. «Κι αυτό είναι ένα αισιόδοξο συμπέρασμα, αφού η εξυπνάδα είναι κάτι που μπορεί να καλλιεργηθεί με μερικές γνωστές εκπαιδευτικές μεθόδους»…