(Πίνακας ζωγραφικής: Διάσωση πλοίου, πηγή bonhams.com)

Στο βιβλίο του Πέτρου Παπαπολυβίου, ο οποίος είναι επίκουρος καθηγητής της Σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου, με τίτλο «Πτυχές και Διαθλάσεις του Κυπριακού 1821», παρουσιάζεται το -ημερολόγιο- https://astrosparalio.gr/2022/07/02/80330/ του Χαράλαμπου Μάλη, του σημαντικότερου Κύπριου αγωνιστή του 21, ο οποίος διετέλεσε πρώτος διοικητής της Επαρχίας Κυνουρίας το 1833, βλέπε εδώ https://astrosparalio.gr/2020/06/17/1987/

Από το παραπάνω έγγραφο με τίτλο «Χαραλάμπους Μάλη. Επί Αντιβασιλείας διορισθέντος Α’ Επάρχου Κυνουρίας δια του υπ’ αριθ. Διορισμού της (ΦΕΚ 20/29-05-1833) και διαρκέσαντος από 1ης Ιουνίου 1833 άχρι Μαρτ. 1835. Αι γνωσταί πράξεις και αι προς αυτόν Αδικίαι. Προς Αυτόν! και ουχί έτερον!», παίρνουμε απόσπασμα, σελίδα 199 του βιβλίου του Πέτρου Παπαπολυβίου, το οποίο μιλά για ναυάγιο στην ακτή του Ατσιγγάνου του Άστρους (σημερινό Παράλιο Άστρος).

Πρόκειται για ναυάγιο Αυστριακού πλοίου, το οποίο συνέβη τα μεσάνυχτα της 18^ης Φεβρουαρίου 1834, πιθανά εξόκειλε λόγω περιορισμένης ορατότητας από την καταρρακτώδη βροχή, και η οποία είχε φουσκώσει τον χείμαρρο -Τάνο-, ο οποίος είχε πλημμυρίσει όλη την ευρύτερη περιοχή και την είχε μετατρέψει σε θάλασσα. Το σωστικό -συνεργείο- κατάφερε να διασώσει τους 32 επιβάτες και το πλήρωμα, που επέβαιναν στο Αυστριακό πλοίο.

Παρακάτω ο Έπαρχος Κυνουρίας περιγράφει το γεγονός:

Ια’

«Την 18^ην Φεβρουαρ. 1834 περί το μεσονύκτιον εξώκειλε τον αρκτικόν αιγιαλόν (βόρειον, στον Ατσίγγανο) του Άστρους (σημερινό Παράλιο Άστρος) πλοίον τραμβάκουλον (σαπιοκάραβο) Αυστριακόν. Τότε πρώτος ειδοποιηθείς το συμβεβηκός παρά του υπηρέτου μου, ων έξυπνος και γράφων, όθεν τρέξας, εξύπνησα τους χωροφύλακας και λοιπούς, μεθ’ ων εν μέσω χειμάρρων -διότι έβρεχεν ο θεός ραγδαίαν βροχήν 48 ώρας, ώστε η θάλασσα και το πεδίον του Άστρους να φαίνονται ηνωμένα-, μεθ’ ων, λέγω, ηδυνήθημεν να διασώσωμεν τους 32 δυστυχείς επιβάτας και το πλήρωμα.

Προς βεβαίωσιν ας αναγνωσθή το υπ. αριθμ.1213 των 16 Απριλ. 1834 φύλλον της μελιτινής (Μάλτας) Εφημερίδος, το οποίον μ’ έστειλαν χάριν ευγνωμοσύνης. Ας ερωτηθή ο Κος Μοναρχίδης¹ πόσα και ποία επίσημα έγγραφα έγραψα, ας ερωτηθή ο Αυστριακός πρόξενος, και ιδίως ο Γραμματεύς Κ. Φουρτουνέ, αν ήκουσαν παράπονα κατ’ εμού από τον πλοίαρχον ή έμπορον Ι. Μπούσκην, ή Επιβάτας, ή αν προσήγγισα εις πράγμα, ή εζήτησα καν δικαίωμα.

*Περί τούτου ας ερωτηθή ο Κος Φουρτουνέ.»

¹Αναγνώστης Μοναρχίδης Ψαριανός αγωνιστής. Μετά την απελευθέρωση διετέλεσε γερουσιαστής, βουλευτής και νομάρχης.